Niet meer doormodderen

DE SITUATIE in oost-Bosnië kan slechts worden omschreven als ten hemel schreiend. De verhalen van de in Tuzla aangekomen vluchtelingen, het aan de vrijgelaten Nederlandse blauwhelmen opgelegde spreekverbod (in verband met de veiligheid van de Nederlandse achterblijvers) en de voorlopige weigering van de Bosnische Serviërs om het Rode Kruis tot...

De val van Zepa, het volgende doelwit van generaal Mladic, kan elk moment een feit zijn. De jegens de burgerbevolking van Srebrenica gepleegde oorlogsmisdaden zullen zich dan ongetwijfeld herhalen. Het is dan ook een verstandig voorstel van de Nederlandse ministers Voorhoeve en Van Mierlo om de bevolking van Zepa door Unprofor te laten evacueren vóór de Serviërs de enclave in handen hebben.

Zelfs als dat zou lukken - en de tijd dringt zeer - blijft het feit dat de missie van de Verenigde Naties ernstig in diskrediet is geraakt. De VN hebben hun plicht de zes 'veilige gebieden' daadwerkelijk te beschermen verzaakt. Doormodderen op de huidige basis, waarbij de Bosnische Serviërs bepalen waar zij willen toeslaan en hoe zij zich wensen te misdragen, is volkomen zinloos.

Het is de verdienste van de Franse president Chirac dat hij onmiddellijk na de val van Srebrenica de ernst van de ramp onomwonden erkende. Chirac deed een dramatisch beroep op de grote westerse democratieën om met een beperkte, maar krachtige militaire actie de enclaves alsnog bescherming te bieden en de Servische agressie in te tomen. Als dat niet gebeurt, betoogde Chirac terecht, verdwijnt ook ieder perspectief op een diplomatieke oplossing. Diplomatie komt dan nog alleen neer op capitulatie voor de Groot-Servische ambities.

De eerste reacties uit Londen en Washington waren uitgesproken lauw. Den Haag hield zich afzijdig, omdat het zich concentreert op de veilige thuiskomst van de Nederlanders uit Potocari. Niemand zal van Nederland luid gejuich verwachten voor plannen die voor de Nederlanders in Potocari extra risico's kunnen meebrengen. Maar als Den Haag waarde blijft hechten aan de VN-missie in Bosnië, kan het zich niet tegen militair optreden keren, mits dat voldoende krachtig en doeltreffend is.

Om de VN-missie te redden, moeten Parijs, Londen en Washington het minimaal eens worden over een snelle en afdoende bescherming van Gorazde en Sarajevo. De Snelle Reactiemacht, NAVO-luchtsteun en Amerikaanse gevechtshelikopters kunnen hierbij een rol spelen.

Als dit scenario deze week concreet gestalte krijgt, is er nog hoop voor Unprofor. Zo niet dan wordt opheffing van het wapenembargo, terugtrekking van de VN en militaire steun voor de Bosnische Moslims het enige alternatief dat rest.

Meer over