Niet bang voor het lijstje

Bangalijstjes met namen van meisjes die makkelijk zijn in seks, maken weinig indruk. Drie scholieres uit West-Friesland reageren: 'We hebben een kleine-lullenlijst gemaakt. Voor de grap.'

Vorige maand ontstond ophef over zogenoemde bangalijsten, waarop namen staan van meisjes die makkelijk voor seks te porren zouden zijn. Het fenomeen maakt weinig indruk op de scholieren Dunya, Laura en Lisa (allen 15). De digitale verspreiding van naaktfoto's en seksfilmpjes hoort bij hen op school tot de waan van de dag. Ze vertellen hoe hun leeftijdsgenoten sociale media gebruiken om te pesten.

Lisa doet mavo 3, Laura havo 3, beiden op dezelfde openbare scholengemeenschap in de regio West-Friesland. Hun vriendin Dunya zit in de derde klas op een nabijgelegen vmbo-school. Op verzoek van het drietal zijn alle namen in het gesprek gefingeerd.

Ook van jullie scholen staan nu bangalijsten op Twitter.

Dunya: 'Inmiddels hebben we ook een kleine-lullenlijst, met namen van jongens met de kleinste lullen.'

Laura: 'Maar dat was eenmalig hoor, voor de grap. Om de jongens terug te pakken.'

Hadden jullie tot vorige week wel eens over bangalijsten gehoord?

Laura, hoofdschuddend: 'Nee, nog nooit. Ik had geen flauw idee wat een banga was.'

Dunya: 'Ik noemde de sletten en hoertjes altijd gewoon bij hun eigen naam. Zo van: die is een slet, of die. Maar dat is toch meer iets waar je het met elkaar over hebt.'

Laura: 'Precies. En de grootste slet is dan diegene over wie de meeste verhalen rondgaan. Zo'n lijst zit gewoon in je hoofd, die staat niet op Twitter. Hij is voor iedereen ook wel anders denk ik. Voor mij is Eline bijvoorbeeld de grootste slet.'

Lisa: 'Echt? Voor mij Martine. Maar al die aandacht voor bangalijsten is echt iets nieuws. Het rondsturen van naaktfoto's en filmpjes niet, dat gebeurt al veel langer.'

Laura: 'Och ja. Je hoeft zo'n foto maar één keer op Twitter te zetten. Voor je het weet is-ie door iedereen geretweet en heeft de hele school het erover.'

Hoe worden die foto's en filmpjes gemaakt?

Dunya: 'Dat doen jongens. Stiekem. Meestal zijn het webcamfoto's. Dan is een meisje met een jongen aan het webcammen, via MSN bijvoorbeeld. En dan vraagt die jongen dat meisje om haar kleren uit te trekken.'

Laura: 'En terwijl dat meisje in d'r nakie voor de webcam staat, pakt die jongen z'n mobieltje omdat-ie zogenaamd even iemand moet sms'en of pingen. Maar in werkelijkheid maakt hij stiekem een foto van het beeldscherm.'

Lisa: 'Van een ander meisje werden foto's rondgestuurd terwijl ze een jongen aan het pijpen was. Gewoon buiten, in een parkje. Volgens mij nog overdag ook.'

Dunya: 'Ja, het was overdag. Want het was zonder flits.'

Laura, lachend: 'Zo, stond je er bij toevallig?'

Is iedereen in jullie klas ontmaagd?

Lisa: 'Van de meisjes? Nee joh! Een paar misschien. Bij mij in de klas zitten vijftien meisjes. Daarvan zijn hoogstens vijf ontmaagd, onder wie ikzelf.'

Laura, lachend: 'En dan heb jij nog de hoerenklas.'

Is pijpen in het park voor jullie iets normaals?

Dunya: 'Ha! Voor mij is dat echt het laatste wat ik doe.'

Laura: 'Ik heb het ook nog niet gedaan. Het verschilt gewoon per persoon. Sommige meisjes pijpen wel, anderen niet, zelfs niet met hun eigen vriend. En niet alle jongens zullen je meenemen naar een parkje.'

Lisa: 'Dat zijn vooral meisjes die onzeker zijn, die denken dat ze zo'n jongen kwijtraken als ze nee zeggen. Dat geldt ook voor het maken van die foto's.'

Hoe komen jullie erachter dat die foto's en filmpjes online staan?

Laura: 'Meestal staat het gewoon op Twitter. Dan zie je in je tijdlijn opeens allemaal tweets met 'oh vies!' of 'wat een gore foto!'. Nou, dan ga je zelf natuurlijk vragen wat er aan de hand is. En dan krijg je die foto's via via doorgestuurd.'

Lisa: 'Of in de klas. Laatst hoorde ik opeens allemaal gefluister om me heen. Van: oh gatver, kijk die foto's. Dus toen zei ik: stuur ook naar mij dan. En toen kreeg ik ze gelijk binnen via WhatsApp. Gewoon tijdens de les.'

Laura: 'Zo gaat dat.'

Hoe ontdekten jullie deze bangalijsten?

Laura: 'Ik zat thuis achter de laptop en zag het op Twitter.'

Lisa: 'Ik zat op school toen iemand opeens z'n telefoon voor m'n neus zwaaide. Zo van: kijk eens!'

Dunya: 'Bij ons op school is die lijst gewoon tijdens de les gemaakt. Op de computer, en toen heeft iemand er een foto van gemaakt en hem naar iedereen in de klas doorgestuurd. Met ping of WhatsApp.'

Lisa: 'Het viel me echt mee dat ik er zelf niet op stond. Ik dacht dat ik best wel veel haters had. Want dat is het. Het is meer een haatlijst dan een echte slettenlijst. Als je iemand heel erg haat, kun je die persoon op één zetten. Zelfs als die persoon nog maagd is.'

Hoe erg is het om als meisje op zo'n bangalijst te staan?

Dunya: 'Persoonlijk vind ik het vooral erg vanwege m'n geloof. Ik zou geen schande willen brengen over de andere Marokkanen hier in de buurt.'

Lisa: 'Als je op zo'n bangalijst staat, ben je gewoon vies. Dat is het eigenlijk. Of die lijst nou klopt of niet. Al sta ik wel liever op zo'n bangalijst dan dat er zo'n foto van mij zou rondgaan.'

Laura: 'Maar sommige van die meisje vind ik ook echt best wel vies.'

Maar jullie kijken er wel naar. Ook naar die foto's en filmpjes.

Dunya: 'Uit nieuwsgierigheid.'

Lisa: 'Het is niet dat ik het nou zo leuk vind om naar te kijken, maar ik vind het wel leuk om die meisjes uit te lachen.'

Wat doen scholen?

Scholen volgen de opmars van pesten via sociale media op afstand. Sommige scholen bemoeien zich liever niet met het privéleven van hun leerlingen, andere spreken van onbegonnen werk. De verantwoordelijkheid voor het internetgedrag van jongeren komt nu nog te vaak op het bord van de school terecht, zegt Leen Kroos, rector van scholengemeenschap De Lage Waard in Papendrecht. 'Natuurlijk proberen we het gedrag van onze leerlingen bij te sturen, maar we verwachten ook steun van de ouders. Zij blijven hoofdverantwoordelijk voor de opvoeding van hun kinderen.'

Daarbij is het de vraag of scholen over voldoende mankracht beschikken om de individuele twitteractiviteit van soms wel duizenden leerlingen te volgen. 'Daar kun je zo een aparte kantoorafdeling voor opzetten', zegt Machteld Wiegmans van het Petrus Canisius College in Alkmaar. 'Als je alle leerlingen apart wilt volgen, raak je als school volledig overrompeld. Bovendien heeft iedereen de idiootste aliassen, dat wordt veel te ingewikkeld allemaal.'

Op het ROC Amsterdam heerst een vergelijkbare mening. 'Als er pesterijen ontstaan, zullen we zeker ingrijpen', zegt communicatieadviseur Alex Borburg. 'Maar we gaan niet op eigen initiatief het internetgedrag van onze leerlingen in de gaten houden. Dat is net alsof je hun telefoongesprekken zou afluisteren.'

Op het Montessori Lyceum in Amsterdam heeft de verspreiding van een bangalijst via Twitter niet geleid tot scherper toezicht. 'We hanteren een streng pestbeleid, maar we kunnen niet zomaar de twitterprofielen van onze leerlingen gaan volgen', zegt een woordvoerder. 'Dat valt onder hun privédomein.' Belangrijker is het volgens Borburg dat scholen hun leerlingen mediawijs maken, bijvoorbeeld door tijdens de les aandacht te besteden aan de gevolgen van cyberpesten. 'Zo kun je bijdragen aan het voorkomen van dit soort gedrag.'

undefined

Meer over