'Niemand wilde met mij een band beginnen'

Sinds hij zijn ziekte overwon, ziet Stuart Murdoch het nut van interviews weer. Zijn drang naar perfectie kostte hem een bandlid, maar Belle and Sebastian voelt hem beter aan dan ooit....

'Ach weigeren, dat is ook weer zo'n beladen woord, laten we het er maar op houden dat ik er het nut niet van inzag: interviews geven. En het vooral erg vermoeiend vind over mezelf te praten. Bovendien, voor wat het de muziek aangaat hebben andere bandleden net zo veel te melden.'

In het vegetarische Cafono te Glasgow slurpt Stuart Murdoch, voorman van de Schotse band Belle And Sebastian, van zijn kruidenthee. Sinds de groep in de tweede helft van de jaren negentig van zich deed spreken met wonderlijke weinig alledaagse platen als If You're Feeling Sinister en The Boy With The Arab Strap is de vraag naar enige uitleg van de man die de groep in 1995 om zich heen formeerde groot, maar nee.

Het bleef gissen naar de oorsprong van het unieke pastorale geluid, de aanvankelijke schuchterheid waarmee de groep zich op het podium presenteerde en vooral het notoire zwijgen van Murdoch (35). Maar sinds de groep september vorig jaar voor een nieuw label het veelgeprezen en goedverkopende album Dear Catastrophe Waitress uitbracht, is Murdoch bereid tot praten, zij het met mate.

'Belle And Sebastian bestond jaren lang alleen maar in mijn hoofd. Liedjes had ik begin jaren negentig al volop maar niemand wilde met mij een band beginnen. Waarom niet? Omdat ze mijn dwingende voorkeur voor delicate melodie lieflijke arrangementen, posche teksten, gegoten in een rustgevend maar soulvol klankbeeld maar pretentieus vonden.'Muziek die evenveel ruimte liet voor een trompet of cello als voor bas en drums, daar wilde niemand van mijn kennissen in Glasgow aan. Popmuziek moest hard , rauw en gemeen klinken. Soulvollle pop werd hooguit gewaardeerd door sixties fanaten, maar ja die vinden dat de beste platen dertig jaar geleden al gemaakt zijn.'

Murdoch niet, maar zijn voorkeur voor zachtaardige, dromerige muziek ontstond niet geheel toevallig. Het komt allemaal voort uit een chronische vermoeidheid, ME, waaraan hij vanaf 1989 een jaar of zes geleden heeft.

'Ik was een energiek ventje, zat vanaf 1985 af en aan op de universiteit, niet goed wetende wat te studeren. Deed veel aan sport, was dj op tal van studentenavonden, en organiseerde ook veel optredens van bandjes aan de Glasgowse universiteit.

'En ineens was ik ziek. Ik kon fysiek steeds minder, en lag op den duur alleen nog maar in bed. Ook mijn muzieksmaak veranderde. Ik kon heftige klanken gewoon niet aan. Rustige liedjes van de Cocteau Twins, Felt en de Sundays verdroeg ik als enige en, dat schiet me ineens te binnen, die ambient-plaat van The KLF, Chill Out.

'Het duurde bij elkaar dik zes jaar waarvan drie jaar dat ik echt rock bottom was. Uiteindelijk kwam ik er bovenop, alleen weet je nooit zeker of je van ME echt genezen raakt. Daarom probeer ik zo gezond mogelijk te leven, veel te sporten, en alert te zijn op verkoudheidjes. Ieder klein virus kan me maanden kosten.'

Vier jaar geleden kreeg Murdoch al eens zo'n terugval, die ertoe leidde dat de groep niet op tournee kon ter ondersteuning van hun album Fold Your Hands Child, You Walk Like A Peasant. 'De wildste geruchten deden gelijk de ronde. We zouden wel snel uit elkaar gaan, de plaat was immers ook al wat minder dan de vorigen, schreef men.' Daar had Murdoch zelf toch helderheid over kunnen verschaffen?

'Ja, maar interviews zag ik als het verbruiken van kostbare energie. Ik moest me opladen, dat was het belangrijkste. En het heeft geholpen, ik voel me nu alweer lange tijd heel goed.'

Geholpen bij zijn herstel heeft de wetenschap dat de bezetting van Belle And Sebastian zoals die nu is, nog wel een tijd zal bestaan. Het stel muzikanten dat Murdoch aanvankelijk alleen voor het maken van plaat (Tigermilk, 1996) zo moeizaam om zich heen verzamelde, is hem trouw gebleven. Hooguit was het schrikken toen twee jaar geleden Murdochs ex-vriendin en belangrijke creative kracht Isobel Campbell de groep verliet.

'Schrikken? Voor mij was het eigenlijk een opluchting', bekent Murdoch. 'Isobel kon op een gegeven moment niet meer meegaan in mijn drang naar perfectie. Bij de opnamen voor Fold Your Hands begon ze me zelfs te ridiculiseren. Waarom moest alles steeds weer over en beter, en wat was ik een uitslover. Ben ik ook, maar ik eis volledige overgave.'

Murdoch rouwde niet om het vertrek van zijn celliste en tweede stem. De opnamen voor Dear CatastropheWaitress verlieoen zeer soepel. Een nieuw label (Rough Trade) een nieuwe producer (Trevor Horn) en 'een band die me vooral live precies aanvoelt.'

Murdoch heeft hooguit nog moeite met zijn stem. 'Ik zou best wat meer dynamiek willen hebben. Misschien moet ik me wat meer laten gaan zoals in het kerkkoor.'

In een kerk bij hem in de buurt zingt Murdoch al jaren bas. 'Ik wandelde er gewoon op een dag naar binnen en ben nooit meer weggegaan. Waarom? Omdat ik me aangesproken voel door de rituelen en ik, geloof ik, gevoelig ben voor bepaalde spiritualiteit. Tijdens mijn ziekte heb ik veel nagedacht, en voelde een soort honger. Die bracht me in de kerk. Heerlijk die rust, maar aan de andere kant ken ik niks engers dan muziek die Christian rock genoemd wordt. Daar blijf ik zo ver mogelijk vandaan. Ik ben toch niet zo'n goede missionaris, vrees ik.'

Meer over