'Niemand heeft iets aan beunhaas'

'Grootschalige luchtfietsprojecten hebben de meeste herrie gemaakt. De filmwereld wordt zelfs van wangedrag beticht. Maar er is zeer beperkt misbruik gemaakt van de belastingmaatregel....

Emile Fallaux, oud-directeur van het Rotterdams Filmfestival, en adviseur van FINE bv, het loket dat bemiddelt tussen geldschieters en filmmakers, vindt dat er veel onzin wordt beweerd over films die zijn gemaakt met een zogeheten cv-constructie.

Deze stimuleringsmaatregel maakt sinds 1999 investeren in films voor particulieren interessant. Als gevolg daarvan nam het aantal Nederlandse filmproducties spectaculair toe. Met veelgeprezen films als Lek, Wilde Mossels en Mariken, maar ook met internationale co-producties (Superstition, Enigma) waarvan het de vraag is of zij voldoen aan de doelstelling van de maatregel: versterking en ontwikkeling van de Nederlandse filmsector.

Fallaux: 'Er is gekozen voor een zo open mogelijke regeling. Pas als de regeling functioneert, kun je zien wat je moet repareren. '

Emile Fallaux voerde de afgelopen weken gesprekken in de filmwereld. Met onder anderen filmmaker Eddy Terstall en producent Martin Lagestee inventariseerde hij de werking van de cv-maatregel, in de wetenschap dat de gold rush hoe dan ook getemperd moet worden; staatssecretaris Wouter Bos heeft laten weten de jaarlijkse belastingderving tot maximaal 50 miljoen gulden te willen beperken.

Eddy Terstall: 'Uit diverse gesprekken blijkt dan dat er grote bereidwilligheid is om heldere afspraken te maken. Ook bij producenten die de naam hebben graaiers te zijn. Dat komt doordat iedereen ervan doordrongen is dat het geld uiteindelijk ook echt in de speelfilmindustrie terecht moet komen. Niemand heeft op de lange termijn iets aan avonturiers en beunbazen.'

Vrijdag maakte de Federatie van Filmbelangen bekend wat de afspraken behelzen. Bij films die in aanmerking willen komen voor een gunstige fiscale behandeling moet in de toekomst een Nederlandse producent een substantiële rol spelen. Op belangrijke plekken dient Nederlands talent te worden ingezet. Er wordt niet meer meegewerkt aan internationale films waarbij een Nederlandse producent slechts als frontoffice functioneert. En verder zal het budget in 'redelijke verhouding' moeten staan tot het eerdere werk van de producent.

Die criteria sluiten 'Jacobse en Van Es-achtige types niet voor 100 procent buiten', erkent Fallaux. Maar het is een eerste stap, vindt hij. 'Er is bij voorbeeld nog helemaal niet met de banken gesproken.'

De zelfregulering moet leiden tot 'rust in de tent'. Die is broodnodig, stelt Fallaux. 'De politiek heeft de filmwereld nooit enige zekerheid gegegeven. Omdat de maatregel niet in het nieuwe belastingstelstel paste, werd er al aan de poten van de constructie gezaagd voordat hij officiëel van kracht was. Met als gevolg dat iedereen overhaast aan het werk is gegaan. Terwijl het allerbelangrijkste is dat zo'n maatregel eerst eens een tijdje bestaat. Zodat filmproducenten op grond daarvan weloverwogen, zakelijke beslissingen kunnen nemen.'

Het contact tussen de filmwereld en de overheid is delicaat, omdat drie ministeries - Economische Zaken, Financiën en OC & W - bij de cv-maatregel betrokken zijn. De laatste twee ministeries hebben onlangs een 'stukje' van Fallaux ontvangen, een neerslag van gesprekken met collega's. Daarin rekent hij voor dat een gezond speelfilmklimaat jaarlijks om 25 producties vraagt - van heel kleine tot grotere films met budgetten oplopend tot 10 miljoen gulden.

In zijn notitie ondermijnt Fallaux ook een voorstel dat momenteel bij het kabinet ligt. Volgens dat plan moeten filmproducenten in de toekomst 80 procent eigen vermogen meenemen alvorens zij voor de cv-maatregel in aanmerking komen.

Fallaux: 'De politiek heeft zoiets van: we zullen die filmmakers eens commercieel leren denken. Dat is een goede gedachte, maar voor kleine films wordt de lat te hoog gelegd. Die kunnen nooit een groot eigen vermogen meebrengen. Grote, internationale producties kunnen dat wel. En om dergelijke producties ligt de maatregel nou juist onder vuur.'

Meer over