Niemand doet iets om veteranenziekte te voorkomen

Besmetting met de legionella-bacterie komt vaker voor in Nederland, maar niemand voelt zich echt verantwoordelijk. Politiek, zwembaden en waterleidingbedrijven ontkennen schuld....

Na onderzoek bleek dat ze besmet was geraakt met een legionellabacterie, en dat ze was overleden aan de zogeheten veteranenziekte. De GGD in Deventer werd ingelicht en na brononderzoek bleek dat zij de besmetting had opgelopen onder de douche van een subtropisch zwemparadijs, waar zij met de hele familie was geweest.

Sinds het overlijden van zijn vrouw zoekt H. Lubberts naar een antwoord op die ene vraag. Een vraag die dit weekend, na de bekendwording van de massale besmetting op de Westfriese Flora in Bovenkarspel, opnieuw door zijn hoofd spookt. Had de dood van zijn vrouw, en die van de drie bezoekers van de Flora, voorkomen kunnen worden? Bestaat er wet- of regelgeving ter voorkoming van legionellabesmetting?

Hij schreef naar de provincie Overijssel en naar alle Tweede-Kamerfracties, hij sprak met GGD-artsen en met de bedrijfsjurist van de Waterleiding Maatschappij Overijssel (WMO), hij sloeg de wetboeken erop na. En hij kwam erachter dat er helemaal geen veiligheidsmaatregelen tegen besmetting bestaan. 'Als de besmettingsbron wordt opgespoord, wordt het probleem ter plekke uitgeschakeld door technische ingrepen, maar er wordt niets gedaan om herhaling elders te voorkomen. Zo blijf je altijd achter de feiten aanlopen.'

De Waterleidingwet bepaalt dat de verantwoordelijkheid van de waterleidingmaatschappij voor de kwaliteit van het water ophoudt bij het aansluitpunt van de gebruiker. Er is geen wettelijke plicht om geisers en boilers op temperaturen van 60 graden of hoger in te stellen. De directie van het subtropisch zwemparadijs liet Lubberts dan ook weten zich verantwoordelijk te voelen, maar niet schuldig. 'Ze zeiden: er zijn geen voorschriften en er vindt ook geen controle plaats op de aanwezigheid van de bacterie in bijvoorbeeld sauna's of douchewater.'

Vorige week werd Lubberts gebeld door een ambtenaar van de provincie Overijssel, die hem meedeelde dat de commissaris van de koningin de zaak hoog opneemt en de officier van justitie heeft ingelicht. Ook burgemeester J. Haanstra van Stede Broec, waar Bovenkarspel onder valt, zei vrijdag dat juridische vervolging niet is uitgesloten. De officier van justitie is op de hoogte gesteld en alle waterinstallaties van de Westfriese Flora zijn in beslag genomen.

De jurist van de WMO schreef Lubberts echter dat de exploitant van een instelling alleen aansprakelijk kan worden gesteld als blijkt dat zijn warmwaterinstallatie ondeugdelijk is aangelegd. Erkende installatiebedrijven zijn volgens de regels van de beroepsorganisatie verplicht om de temperatuur in een boiler af te stellen op minimaal 60 graden.

De WMO stuurde een Infectieziekten-bulletin waaruit hem bleek dat de veteranenziekte jaarlijks tientallen slachtoffers maakt. Hij vroeg de GGD-arts waarom de GGD's nooit actie hebben ondernomen ter voorkoming van nieuwe besmettingsgevallen. Zij zou het probleem aankaarten bij de directie.

Lubberts hoeft geen smartengeld. 'Het verlies van mijn vrouw is niet in geld uit te drukken.' De directie van het subtropisch zwemparadijs beloofde hem in april vorig jaar een symposium te organiseren om zo landelijke bekendheid te geven aan de problematiek. 'Als er maatregelen genomen worden, dan heb ik het in ieder geval het gevoel dat de dood van mijn vrouw niet helemaal zinloos is geweest', zegt hij.

De VVD, het CDA en de SP hebben een paar weken geleden Kamervragen gesteld aan minister Borst. De GGD heeft niets meer van zich laten horen. Het symposium stond gepland voor afgelopen najaar. Lubberts heeft er niets meer over vernomen.

Meer over