Niels Bohr (1)

In september 2005 deed de journalist Matthias Pohl mee aan het Duitse televisieprogramma Wer wird Millionär? - de Nederlandse versie van het programma wordt door Robert ten Brink gepresenteerd onder de titel Lotto Weekend Miljonairs....

Pohl wist het antwoord niet, besloot niet te gokken en koosvoor een prijs van 125 duizend euro. De regels van de quiz inDuitsland zijn zo dat je, als je de vraag niet weet, kunt passen;de deelnemer krijgt dan de helft van het bedrag dat hoort bij delaatste goed beantwoorde vraag.

Het juiste antwoord luidde Niels Bohr. Althans, dat beweerdede presentator. Nog tijdens de aftiteling kwamen de eerstetelefoontjes al binnen. Het antwoord was niet juist. Bohr hadweliswaar gevoetbald, maar nooit voor het Deense elftal. Geen vande vier alternatieven was dus correct. 'Riesen Skandal bei Werwird Millionär?', kopte de krant Bild de volgende dag.

De uitzending erop bood de presentator excuses aan. Hetantwoord was inderdaad fout. Hij legde uit dat de bedenkers vande vraag de antwoorden altijd zorgvuldig controleerden met behulpvan encyclopedieën, en in al deze naslagwerken had gestaan datNiels Bohr voetbalinternational voor Denemarken was geweest.Fijntjes wees de presentator erop dat ook in een door hetBild-concern uitgegeven encyclopedie stond dat Bohr internationalwas geweest. Deze encyclopedie gaf nog als detailinformatie datde dieptepasses van Bohr altijd precies op maat waren - tamelijkopmerkelijk, gezien het feit dat Bohr keeper was.

Het misverstand over de interlandcarrière van Niels Bohr iswaarschijnlijk ontstaan doordat zijn jongere broer Harald welDeens international was. Deze Harold Bohr, later een beroemdewiskundige, won met het Deense elftal een zilveren medaille opde Olympische Spelen van Londen in 1908.

Matthias Pohl kreeg van het programma een herkansing. Dezekeer luidde de 500 duizend-euro-vraag: 'Waarmee werden vroegerzwangerschapstesten uitgevoerd? A) Kikkers, B) Drop, C)Kiezelstenen of D) Pommade?' Pohl wist het niet en wederom kooshij voor de zekerheid van de 125 duizend euro. Ditmaal stond hetgoede antwoord er wel bij: kikkers.

Daartoe werd bij groene kikkers de hypofyse verwijderd, eenhersenaanhangsel dat onder meer het hormoon aanmaakt waardoor dekikkers hun groene kleur aannemen. Door het ontbreken van dithormoon sloeg de kikker geelwit uit. Vervolgens werd de kikkeringespoten met de urine van een vrouw. Was ze zwanger, dan werdde kikker weer groen - in de urine van zwangere vrouwen bevindtzich het ontbrekende hormoon. Later werd hiervoor de makkelijkerte kweken Afrikaanse klauwkikker gebruikt. Als de vrouwelijkekikkers van deze soort werden ingespoten met urine, gingen ze - in het geval van een zwangerschap - eieren afzetten.

Kende Pohl de kikkerproef niet, Driek van Wissen, deofficiële Dichter des Vaderlands, wel. In 2003 dichtte hij, tergelegenheid van het bekend worden van de eerste zwangerschap vanprinses Máxima, onder de titel Kikkerproef het volgende sonnet:

'De kikker die het plasje heeft gekeurd/ Dat door de arts bijhem was ingespoten/ Is plotseling zozeer van kleur verschoten/Dat hij totaal oranje was gekleurd./ Spontaan heeft hij toen voorhet nieuwe leven/ Luid kwakend het Wilhelmus aangeheven.'

Meer over