EindexamensFilosofie

Nicolaas Veul doet examen: ‘Als je als kind in de kast zit, maak je jezelf immuun’

Op verzoek van de Volkskrant doen BN’ers opnieuw eindexamen. Vandaag: televisiemaker Nicolaas Veul.

Birk Heijkants

‘Is aristocratie afgeleid van Aristoteles?’, vraagt een leerling aan Nicolaas Veul (37), in het televisieprogramma 100 dagen voor de klas. Een moeilijke vraag, maar Veul, die voor de klas staat, heeft zich goed voorbereid: ‘Nee, volgens mij niet. Een aristocratie is een bestuursvorm waar de elite de macht heeft.’

Ook nu had hij zich liever goed voorbereid op het vwo-examen filosofie. Nog liever had hij het vak gevolgd. ‘Dat kinderen dit moeten leren is toch geweldig. Jeetje, ik heb wel wat gemist in mijn schooltijd.’

Een terugkerend thema in het examen is het neoliberalisme. Het gaat veel over werken, vakantie en marktwerking. ‘Ik vind het echt top dat daarover gefilosofeerd wordt’, zegt Veul. ‘Maar ik had ook graag een vraag over bijvoorbeeld menselijke relaties of Black Lives Matter gezien.’

Een minder neoliberale vraag is gebaseerd op een theorie van de Amerikaanse filosoof Martha Nussbaum: het goede van de mens is breekbaar. Examenleerlingen moeten beargumenteren of ze kwetsbaarheden beter kunnen immuniseren of kunnen erkennen.

Een persoonlijke vraag, erkent Veul: ‘Toen ik in de kast zat, maakte ik mezelf immuun. Je gaat problemen uit de weg of zet jezelf in een harnas.’ Terwijl, volgens hem, in het erkennen van de werkelijkheid de bevrijding zit. ‘Je moet misschien door de modder heen, maar dat is de enige weg naar zelfacceptatie.’

De weg van immuniseren naar erkennen verfilmde hij in zijn film Pisnicht: The Movie. Veul zocht daarin uit hoe tolerant Nederland is op het gebied van homoseksualiteit. ‘Pisnicht zou goed bij Martha Nussbaum passen.’

TIP VOOR DUITS

Lees de teksten actief, zegt YouTube-leraar mevrouw Ebbers tegen havo-leerlingen die vandaag het examen Duits maken. Hoe je dat doet? ‘Markeer belangrijke woorden en zinnen waarvan jij denkt dat daarin het antwoord staat. Je ­begrijpt de tekst dan niet alleen beter, maar je houdt ook langer je concentratie vast.’

Eindexamen in coronatijd betekent voor veel kandidaten ook zwoegen op een bijzondere locatie.  Zoals de havo-leerlingen van het Montessori College in Arnhem. Een van de ouders kwam met het idee om de oude V&D als extra examenruimte te gebruiken. Beeld Ines Vansteenkiste-Muylle
Eindexamen in coronatijd betekent voor veel kandidaten ook zwoegen op een bijzondere locatie. Zoals de havo-leerlingen van het Montessori College in Arnhem. Een van de ouders kwam met het idee om de oude V&D als extra examenruimte te gebruiken.Beeld Ines Vansteenkiste-Muylle
Meer over