reportagenew york

New York viert feest: ‘Amerika is op de terugweg’

In veel Amerikaanse steden gingen zaterdag mensen massaal de straat op om de verkiezingsoverwinning van Joe Biden te vieren.Beeld AFP

Vrolijkheid is de boodschap, zaterdag in New York. Als je vraagt hoe de mensen zich voelen krijg je te horen: Gelukkig. Opgelucht. Ontspannen. Eindelijk weer normaal. En: veilig. Als er één stad is die het helemaal heeft gehad met Donald Trump, dan is het zijn geboortestad.

De stad dommelt nog wat als laat op zaterdagochtend, na vier dagen van post-electorale stress, ineens kreten klinken, uit huizen en flatjes, brownstones en woningbouwprojecten, op straten en in  parken. Binnen een paar seconden weten tien miljoen mensen: het is voorbij.

Veel New Yorkers gaan naar buiten om het nieuws te delen met iedereen die het horen wil. Mensen whoehoe’en, auto’s toeteren, trompetten schetteren. Een oudere vrouw die maandenlang elke dag om 7 uur ’s avonds naar buiten kwam om met koebellen te applaudisseren voor het verplegend personeel, wordt nu zelf toegejuicht door voorbijgangers. Iedereen zwaait naar iedereen, sommigen steken een vuist in de lucht, op een brandtrap wiegt een vrouw zittend in de zon op Celebration, het feestnummer van Kool and the Gang. Een oudere man loopt langs en zegt: ‘Amerika is op de weg terug!’

New York is niet de enige stad waar zaterdag spontane feesten losbarsten, als de inwoners horen dat Joe Biden volgens de berekeningen de Amerikaans presidentsverkiezingen heeft gewonnen. Ook in Philadelphia, Chicago, Los Angeles en tientallen andere grote steden dansen honderdduizenden Democraten op straat. In Washington drommen duizenden samen rondom het Witte Huis, waar de president aan het einde van de dag onder boegeroep en door een haag van opgestoken middelvingers terugkeert na een potje golf in Virginia. Maar in New York is het nog net iets anders, meer dan politiek – het is bijna persoonlijk.

New Yorkers vieren de overwinning van Joe Biden in de straten van Manhattan.Beeld AFP

‘Hij noemde New York een spookstad’, zegt Emile Spiegel, die met haar vriend naar het Grand Army Plaza in Brooklyn is gegaan, waar de triomfboog staat waarmee de stad anderhalve eeuw geleden het einde van de Amerikaanse Burgeroorlog markeerde (‘Aan de verdedigers van de Unie’, staat er op het monument). ‘Kijk om je heen’, zegt ze, en wijst op de dansende mensen. ‘Zijn dit spoken?’

Rocky

Uit champagneflessen spuiten bubbels, een stel koperblazers zweept de menigte op. Ze spelen Hit The Road Jack en We Are The Champions en het deuntje van Rocky. Er zijn in tegenstelling tot op Trump-rally’s nauwelijks vlaggen: één Biden/Harris-vlag, één regenboogvlag en twee Amerikaanse vlaggen, en maar een paar protestborden, zoals Ding Dong The Witch Is Dead – de New Yorkers komen vooral om feest te vieren nu, hun vrolijkheid is de boodschap.

Het is warm, het lijkt wel lente in de herfst en als je vraagt hoe mensen zich voelen krijg je te horen: Gelukkig. Opgelucht. Ontspannen. Eindelijk weer normaal. En: veilig.

‘Het voelt alsof ik eindelijk weer kan ademhalen’, zegt Cass (28). En Tyler Carter (31): ‘Het hele idee dat hij straks gewoon weg is, dat geeft al zoveel lucht – hij zat echt in de weg, als een dikke man met wie je in een kleine lift staat.’

Op weg naar het plein loopt een ouder echtpaar, breekbaar, zo’n stel dat je vroeger vaker tegenkwam, maar sinds de corona-uitbraak niet meer: ze zijn letterlijk verdwenen uit het straatbeeld. Vandaag zijn ze terug. ‘Gefeliciteerd’, zegt iemand tegen hen, en de dame antwoordt: ‘Gefeliciteerd aan ons allemaal’, en zwaait dan naar een auto, waarin iemand toeterend achter het stuur zit. De song Fuck Donald Trump klinkt uit het raam – een hit die je overal hoort in Amerikaanse steden, zeker vandaag.

Het is geen dag voor lange gesprekken. Mensen hebben geen zin om de verkiezingen te evalueren, om te vertellen waarom ze Biden niet de ideale president vinden, om te speculeren over Trumps overgave – ze hebben al hun aandacht nodig voor dit moment. Als je vier jaar hebt gewacht, ga je niet meteen vier jaar vooruit kijken. ‘Dit is echt’, zegt iemand. ‘Tenminste, voor nu. Wat morgen gebeurt zien we dan wel weer.’

Een vrouw geeft een toespraak tijdens een ‘Donald Trump is Over Party’ in Washington Square Park, New York.Beeld AFP

Als er een stad is die het helemaal heeft gehad met Donald Trump, is het zijn geboortestad, of althans, grote delen daarvan – er zijn ook wijken die wel op hem hebben gestemd, zoals Staten Island en de oude Ierse en Italiaanse wijken van Brooklyn en Queens. Nadat de stad zwaar werd getroffen door het coronavirus kwam New York vrijwel tot stilstand door een gedeeltelijke lockdown.De Black Lives Matter-protesten kwamen daar nog bovenop, die een paar dagen in rellen uitmondden.

Trump verhuisde naar Florida en kwam nooit meer terug, maar schilderde de stad af als een Democratisch afvoerputje, een ‘anarchistisch district’, waar relschoppers en criminelen vrij spel zouden hebben. Hij dreigde de geldkraan dicht te draaien in een tijd dat de stad, die jarenlang de federale kas van Amerika heeft gespekt, die steun juist hard nodig heeft. ‘New York gaat naar de hel. Stem Trump!’, twitterde hij vorige maand.

Masker

‘We laten nu zien dat we er nog zijn’, zegt Chris Mirigliani (36), bij de triomfboog in Brooklyn. ‘Deze stad was het epicentrum van de pandemie, en kijk om je heen: iedereen draagt een masker, iedereen doet wat moet gebeuren om weer terug te kunnen naar de normale situatie. Daar helpt het vertrek van Trump ook bij.’

Waarom hij feestviert? ‘Omdat, allereerst, het fatsoen wordt hersteld. Er moeten nog een miljoen andere dingen gebeuren, maar dit is het begin. En, heel belangrijk: Amerika is een plek voor iedereen, een idee dat de afgelopen vier jaar ernstig is aangetast. Er is geen betere plek om dat herstel te vieren dan New York, waar de hele wereld bij elkaar komt.’

Als er een stad is die het helemaal heeft gehad met Donald Trump, is het zijn geboortestad New York.Beeld EPA

‘We hebben de aanzet gezien van fascisme, racisme, totalitarisme, en al die ismen zijn nu verworpen’, zegt Emile Spiegel. ‘Dat zijn stuk voor stuk redenen om nu feest te vieren. Ik ben Joods. Het eerste wat ik deed toen ik het vanochtend hoorde: ik belde mijn oudtante. Zij was zo gelukkig – zij en mijn grootouders ontvluchtten Europa vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Ze zag nu hier iets gebeuren waarvoor zij destijds is gevlucht. We voelen ons allemaal een stuk veiliger vandaag.’

Een Trump-stemmer komt ook naar buiten kijkt het hoofdschuddend aan. ‘Ze weten niet waarvoor ze juichen. Ze weten niet wat ze over zich hebben afgeroepen. Vier jaar communisme. Komt allemaal door het onderwijs.’

Bij Mexicaans restaurant Mezcal’s staat Eric ‘the American’, zoals hij zich noemt, met een grote ratel. Elke keer als er een auto toetert draait hij hem rond – waarna alle klanten op het buitenterras mee joelen. ‘Wat ik voel, is totale ontspanning’, zegt hij. ‘Ik heb vier jaar gewacht op deze dag. Dat ik niet meer bang hoef te zijn voor wat hij nu weer gaat zeggen. Of mij dat persoonlijk raakte? Natuurlijk nam ik het persoonlijk. Elke belediging is toch persoonlijk?’ Hij zwiert met zijn ratel. ‘Voor alle herrie die hij heeft gemaakt, moeten wij nu lawaai maken. We hebben vier jaar om uit te wissen.’

Biden: ‘Trump-kiezers, laten we elkaar een kans geven. We zijn geen vijanden
Joe Biden, de aanstaande president van de Verenigde Staten, richtte zich zaterdagavond in zijn overwinningsspeech tot de 70 miljoen stemmers die niet op hem hebben gestemd. ‘Ik begrijp de teleurstelling, ik heb ook een aantal keer verloren. Maar laten we elkaar een kans geven. Het is tijd om elkaar weer te zien en te horen. We zijn geen vijanden, we zijn Amerikanen.’

Trump, de meester van het conflict, gaat ten onder aan zijn eigen woede
Trumps presidentschap was één aaneenschakeling van abrupte besluiten, furieuze Twitter-aanvallen op zijn rivalen, maar ook flinke economische groei. Totdat het coronavirus toesloeg. Uiteindelijk bleken veel Amerikanen zijn woede toch zat.

Meer over