Netanyahu werpt zijn minister voor de wolven

Een schandaal over een schimmige benoeming van een politiek vriendje in de top van de Israëlische regering kan een einde maken aan het premierschap van Benjamin Netanyahu....

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM

Zelf heeft de Likud-premier zondag op aanraden van justitie een van de meest vooraanstaande strafpleiters van Israël in de arm genomen, waaruit blijkt dat hij zich in de verdediging voelt gedrongen. 'Ik vertegenwoordig geen eenzaam man, ik vertegenwoordig een zeer zelfverzekerd man', aldus deze advocaat, Yaakov Weinroth. Het is pep talk, want met zijn optreden in de zogenoemde Bar-On/Deri-affaire heeft Netanyahu zichzelf en zijn ambt grote schade berokkend.

Sterker nog, uit informatie die naar de Israëlische pers is gelekt, blijkt dat Netanyahu vorige week tijdens politieverhoor een getuigenverklaring heeft afgelegd die strijdig is met verklaringen van andere getuigen. De premier kan daardoor niet langer volstaan met de dooddoener dat de affaire door de 'linkse' Israëlische media wordt opgeklopt.

Netanyahu's collega's hebben het afgelopen weekeinde voor het eerst publiekelijk laten weten dat de regering in gevaar is. 'Zodra duidelijk wordt dat leden van binnen de regering betrokken zijn, moet zij opstappen', zo oordeelde onder anderen minister Kahalani.

Voor de 'linkse' media zijn de feiten helder: premier Netanyahu heeft zich laten chanteren door de leider van de orthodoxe partij Shas, Aryeh Deri. Op Deri's verzoek werd de louche Jeruzalemse advocaat Ronni Bar-On op 10 januari tot de hoge post van procureur-generaal geroepen, de juridisch adviseur van het Israëlische kabinet. Als 'wederdienst' stemde coalitiegenoot Shas voor het Hebron-akkoord, dat binnen Netanyahu's kabinet aanvankelijk op felle tegenstand stuitte.

Het was de misdaadverslaggeefster van de publieke tv, Ayala Hasson, die het schandaal eind januari in de openbaarheid bracht. Het Israëlische grote publiek lijkt meer geloof te hechten aan haar onthulling dan aan de ontkenningen van de belangrijkste betrokkenen, onder wie premier Netanyahu.

Hoewel bij het publiek onbekend is wie Hassons 'deep throat' is, is er niet veel tegen haar primeur in te brengen. De Shas-leider Deri, een ex-minister tegen wie sinds jaar en dag een proces loopt wegens corruptie, had alle belang bij een 'eigen' jurist in de rechtse regering.

Een procureur-generaal heeft ruime bevoegdheden en kan in staat worden geacht de rechtsgang te beïnvoeden. Bar-On, wiens benoeming ongeagendeerd door de ministerraad werd geloodst, had Deri's politieke carrière kunnen redden.

Het liep anders. Bar-On zag zich op 12 januari na twaalf uur in functie gedwongen af te treden, omdat hij allerwegen voor een juridisch lichtgewicht werd uitgemaakt. Hij was weliswaar lid van het Centraal Comité van Likud, maar hij genoot toch voornamelijk bekendheid als voorzitter van de voetbalclub Beitar Jeruzalem.

Bar-Ons opvolger als juridisch adviseur van de regering, de gerespecteerde jurist en vredesonderhandelaar Eljakim Rubinstein, is er veel aan gelegen de affaire tot op de bodem uit te zoeken. Uit naar de pers gelekte politierapporten zou blijken dat justitie tijdens haar onderzoek naar de deal, waarbij sinds begin februari tot op de hoogste niveaus getuigen zijn gehoord, op aanwijzingen is gestuit voor meer gevallen van corruptie binnen de regering-Netanyahu.

Waar Netanyahu de zondebokken eerst bij de Israëlische pers zocht - bovendien is de premier als voorstander van commerciële televisie in een guerrilla-oorlog verwikkeld met de publieke zender - lijkt hij nu aan te sturen op een aantal ministeriële wijzigingen om zijn huid te redden. Zo wees Netanyahu's advocaat, Weinroth, maandag in het dagblad Yediot Aharonot de minister van Justitie Hanegbi als hoofdschuldige aan.

Volgens Weinroth had Netanyahu zijn fiat gegeven aan de benoeming van Bar-On tot juridische adviseur van de regering op gezag van minister Hanegbi. De minister van Justitie zou premier Netanyahu hebben meegedeeld dat opperrechter Barak geen bezwaren maakte tegen de keuze van Bar-On.

'Als zijn minister van Justitie hem zegt dat er een uitstekende kandidaat is, met de juiste kwalificaties, de juiste aanbevelingen en met de zegen van de president van het Hooggerechtshof, wat moet hij er dan van denken?', zo zei de advocaat van Netanyahu.

Dit verhaal lijkt juridisch steekhoudend te zijn. Anoniem hebben ministers weliswaar gezegd dat Netanyahu persoonlijk de benoeming van Bar-On tot procureur er heeft doorgejast, maar dat bewijst niets. Het Israëlische Openbaar Ministerie heeft nog geen zaak tegen de premier.

Guido Goudsmit

Meer over