Nerveuze Israëli's: eerst schieten, dan praten

'Ga als de donder terug, anders doen we jullie wat', roept de Israëlische soldaat door een megafoon naar een groep Palestijnen bij de Qalandia-wegversperring tussen Jeruzalem en Ramallah....

Van onze correspondent Ferry Biedermann

'Ze schoten over mijn hoofd toen ik met mijn auto in de buurt van de controlepost kwam', vertelt Muna Khleifi. De soldaten hadden haar 's ochtends wel uit Ramallah naar haar dokter in Jeruzalem laten gaan, maar ze kan nu niet terug. 'Ik kan zelfs niet met de soldaten praten, ze laten me niet in de buurt komen. Mijn man en mijn kinderen zijn in Ramallah en ik zit hier vast, wat moet ik nu doen?'

De soldaten bij de ontelbare wegversperringen in de bezette gebieden zijn merkbaar nerveuzer sinds enkele dodelijke Palestijnse aanvallen vorige week. In Nablus raakten bij dezelfde controlepost in twee dagen onder anderen twee zwangere vrouwen gewond en werd de man van een van hen gedood. Bij Qalandia kwam de auto van de voorzitter van het Palestijnse parlement, Ahmed Qrei'a, onder vuur.

Mensenrechtengroepen klagen al sinds het uitbreken van de intifada over de fatale situatie bij de blokkades. 'Nu is het echter helemaal onleefbaar geworden', zegt Mustafa Barghouti, het hoofd van de overkoepelende groepering van Palestijnse medische organisaties in zijn kantoor in Ramallah. 'Tot vorige week waren de meeste controleposten benaderbaar en kon er met de soldaten gesproken worden. Nu schieten ze als je te dichtbij komt.'

Dat is ook wat er met de zwangere vrouwen is gebeurd die door hun familie naar het ziekenhuis werden gebracht, legt Barghouti uit. 'Ze moeten wel naar de soldaten toe om hun situatie uit te leggen en met een zwangere vrouw gaat dat moeilijk lopend. En ze hebben haast, dus rijden ze er met hun auto naar toe.'

Hij noemt de huidige situatie 'zonder precedent'. 'Als de Israëli's zo nerveus zijn, moeten ze toch weten dat de tijd gekomen is om te vertrekken uit de bezette gebieden. Zo kweken ze alleen nog maar meer haat.'

Het leger heeft toegezegd een onderzoek te zullen instellen naar de verwonding van de zwangere vrouwen in Nablus. Volgens de Israëlische mensenrechtengroep B'Tselem is daar echter weinig van te verwachten.

'Het leger heeft de soldaten al sinds het begin van de intifada vrijwel straffeloos hun gang laten gaan bij de wegversperringen', zegt Ron Dudai, die rapporteert over het effect van de blokkades. Hij meent dat de soldaten geen strikte schietinstructies hebben gekregen en daardoor sneller schieten nu ze nerveus zijn. 'Vroeger kregen de soldaten in de bezette gebieden een paar velletjes met schietinstructies voordat ze er gingen dienen. Nu wordt het aan de commandanten overgelaten om de instructies door te geven. Dat werkt niet.'

De meeste mensen wagen het niet eens meer om de soldaten bij Qalandia te benaderen en lopen liever door het maanlandschap van een nabij gelegen steengroeve die gebruikt wordt als vuilnisbelt naar Ramallah en terug.

'Ik vind het te eng om de soldaten te benaderen', zegt Jamil, die in Ramallah werkt maar in Jeruzalem woont, midden op de groeve. 'Vroeger kon je in ieder geval met ze praten, nu schieten ze eerst.'

Vanuit de wegversperring klinkt plotseling een doffe knal. Even later drijft een wolk traangas over de heuvel van vuil en begint iedereen te rennen. 'Ze wilden gewoon dat we iets verder teruggingen', legt een van de wachtenden bij de blokkade later uit. 'Toen dat niet snel genoeg ging, begonnen ze te schieten.'

Meer over