reportage

Nepal kent 's werelds hoogste reproductiegetal, op straat wordt gevreesd voor Indiase toestanden

Drukte op een busstation in Kathmandu. Een dag voor de tweede lockdown ingaat, op donderdag 29 april, proberen duizenden de Nepalese hoofdstad nog te verlaten.  Beeld AP
Drukte op een busstation in Kathmandu. Een dag voor de tweede lockdown ingaat, op donderdag 29 april, proberen duizenden de Nepalese hoofdstad nog te verlaten.Beeld AP

Na India ziet nu ook buurland Nepal het aantal coronapatiënten snel toenemen. Donderdag is Kathmandu opnieuw in lockdown gegaan. Ondertussen proberen Indiërs via de Nepalese hoofdstad door te reizen naar het buitenland. ‘Ik kan niet anders.’

Het is chaos woensdag op het busstation Gongabu in Kathmandu. Het stoffige beton is bezaaid met tassen en rugzakken, bij de stilstaande bussen wordt druk onderhandeld om de laatste stoelen. Een dag voor de Nepalese hoofdstad een nieuwe lockdown ingaat, en al het vervoer voor minstens twee weken zal stilliggen, willen veel mensen de vallei uit. Terug naar huis, naar familie, nu het nog kan.

De 22-jarige student Shristhi Kharel leunt tegen een ijzeren hek en aanschouwt het tafereel. Met een roze sjaal beschermt ze haar gezicht tegen de felle zon. Ze moet naar het district Dang in het zuidwesten van Nepal, zo’n zestien uur rijden van hier. ‘Ik heb gelukkig een kaartje kunnen boeken, maar veel mensen niet’, zegt ze hoofdschuddend. Dan tikt een man op haar schouder. ‘We moeten nu echt gaan’, zegt hij.

Drie patiënten op één bed

De sfeer in Nepal is snel omgeslagen. Nog geen week geleden zei de overheid dat een tweede lockdown onwenselijk was vanwege de verwoestende economische gevolgen. Maar nu de covidgolf uit India volop is overgeslagen, moet Kathmandu alsnog op slot. Nepal kampt sinds 22 april met ’s werelds hoogste reproductiegetal (ongeveer 2).

Met duizenden positief geteste covidgevallen per dag zijn er nu al bijna geen bedden meer beschikbaar. In het Narayan-ziekenhuis in het zuiden van het land liggen covidpatiënten met drie tegelijk op een bed. Nepal kent een nog slechtere gezondheidszorg dan India, waar op dit moment wordt gestreden om zuurstof. De vrees is dat dat scenario binnenkort ook Nepal te wachten staat.

De uitbraak in Nepal komt niet als een verrassing. Het land deelt een grens van zo’n 1.800 kilometer met India en die grens stond de afgelopen twee maanden min of meer open. Veel Nepalezen werken in India en vice versa. Nu veel landen vliegverkeer uit India hebben stilgelegd, reizen veel Indiërs naar Nepal om van daaruit het vliegtuig te nemen. Bijna 10 duizend Indiërs arriveerden in de eerste helft van april in Kathmandu, meldde de Nepali Times. Een ruime verdubbeling vergeleken met de gehele maand februari.

null Beeld


Onderweg naar Saoedi-Arabië

‘Het lijkt me geen probleem dat ik hier ben’, zegt Jagrat Naskar (33) uit Mumbai. ‘Ik kan ook niet anders.’ Hij zit met twee Indiërs onder een gele parasol in Pagnajol, een lange straat in Kathmandu die grotendeels bestaat uit theehuizen en budgethotels. De mannen zijn onderweg naar Saoedi-Arabië, waar ze net als anderhalf miljoen andere Indiërs werken als arbeidsmigrant. Maar omdat ze volgens de huidige regels van dat land twee weken voor aankomst niet in India mogen zijn geweest, spenderen ze die tijd in Nepal.

‘Ik doe wel aan quarantaine hoor’, zegt Naskar terwijl hij verveeld voor zich uitkijkt. ‘Maar die thee uit de machine van ons hotel is niet te drinken, daarom zitten we even hier.’ Hij krabt wat over zijn buik. Op zijn zwarte T-shirt staat in felgroene letters het woord ‘World’ afgedrukt. ‘Het liefst ga ik morgen nog naar Saoedi-Arabië’, zegt hij dan. ‘Ik werk daar als kok in een hotel. Ik kan heel goed Chinees koken.’ Hij glimlacht: ‘Ze kunnen me niet missen.’

De Nepalese Barun Manendar (63), die sinds jaar en dag een hotel runt op het beroemde Durbar-plein van Kathmandu, weet niet goed wat hij van de situatie moet denken. Enerzijds is hij bang voor corona. Twee dagen geleden is er nog een vriend uit een paar huizen verderop aan het virus overleden nadat hij terugkwam uit India. Maar tegelijkertijd vindt Manendar het ook wel goed dat er nu veel Indiërs in Kathmandu zijn. ‘Onze economie heeft dringend geld nodig’, zegt hij. ‘Mensen hebben het moeilijk. Alle beetjes helpen.’

Toeristencampagne

Vorig jaar had een goed jaar moeten worden voor Nepal. Het land had een ambitieuze campagne opgezet om vijf jaar na de aardbeving van 2015 zo’n 2 miljoen bergtoeristen te verwelkomen: ‘Visit Nepal 2020’. Maar door de coronacrisis kwam alles op losse schroeven te staan. Nadat in maart de eerste twee patiënten positief waren getest, besloot de overheid direct het land op slot te gooien. De lockdown hield vier maanden aan. Duizenden Nepalezen moesten dagen, soms weken naar huis lopen omdat er geen openbaar vervoer was. Er werden voedselpakketten uitgedeeld, maar sommigen kwamen alsnog om van de honger.

Een vrouw met haar kind bij het busstation van Kathmandu. Beeld AP
Een vrouw met haar kind bij het busstation van Kathmandu.Beeld AP

‘Ik denk dat de overheid nu niet meer zo hard zal optreden als toen’, zegt Manendar terwijl hij over het Durbar-plein loopt, langs de tempels die nog altijd in de steigers staan sinds ze door de aardbeving zijn verwoest. Hij slaat de hoek om naar de zogeheten Freak Street. Ooit, in de jaren zeventig, barstte het hier van de hippies. Nu bestaat de straat vooral uit hippe cafés waar Nepalese jongeren koffie drinken. ‘Deze tenten gaan kapot als ze weer vier maanden dicht moeten’, verzucht Manendar. Toch begrijpt hij dat er nu moeilijke keuzes gemaakt moeten worden. ‘Het is heel lastig voor de regering omdat er zo’n gebrek is aan geld. Wij zijn totaal niet voorbereid op een nieuwe golf.’

Meer over