Nieuws

Negen partijen bijeen in ultieme poging om kabinetsformatie te redden

Informateur Johan Remkes praat woensdag vanaf 11.30 uur met negen partijen uit het brede midden in een ultieme poging de formatie te redden. Remkes hoopt dat de partijen zes maanden na de verkiezingen hun verantwoordelijkheid nemen. Lukt dat niet, dan rest niets anders dan nieuwe verkiezingen.

Premier Mark Rutte (VVD) voorafgaand aan de ultieme poging om in het Logement in Den Haag de formatie te redden. Beeld ANP
Premier Mark Rutte (VVD) voorafgaand aan de ultieme poging om in het Logement in Den Haag de formatie te redden.Beeld ANP

Het is vandaag buigen of barsten voor alle betrokken partijen in de kabinetsformatie. Het geduld van informateur Remkes is op en dus mogen Mark Rutte (VVD), Sigrid Kaag (D66), Wopke Hoekstra (CDA), Gert-Jan Segers (CU), Lilianne Ploumen (PvdA), Jesse Klaver (GL), Kees van der Staaij (SGP), Laurens Dassen (Volt) en de eenmansfractie van Liane den Haan het hem vandaag gezamenlijk komen vertellen: zien zij nog mogelijkheden om binnen afzienbare termijn een kabinet op het bordes te krijgen of moet Nederland opnieuw naar de stembus?

De chaos rondom de aankomst van partijleiders bij het Logement, het gebouw op het Plein in Den Haag waar de formatiegesprekken met Remkes plaatsvinden, was misschien wel tekenend voor de fase waarin de formatie zich nu bevindt. Door een gebrek aan afscheidingshekken moest Rutte zich door een joelende menigte van kinderen naar binnen persen. Ook Kaag en Hoekstra werden ingesloten door toevallige passanten, fotografen en bewaking. Elke vorm van structuur of richting ontbrak.

Wanhoopspoging

‘De bel voor de laatste ronde', zo noemde oud-informateur Mariëtte Hamer gisteravond bij Nieuwsuur de uitnodiging van Johan Remkes aan de negen partijen om vandaag alsnog tot gesprekken over een nieuw kabinet te komen.

Remkes concludeerde dinsdag dat traditionele meerderheidsvarianten niet mogelijk zijn en na zijn gesprekken met VVD, D66 en CDA is hem ook duidelijk geworden dat een minderheidskabinet niet gaat werken. De gesprekken vandaag zijn een ultieme poging de formatie te redden.

‘Er moet nu echt wel wat gebeuren', erkende SGP-leider Kees van der Staaij voorafgaand aan het beraad. ‘We hebben niet langer de luxe om opties te makkelijk af te schieten.’ Van der Staaij hoopt dat de negen partijen open staan om in ieder geval te praten over ‘onorthodoxe bestuursvormen’.

Maar wat die onorthodoxe oplossing precies inhoudt, is geen van de betrokken partijen echt duidelijk. De drie hoofdrolspelers Rutte, Kaag en Hoekstra wilden niks inhoudelijks kwijt over hun verwachtingen van vandaag.

Remkes sprak in zijn brief over onder meer een extraparlementair kabinet als mogelijke oplossing. Ministers van meerdere partijen maken dan deel uit van het kabinet en werken met een dun regeerakkoord. Voor elk beleidsvoorstel moet zo'n ministersploeg dan opnieuw op zoek naar steun van een Kamermeerderheid.

Sceptisch

PvdA-leider Lilianne Ploumen toonde zich voor de deur van de formatie-onderhandelingen sceptisch over het plan van Remkes. ‘Ik lees dat er gesproken wordt over een extraparlementair kabinet, maar ik weet niet wat daarmee bedoeld wordt.’ Samen met GroenLinks wil de PvdA vandaag eerst maar eens te horen krijgen wat zo’n kabinet precies inhoudt. De twee linkse partners passen ervoor om ‘zomaar even’ een minister te leveren zonder van tevoren te mogen meepraten over de inhoud. ‘We gaan luisteren naar de voorstellen van de informateur’, aldus Ploumen.

Achter de schermen wordt rekening gehouden met een lange praatsessie die woensdag mogelijk tot diep in de avond kan duren. Omdat alle partijen in het duister tasten over welke oplossingen Remkes nog ter tafel kan leggen, zullen de gesprekken veel tijd in beslag nemen.

Het is niet ondenkbaar dat in de loop van de dag een paar partijen afhaken, omdat zij geen verantwoordelijkheid willen nemen in een nieuw kabinet. Volt-leider Dassen zag dat eerder niet zitten en ook vandaag liet hij weten voor zichzelf een rol in de constructieve oppositie te zien. De verwachting is dat Remkes van alle betrokkenen die blijven zitten wil weten of zij willen mee-onderhandelen over een regeringsprogramma op hoofdlijnen en of zij bereid zijn om ministers te leveren.

Bij meerdere partijen wordt inmiddels rekening gehouden met het scenario dat de formatie vandaag definitief klapt en er niets anders op zit dan het uitschrijven van nieuwe verkiezingen.

Meer over