'Nederlandse vrouw benut carrière man niet'

Als een man veel verdient, heeft dat in Nederland geen positief effect op de loopbaan van zijn vrouw, zegt sociologe Abendroth. Elders is dat verband er wel.

Hoe rijker het land, hoe minder vrouwen in hun carrière profiteren van een goed verdienende partner. Een aanvullend inkomen is immers minder noodzakelijk. In minder rijke landen, zoals in Zuid-Europa, maken vrouwen juist meer gebruik van hun partner voor de ontwikkeling van hun eigen carrière.

Dit is een van de conclusies van een onderzoek naar de verschillen in arbeidsparticipatie van vrouwen in Europa, waarop sociologe Anja Abendroth vrijdag promoveert aan de Universiteit Utrecht. Uit haar door de NWO gefinancierde onderzoek blijkt dat de positieve relatie tussen inkomen van de man en carrière van de vrouw in Nederland ontbreekt. Integendeel; een goed verdienende partner leidt ertoe dat vrouwen minder gaan werken.

Nederlandse vrouwen worden dus lui als hun partner goed verdient?

'Zo zou ik het niet willen noemen. Ik constateer alleen dat het positieve effect in Nederland uitblijft terwijl het in minder welvarende landen wel bestaat. In Zuid-Europa bijvoorbeeld lijken vrouwen wel gebruik te maken van het netwerk van hun partner of van zijn kwaliteiten om salarisonderhandelingen te doen. Die onderlinge solidariteit vervalt blijkbaar als de noodzaak ontbreekt gezamenlijk voor het inkomen te zorgen. In zo'n context lijkt men meer een individuele carrière na te streven. Je ziet ook dat partners hier hun salaris elk op hun eigen bankrekening laten storten.'

Komt het mannen niet gewoon goed uit als hun vrouw thuis voor de kinderen zorgt?

'Natuurlijk zou dat ook een verklaring kunnen zijn. Dan hebben zij alle ruimte om een goed inkomen te vergaren. Maar vaak is de taakverdeling het resultaat van een gezamenlijk onderhandelingsproces.'

Komt dat niet doordat vrouwen genoegen nemen met laagbetaalde baantjes en die gemakkelijker opgeven als er kinderen komen?

'Hier komt het belang van overheidsmaatregelen om de hoek kijken. Uit mijn onderzoek is gebleken dat deze een groot effect hebben, zowel positief als negatief. Gesubsidieerde kinderopvang leidt tot hogere arbeidsparticipatie van vrouwen. Dit instrument ondersteunt beide partners in het ontwikkelen van een serieuze loopbaan en voorkomt dat vrouwen kiezen voor een baan met minder perspectief. Kinderbijslag daarentegen stimuleert vrouwen niet om meer uren te gaan werken.'

Toch kiezen veel vrouwen nog voor parttimewerk, ondanks gesubsidieerde kinderopvang.

'Om het tweeverdienermodel te stimuleren, moet de steun van alle kanten komen: partner, overheid en werkvloer. Ook kinderopvang kent openingstijden. Als je van je werkgever niet op tijd naar huis kan of heel vroeg op je werk moet verschijnen, heb je nog steeds een probleem. De flexibiliteit moet ook van de werkvloer komen. Mogelijkheden tot thuiswerken en flexibele werktijden hebben een duidelijk positief effect op de arbeidsparticipatie. Ook vaders zouden meer gebruik moeten maken van die mogelijkheden.'

Is het niet ook een kwestie van cultuur? Nederlandse moeders horen nu eenmaal thuis achter de theepot.

'Nederland en ook Duitsland hebben lang ingezet op het kostwinnermodel. In Scandinavische landen is actief ingezet op het tweeverdienermodel met tal van overheidsmaatregelen. Je ziet dat de arbeidsparticipatie daar nu veel hoger is en de negatieve consequenties van moederschap op hun carrière lager. Traditionele rolpatronen zijn hardnekkig. Je ziet wel dat meisjes met een werkende moeder later ook meer geneigd zijn een carrière op te bouwen. Het is een socialisatieproces dat moet worden gestimuleerd met een ander gezinsbeleid. Er moet een model komen waarbij beide partners bijdragen in het huishouden en de zorg voor kinderen en beide partners in staat worden gesteld een carrière op te bouwen. Bezuinigen op de kinderopvang is daarom een stap in de verkeerde richting.'

undefined

Meer over