Nederlandse vliegers zetten bommen op scherp

Een Nederlandse F-16 haalde een Joegoslavische MiG-29 neer, maar dat was toeval. De taak van de Nederlandse luchtmacht is en blijft het verdedigen van andere NAVO-toestellen die de bombardementen uitvoeren....

Van onze verslaggever

De militair herhaalt zijn handeling bij vijf andere F-16's en verlaat dan de zandwal die moet voorkomen dat raketten het vliegveld overscheren als ze per ongeluk worden afgeschoten.

De F- 16's draaien naar de startbaan. De motoren razen. Voor het eerst tijdens de NAVO-missie stijgen Nederlandse jagers op met wapens die gemaakt zijn voor gronddoelen.

Het is niet de bedoeling om de Mavericks en de 2000 ponders af te werpen, zegt overste J. Abma een half uur later. Hij benadrukt dat de wapens alleen door Nederlandse F-16's worden gebruikt 'als het noodzakelijk is'. De taak van de Nederlandse squadron blijft vooralsnog het verdedigen van andere jachtbommenwerpers die militaire opslagplaatsen en communicatiecentra bombarderen.

Volgens Abma hebben de Nederlandse en Belgische vliegers de afgelopen etmalen telkens twintig tot dertig vluchten gemaakt boven de Adriatische Zee, Servië en 'vriendschappelijk gebied rondom Servië'.

Luchtgevechten hebben zich na het neerhalen van de Joegoslavische MiG-29 volgens hem niet voorgedaan. Alle jagers zijn ongedeerd teruggekomen van de missies. 'De tegenstand is minder groot dan verwacht.'

Ondanks het relatief geringe verzet van de Serviërs is de luchtmacht beducht voor repressailles. Piloten en grondpersoneel mogen niet meer herkenbaar in beeld worden gebracht.

De NAVO en een Nederlandse inlichtingendienst hebben gewaarschuwd dat de Servische oproep om alle NAVO-personeel te doden serieus moeten worden genomen. Abma: 'U zult begrijpen dat zoiets voor het priveleven van de luchtmachtpersoneel ingrijpend is.'

In algemene bewoordingen wil Abma wel ingaan op het verloop van een missie. Het doel wordt een aantal uren voor vertrek aan de vliegers verteld. De voorbereiding begint met een briefing over het weer in het gebied waar gevlogen wordt. De inlichtingendienst houdt daarop een toelichting over de gevechtssituatie. Daarbij komen de bewegingen van de NAVO-strijdmacht en de Servische tegenstander aan bod.

Elke vlieger bespreekt de eigen missie vervolgens met zijn collega's die deelnemen. Dat neemt ongeveer een uur in beslag. Het opwarmen en gevechtsklaar maken van de F-16's duurt ongeveer even lang.

De missies zelf hebben tot nu toe tussen de twee en zes uur geduurd. Na terugkomst volgt steeds een debriefing: de vliegers vertellen wat ze hebben gezien, gedaan en wat wat voor moeilijkheden ze zijn tegengekomen.

Voor het afvuren van een raket op een vijandelijk vliegtuig, zoals een MiG-29, gelden strikte regels, zegt overste Abma. In het algemeen geldt volgens hem dat er gevuurd wordt 'om te voorkomen dat eigen vliegtuigen worden neergehaald'.

Er moet echter nadrukkelijk toestemming worden gegeven door het NAVO-commandocentrum in Vicenza. 'Er mag in geen geval een eigen vliegtuig worden neergehaald.'

De meeste piloten hebben inmiddels een of meerdere vluchten achter de rug als gevolg van de 24-uursdiensten die ze draaien. Hun fysieke en psychische gesteldheid wordt nauwlettend gecontroleerd door een luchtmachtarts en -psycholoog.

Aan de hand hiervan wordt bepaald of en wanneer piloten opnieuw de lucht inkunnen. Tot nu toe is geen van de vliegers vervangen, maar Abma houdt er rekening mee dat de NAVO-missie nog enkele weken kan voortduren: 'De spanning is ongewoon, maar we zijn op een lang verblijf voorbereid.'

Meer over