NIEUWSLuscii

Nederlandse organisatie achter corona-app OLVG maakt app die Kenia en Ghana moet beschermen

Het Nederlandse Luscii werkte de afgelopen weken aan de CovidConnect, een app die de verspreiding van het coronavirus in Afrikaanse landen moet tegengaan, en nu klaar is voor miljoenen gebruikers. Ziekenhuizen en overheden staan achter het initiatief.

Medisch personeel in Ghana wordt klaargestoomd voor coronahulp op afstand. Beeld
Medisch personeel in Ghana wordt klaargestoomd voor coronahulp op afstand.

Dat is precies wat wij in Afrika missen, dacht Kees van Lede toen hij enkele weken geleden het nieuws las over een OLVG-app. Van Lede woont in de Keniaanse hoofdstad Nairobi en is de mede-oprichter van CarePay, een digitaal betaalsysteem voor de zorg. ‘Ik nam meteen contact op met Luscii om te inventariseren of zij hun corona-app ook konden ontwikkelen voor Kenia en Ghana’, vertelt Van Lede.

Het nieuws dat Van Lede op een idee bracht, was dat over de apps die Nederland moesten gaan behoeden voor een verdere verspreiding van het coronavirus. Deze apps zouden ‘de kern van ons nieuwe testbeleid’moeten gaan vormen. Zo althans kondigde minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid het indertijd aan. Een van de apps waarop De Jonge doelde, was toen al weken in de lucht: de Coronacheck-app van het Amsterdamse ziekenhuis OLVG en app-ontwikkelaar Luscii. De meer dan 155 duizend gebruikers beantwoorden dagelijks vragen over hun gezondheid, krijgen op basis van de antwoorden medische adviezen en kunnen makkelijk in contact komen met een arts.

Het telefoongesprek van Van Lede met Luscii-oprichter Ronald Scheffer was vierenhalve week geleden. Inmiddels is de app technisch gereed voor miljoenen gebruikers, hebben ziekenhuizen zich verbonden aan het initiatief en scharen ook overheden zich achter het plan om door middel van technologie medische hulp te bieden.

Luscii gebruikte de Nederlandse techniek voor een op Afrikaanse leest geschoeide corona-app: de CovidConnect. Van Lede en Monique Dolfing benaderden de afgelopen maand lokale artsen in Kenia en Ghana. Dolfing is directeur van PharmAccess, een Nederlandse stichting die de Afrikaanse gezondheidszorg probeert te verbeteren. ‘Private zorginstellingen beslaan zo’n 50 procent van het Afrikaanse zorgsysteem’, zegt ze. ‘Wij verstrekken leningen aan die klinieken en gebruiken technologie om medische zorg toegankelijk te maken. Afrika innoveert snel: geldautomaten en bellen via de vaste lijn zijn hier overgeslagen. Veel mensen betalen en bellen met hun mobiele telefoon.’

‘De belangrijkste horde is het vinden van een gerenommeerd ziekenhuis dat wil meewerken. De lokale medici vormen het fundament onder de app. Zonder hen had dit initiatief geen kans van slagen’, legt Van Lede uit. ‘We mengen de kracht van techniek met de medische protocollen en lokale culturele gewoonten. In principe werkt de CovidConnect hetzelfde als de OLVG-app. Het verschil zit hem in de accenten: heel weinig Kenianen beschikken bijvoorbeeld over een thermometer, dus moeten we ze op een andere manier vragen hun lichaamstemperatuur in te schatten.’

‘In de afgelopen weken hebben we filmpjes gemaakt van de lokale artsen. Midden in het ziekenhuis staat nu een callcenter, van waaruit de medici de coronapatiënten en twijfelgevallen terugbellen. Iedereen die besmet is met het coronavirus, moet naar het ziekenhuis. We kiezen er bewust voor om het eerste contact met de app te leggen. Zo’n 60 procent van de Keniaanse bevolking heeft een smartphone. De rest heeft een verouderd mobiel toestel, maar we proberen de app zo te ontwikkelen dat hij ook op toestellen zonder internet geïnstalleerd kan worden.’

Mede dankzij giften van donateurs is de CovidConnect beschikbaar in Kenia en Ghana, twee landen waar een streng coronaregime geldt. In Ghana moet iedereen die is geïnfecteerd met het virus twee weken in quarantaine in speciaal ingerichte hotels.

Het continent Afrika wordt minder hard geraakt door het coronavirus dan Europa en Noord-Amerika. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie telt Kenia 336 aangetoonde besmettingen en 14 doden; in Ghana ligt het dodental lager (10), maar het aantal besmettingen hoger (1.296). De lage besmettingsgraad komt mogelijk door de relatief jonge bevolking en het testbeleid dat nog op gang moet komen.

‘Eigenlijk zijn ze hier pas gaan testen toen de aantallen in Europa begonnen toe te nemen, dus loopt Afrika zes weken achter’, zegt Dolfing. ‘Maar als de pandemie zich ook hier uitbreidt, is dat een ramp. Het zorgsysteem kan dat niet aan. Nu al merken we dat mensen uit angst geïnfecteerd te raken niet naar een ziekenhuis gaan. Als ziekenhuizen daardoor failliet gaan, verzwakt het systeem nog verder. Alleen de top van de samenleving is verzekerd voor zorg. Bij de ebola-uitbraak lag het sterftecijfer dat veroorzaakt werd door andere ziekten ook hoog doordat mensen weigerden nog naar het ziekenhuis te gaan. Met een gebruiksvriendelijke, gratis app willen we de verspreiding tegengaan.’

‘In Nederland lopen discussies over mogelijke privacyschendingen door locatiebepaling in de nog te maken corona-app. Die gevoeligheden leven hier ook: veel mensen zijn als de dood dat hun persoonlijke gegevens bij de overheid terecht komen. Er heerst op veel plekken wantrouwen jegens de overheid, daarom is het zo belangrijk dat de lokale medisch specialisten het gezicht van dit initiatief zijn. We drukken alle gebruikers op het hart dat de app niet aan locatiebepaling doet.’

Meer over