Reportage

Nederlandse heuvel valt niet zo goed bij de Londenaren, en is alweer gesloten

Tegenstanders vinden het een begroeide drol. De Nederlandse makers hebben mooiere woorden voor de Marble Arch Mound, de kunstmatig aangelegde heuvel in West-End in Londen. Het kunstwerk moet hoe dan ook voorlopig op slot, vanwege kinderziektes en onwillig gras.

Marble Arch Mound Beeld Carlotta Cardana
Marble Arch MoundBeeld Carlotta Cardana

Robert Drepaul kijkt ervan op als hij verneemt dat de kunstmatige heuvel in het centrum van Londen een Nederlands idee is. ‘Nederlanders graven toch voornamelijk?’ vraagt de advocaat en gitarist, staand aan de voet van de gloednieuwe Marble Arch Mound. ‘In mijn geboorteland Brits-Guyana hebben jullie kanalen aangelegd. Dat was succesvol. Maar dit? Dit doet me denken aan dat personage uit Close encounters of the third kind, dat tijdens het ontbijt een heuvel maakt van zijn aardappelpuree.’

Het idee voor de Londense heuvel was goed. Stadsdeel Westminster wilde een manier vinden om mensen na de lockdown weer naar de binnenstad te krijgen, naar de winkels van Oxford Street. Het Rotterdamse architectenbureau MVRDV had nog een groene heuvel op de plank liggen, een inzending voor de Serpentine Pavilion-expositie van 2004. Het idee om het paviljoen onder een heuvel te verbergen stuitte destijds op praktische problemen, zoals de toegankelijkheid voor gehandicapten.

Zeventien jaar later volgt een mijl verderop de herkansing. Het plan was dit keer om de Marble Arch, de Britse versie van de Arc de Triomphe die in 1827 door meesterbouwer John Nash werd ontworpen als toegangspoort tot het paleis, te overdekken met de heuvel. Dat bleek onhaalbaar te zijn, waarna werd besloten om een iets kleinere heuvel naast de Marble Arch neer te zetten. Om het West End nieuw leven in te blazen, maar ook om de klimaatboodschap te verkondigen dat wereldsteden groener moeten worden.

Kinderziekten

Vorige week maandag gingen de poorten open voor belangstellenden die omgerekend 5 euro overhadden om de ijzeren trappen te beklimmen. Die leiden naar het uitkijkpunt op de 25 meter hoge top. In de dagen erna doken verscheidene kinderziekten op, zoals het gras dat niet goed bleek te groeien, berken die niet konden aarden en de vrees dat overtollig regenwater doorsijpelt naar de expositie die in de heuvel te zien is. Woensdag volgde het besluit om voorlopig geen kaarten meer te verkopen.

Dat is een tegenslag voor Drepaul, die met een vriend naar Marble Arch is gekomen om met een Indiase vriend het Beatles-nummer The fool on the hill uit te voeren op de Mound. ‘Ik had aanvankelijk het plan om Stairway to Heaven te spelen, maar bij nader inzien was The fool on the hill toepasselijker.’ Nu speelt hij het nummer aan de voet van de heuvel, begeleid door het geluid van jongens die pingpong spelen, sirenes van ambulances en twee mannen die zich luidruchtig tegen fouilleren verzetten.

‘Er is werk-in-uitvoering’, legt een bewaker uit, ‘dus het is te gevaarlijk om naar boven te klimmen, ook voor journalisten. Maar geloof me, het resultaat zal uiteindelijk prachtig zijn.’ Twee jonge vrouwen hebben de beklimming, onder begeleiding van beveiligers, wel kunnen voltooien, omdat ze al voor de sluiting toegangskaarten hadden aangeschaft. ‘Of het uitzicht mooi was? Nou, we zagen een bouwput’, zegt Sophie. ‘En boomtoppen’, voegt haar vriendin Rukia eraan toe. ’We kwamen vooral voor de expositie, maar die bleek gesloten te zijn.’

‘Een folly’

In een verklaring heeft MVRDV geduld gevraagd, eraan toevoegend dat de opening wellicht wat voortijdig was. ‘Het is een gevoelige installatie, dat staat vast’, schreef het kantoor in The Architect’s Journal, ‘maar we moeten de natuur gewoon een beetje de tijd geven. De heuvel is niet alleen voor de zomer, maar ook voor de herfst en de winter.’ Volgens MVRDV past de kunstmatige heuvel in de Engelse traditie van de folly, de aristocratische gewoonte om even malle als nutteloze bouwwerken neer te zetten.

Commentator Harry Mount, hoofdredacteur van ouderenmagazine The Oldie, vindt dat laatste een belediging. ‘Echte folly’s zijn grappig, spreken tot de verbeelding en zijn door grootse mensen gebouwd, zonder een beroep te doen op publieke geleden. Deze hoop aarde in het West End voldoet aan geen van deze vereisten’, schreef hij in The Daily Telegraph. ‘Hoop aarde’ is nog een vriendelijke benaming, want de Marble Arch Mound is op de sociale media al vergeleken met een begroeide drol.

Dat het stadsdeel omgerekend 2,4 miljoen euro heeft uitgegeven aan deze attractie is niet goed gevallen bij Mike Darcy, een buurtbewoner die op de step komt aangereden om te kijken hoe zijn belastinggeld is besteed. ‘Ik ben niet onder de indruk’, reageert de Ierse croupier. ‘Ik dacht dat overheden door de pandemie in de financiële problemen waren gekomen, maar dat blijkt wel mee te vallen. Ik vermoed dat er betere manieren zijn om de middenstand te helpen.’

De publiciteit heeft ook Tom Lea gelokt. Met zijn fiets rijdt de software-ontwikkelaar uit Oost-Londen om de heuvel heen, om de tien meter een foto makend. ‘Dit is een briljante mislukking’, concludeert de dertiger. ‘Het doet me denken aan Dismaland, Banksy’s macabere parodie op Disneyland en soortgelijke pretparken. De ontwerpers en makers hadden duidelijk ambitieuze plannen en mooie worden, maar het resultaat is halfbakken. Voor mij is dit de Brexit onder de toeristische attracties.’

Meer over