'Nederlandse fiscus nekt grondrecht'

Nederland moet zijn belastingregels aanpassen, omdat die discrimineren tegen het vrije verkeer van werknemers binnen de Europese Unie. Dat is het meest waarschijnlijke gevolg van een belastingzaak die op dit moment loopt voor het Europese Hof van Justitie in Luxemburg....

Nederlandse belastingbetalers worden gekort op legitieme aftrekposten, wanneer zij een substantieel deel van hun inkomen elders in Europa verdienen. Daarmee belemmert de fiscus hun grondrecht om binnen de Unie te werken waar zij maar willen.

Dat concludeerde donderdag de advocaat-generaal bij het Europese Hof in een juridische procedure die al loopt sinds 1996. Zo'n conclusie helpt de rechters van dit Hof bij de formulering van hun vonnis. De rechters nemen deze adviezen bijna altijd over.

De zaak werd aangespannen door een Nederlander die in 1994 een fors bedrag aan alimentatie betaalde. Hij woonde in Nederland, waar hij werkte voor een concern met diverse buitenlandse dochters. Destijds verdiende hij zijn inkomen grotendeels in Duitsland, Frankrijk en Engeland. Die inkomsten werden ook daar belast; de alimentatie was alleen in Nederland aftrekbaar.

Het rekensysteem dat de Nederlandse Belastingdienst in dit soort gevallen hanteert, beperkte de aftrek. Die aftrek kwam uit op 12.407 euro, nog geen 40 procent van wat de man zou zijn toegekend als hij zijn gehele inkomen in Nederland had verdiend.

Dit nadeel, zo stelt de advocaat-generaal, vloeide niet voort uit verschillen tussen nationale belastingstelsels, maar uit 'een belemmering van het vrije verkeer van werknemers' door de Nederlandse regels. In die mening wordt de jurist gesteund door de Europese Commissie en de Duitse regering.

Duitsland kort niet op de aftrekposten van werknemers die een substantieel deel van hun inkomen in andere Europese landen verdienen. En zo hoort het ook, vindt Robert van der Jagt, de belastingadviseur van KPMG Meijburg die de Nederlandse klager bijstaat voor het Europese Hof. 'Mijn cliënt wordt gekort op zijn aftrek, terwijl zijn ex-echtgenote volledig wordt belast over de alimentatie die hij aan haar betaalde. En dat is niet rechtvaardig', zo verklaart Van der Jagt.

Naast alimentatie zijn aftrekposten in het geding zoals lijfrentepremies, scholingsuitgaven en ziektekosten. De regeling treft mensen die in Nederland wonen en dus hier belastingplichtig zijn, maar een groot deel van hun inkomen buiten Nederland verdienen. In totaal gaat het om zo'n vijftienduizend mensen, schat Van der Jagt op grond van gegevens van de Sociale Verzekeringsbank.

Van der Jagt verwacht dit najaar een uitspraak van het Europese Hof. Daarna gaat de zaak terug naar de Hoge Raad der Nederlanden om op basis van het Hof-arrest te worden afgedaan. Krijgt de klager gelijk, dan zal Nederland zich gedwongen zien tot aanpassing van de wet en van 'vele' belastingverdragen, aldus de fiscalist van KPMG Meijburg.

Het ministerie van Financiën kon donderdag nog niet reageren. 'Eerst willen we de conclusie van de advocaat-generaal eens grondig bestuderen', zegt een woordvoerder van Financiën.

Meer over