InterviewValerie Nauta

Nederlandse campagnevrijwilliger Biden: ‘Tegen Trump stemmen is best spannend als je in Texas woont’

In de VS word je geboren als Republikein of als Democraat, meent de Nederlandse, in New York wonende Valerie Nauta. Ze werkte als vrijwilliger mee aan de campagne van Joe Biden.

Valerie Nauta

Na bijna drie maanden van onafgebroken Amerikaanse kiezers bellen, weet de Nederlandse Valerie Nauta (29) wat haar de komende tijd te wachten staat: nog meer Amerikanen overhalen om op de Democraten te stemmen. De twee senaatszetels die nog in de staat Georgia te vergeven zijn, zijn cruciaal voor een meerderheid in de senaat. En dus voor Joe Biden om zijn beleid als president te kunnen uitvoeren. 

De campagne zal vergelijkbaar zijn met die voor de race om het presidentschap. Nauta heeft zich alweer opgegeven voor dagenlang phonebanken, kiezers bellen. Misschien krijgt ze nog een paar mensen aan de lijn die ze de afgelopen maanden al eens sprak. ‘Nu maar hopen dat de mensen niet stem-moe zijn.’

Duizend Amerikanen, als het er niet meer waren, sprak Nauta als lid van Joe Bidens campagneteam. Mannen, vrouwen, jong, oud, zwart, wit, arm en rijk. Een dwarsdoorsnede van de bevolking, verspreid over zeven staten waar miljoenen cruciale stemmen voor de presidentsverkiezing te vergaren waren.

Ze lepelt zo’n telefoongesprek op, met een vrouw uit Texas. De staat stemt Republikeins. Maar tot haar verbazing zei de vrouw dat ze juist ‘100 procent tegen Trump is’ en op Biden zou stemmen. Uiteindelijk nam het gesprek een vreemde wending, toen Nauta doorzette. Omdat elke stemt telt, proberen campagneteams kiezers zo ver te krijgen ook hun buren en familie over te halen op hun kandidaat te stemmen. ‘Die vrouw dacht dat ik stiekem voor de Republikeinen werkte, dat ik haar per post wilde laten stemmen en dat er dan met haar stem zou worden gefraudeerd.’

De vrouw hing op. ‘Ik snap het ook wel’, zegt Nauta. ‘Tegen Trump stemmen is best spannend als je in Texas woont.’ Ze weet niet of de vrouw inderdaad op Biden heeft gestemd – de campagneteams houden alles bij van hun potentiële electoraat, maar weten niet altijd waar de keus op valt.

Politiek betrokken

Nauta verhuisde in september vorig jaar met haar man, advocaat, naar New York. Ze is politiek betrokken. ‘Ik zat 24/7 naar de impeachment trials (verhoren vooruitlopend op de poging om Trump af te zetten, red.) te kijken, ik wilde de verkiezingen zo graag van dichtbij meemaken.’ Nadat ze begin dit jaar haar werklicentie kreeg, sloeg al snel de coronacrisis toe in New York. Nauta staakte de zoektocht naar een baan en gaf zich op als vrijwilliger via JoeBiden.com. 

Na een korte training deed Nauta sinds juli mee aan talloze phonebanks. Ouderwets langs de deur gaan zat er vanwege coronamaatregelen niet in. De inzet: door middel van ellenlange, vooraf geselecteerde bellijsten potentiële Biden-stemmers het laatste zetje geven en twijfelaars de Democratische kant op duwen. Met de paar Trump-stemmers die ze onbedoeld aan de lijn kreeg, was Nauta gauw klaar. ‘Die ga je toch niet overhalen.’

Mensen ervan doordringen te gaan stemmen, dat nam ze zich steeds voor. ‘Als iemand zei: ik ga niet stemmen en dat deed ik vier jaar geleden ook niet, wilde ik extra moeite in het gesprek steken. Dat vind ik interessant. Net als een Republikein die per se niet op Trump wilde stemmen. Ik zei dan: je kunt over vier jaar weer op een Republikein stemmen, maar zorg nu dat Trump er uitgaat.’

Elk gesprek werkte ze af aan de hand van een script, waarop de belangrijke verkiezingsthema’s stonden uitgeschreven. ‘Scranton versus Park Avenue’ was er zo een: Biden gebruikte het om zichzelf te profileren als kind van een mijn- en spoorwegstad (Scranton), tegenover het miljonairskind Trump. ‘Je luistert of mensen daar gevoelig voor zijn. Later gingen de gesprekken veel meer over de deadlines voor het stemmen.’ 

Politieke voorkeur

Het scheelt dat Amerikanen geen geheim van hun politieke voorkeur maken. ‘Ik heb misschien maar drie mensen gesproken die zeiden: ik ga het je niet vertellen. In Nederland kan jouw moeder CDA stemmen, je vader PvdA en jijzelf op GroenLinks. Maar in de VS is het simpel: je wordt geboren als Republikein of als Democraat.’

Biden en Trump gingen nek aan nek, bleek toen de eerste uitslagen binnendruppelden. Nadat haar werk voor het New Yorkse campagneteam erop zat, werd ze gevraagd om op de laatste poststemmers in Nevada in te praten. Er was haast bij: zolang een stembiljet op de dag van de verkiezingen was gestempeld, telde het mee.

Trump lag toen nog in meerdere swingstaten voor en had ook Florida gewonnen, de staat die de afloop van de verkiezingen vaak juist voorspelt. Maar op een briefing, de ochtend na verkiezingsdag, wees Bidens campagnemanager Jennifer O’Malley Dillon erop dat de stemmen die nog zouden komen, voor het grootste deel naar Biden zouden gaan. Mede uit angst voor corona stemmen overwegend de Democratische kiezers per post.

‘Ga vroeg stemmen’

Nauta: ‘Ook in Pennsylvania hadden we er maandenlang bij mensen op gehamerd: ga vroeg stemmen, dan loop je minder risico op corona, of stem per post.’ Uiteindelijk slonk Trumps voorsprong in Pennsylvania en ging Biden met de twintig beslissende kiesmannen aan de haal. Nauta zag het, net als de rest van de wereld, op CNN. ‘Ik zat eigenlijk te wachten op een toespraak van Trump.’

Meer over