Reportage

Nederlandse Ark van Noach belemmert Britten het uitzicht, maar mag niet weg

De Nederlandse verhalen-ark van Noach komt maar niet weg uit de haven van het Britse Ipswich. Foute verf op het drijvende bijbelmuseum verhindert de overtocht naar huis. Zelfs politici en ambtenaren bemoeien zich er inmiddels mee.

De reusachtige nederlandse replica van de Ark van Noach in de haven van Ipswich. Beeld Carlotta Cardana
De reusachtige nederlandse replica van de Ark van Noach in de haven van Ipswich.Beeld Carlotta Cardana

‘Zeg, kun jij hem niet terugslepen naar Nederland?’ Zittend op de Orwell Kade, met zijn vrouw Debbie aan zijn zijde, wijst Steve Woolnough met een biertje in de hand naar de enorme Ark van Noach die in de haven van Ipswich ligt. ‘Hij zou er maar drie maanden zijn, maar hij ligt er nu al anderhalf jaar. Ik wil de haven weer kunnen zien.’ De gepensioneerde elektricien, telg uit een dokwerkersfamilie, zal nog even moeten wachten: volgens de Britse kustwacht is het drijvende bijbelmuseum van Dordtse makelij niet zeewaardig.

De 70 meter lange en 13 meter hoge ark – gebouwd door de timmerman en aannemer Johan Huibers – had al tientallen havensteden in Europa aangedaan voordat hij in november 2019 aanmeerde in Ipswich. Voor EO-producent Aad Peters, die Johan’s Ark in 2010 had overgenomen, was het oversteken van de Noordzee een soort vredesmissie. De komst viel samen met het hoogtepunt van de Brexit-twisten, en dit schip, zo verklaarde Peters indertijd, kon mensen tot bezinning brengen op plekken waar verdeeldheid is.

Peters wees in het bijzonder op het oordeel van koning Salomo, een van de Bijbelse verhalen die de bezoeker aan boord te horen en te zien krijgt.

Pandemie

Op de Orwell Kade spreken Andy en Tracey Harper, die net hun tweede vaccinatie hebben gehad, met lof over het drijvende museum. ‘De dieren waren zeer knap gemaakt’, zegt Andy. ‘Ik zou graag nog een keer gaan’, voegt zijn vrouw eraan toe. Sinds het uitbreken van de pandemie is de boot dicht voor bezoekers, omdat het binnen te krap is om de noodzakelijk geachte afstand te houden. De zeemeeuwen hebben het bovendek van Johan’s Ark nu voor zichzelf. En het zijn er meer dan twee.

Dat de ark, die alleen kan varen met behulp van sleepboten, er nog steeds ligt, heeft niets met de pandemie te maken. Via een beroep op de Britse versie van de Wet Openbaarheid Bestuur ontdekte de plaatselijke krant Ipswich Star dat het gevaarte niet weg mag van de Maritime and Coastguard Agency. De scheepsbouwer uit Genesis mag dan de nodige problemen hebben gehad – zoals het in balans houden van de varende dierentuin – die vallen in het niet bij de wondere wereld van de regels van de Britse health & safety.

Het niet-zeewaardige vaartuig dreigt een deel van het havenmeubilair te worden. Beeld Carlotta Cardana
Het niet-zeewaardige vaartuig dreigt een deel van het havenmeubilair te worden.Beeld Carlotta Cardana

Het schip, zo hebben de Britse inspecteurs geconstateerd, heeft geen waterlijn. In de verf zouden chemicaliën zitten die schadelijk zijn voor het leven in de zee. Bovendien zou er geen informatie voorhanden zijn over het gewicht en de stabiliteit. Tenslotte zouden de brandblussers en de reddingsvesten hoognodig aan onderhoud toe zijn. ‘We maken ons zorgen over deze boot’, zo zou Peters via een e-mail te horen hebben gekregen, ‘en we kunnen niet vertrouwen op de Genade van God voor een veilige terugkeer naar Holland’.

Het Britse bezoek dreigt duur te worden. Sinds begin dit jaar is Peters al ruim 14.000 euro kwijt aan ligkosten. Sinds 1 april komt daar nog eens 580 euro per dag bij, omdat de boot op 31 maart vertrokken had moeten zijn. Volgens de televisieproducent is het vrijwel onmogelijk om op korte termijn aan de eisen van de Britse autoriteiten te voldoen. De tijd begint te dringen: de musea openen na de coronacrisis overal weer hun deuren. Door de jaren heen hebben meer dan een half miljoen mensen een bezoek aan de ‘verhalenark’ gebracht.

Diplomatieke rel

Wat begon als een vredesmissie dreigt nu uit te lopen op een diplomatieke rel. Achter de schermen oefenen Nederlandse politici en rijksambtenaren druk uit op de Britse departementen van Verkeer en van Buitenlandse Zaken. Zelfs de EU kijkt mee. De zaak is op het bordje beland van minister van Transport Grant Shapps, in de hoop dat hij een salomonsoordeel kan vellen. Het strenge optreden van de Britten wekt bevreemding omdat de ark als ‘niet-gecertificeerd drijvend object’ wel voldoet aan de internationale eisen. Aanmeren in landen als Zweden en Duitsland verliep zonder problemen.

De evangelische attractie ligt er vooralsnog bij als een gestrande walvis. Discomuziek van het café Cult weerkaatst tegen het dennenhout waarvan de ark is gemaakt. Hangjeugd zit op de richels. Een monument voor omgekomen zeelieden op de wal memoreert de gevaren van de zee. Lost to the cruel sea, staat er gebeiteld, made even more cruel by men.

De inwoners van Ipswich mogen dan verschillend denken over de aanblik van de gegijzelde ark, één voordeel hebben ze: bij een stijgende zeespiegel is de redding nabij.

Meer over