Nederlands schort hulp op aan onrustig Burundi

Nederland heeft de hulp aan Burundi deels opgeschort. De situatie in het Afrikaanse land is 'erg onoverzichtelijk en zorgelijk', hebben de ministers Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) en Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) vandaag laten weten. Gisteren zou een staatsgreep tegen de zittende president Nkurunziza zijn mislukt, ook vandaag wordt gevochten tussen aanhangers van de Nkurunziza en opstandige militairen.

Politie in Burundi bestrijdt de demonstranten Beeld afp
Politie in Burundi bestrijdt de demonstrantenBeeld afp

Nederland helpt Burundi bij het voorbereiden van verkiezingen. Die hulp in de vorm van mankracht en middelen wordt voorlopig stilgezet. Ook de Nederlandse hulp bij het hervormen van leger en politie in Burundi wordt opgeschort. 'Pas als de omstandigheden verbeteren, de rust is weergekeerd en alle partijen via een dialoog tot afspraken zijn gekomen over het herstellen van een vreedzaam klimaat, zal Nederland hervatting van de hulp heroverwegen', aldus Ploumen.

Andere door Nederland gesteunde activiteiten in Burundi, die ver afstaan van het huidige geweld, lopen nog wel door. Zo lopen er programma's voor kleine boeren en voor vrouwen. Daarnaast stelt Nederland middelen beschikbaar voor projecten op het gebied van media en mensenrechten.

Minister Lilianne Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Beeld ANP
Minister Lilianne Ploumen voor Buitenlandse Handel en OntwikkelingssamenwerkingBeeld ANP

Poging tot staatsgreep

Aanhangers van president Pierre Nkurunziza nemen het op tegen opstandige troepen van generaal Godefroid Niyombare. Rond kwart over twee vanmiddag ging de staatsradio uit de lucht. Kort daarvoor had president Nkurunziza militairen nog opgeroepen zich over te geven. Hij beloofde ze te vergeven.

Vandaag begon en eindigde kalm, maar her en der werd hard gevochten, waarbij volgens de BBC vijf doden vielen. Beide partijen claimden de stad onder controle te hebben. Volgens een woordvoerder van de president waren de staatsradio en -tv nog steeds in handen van trouw gebleven troepen. Ook het presidentiële paleis en het vliegveld van Bujumbura zouden in hun handen zijn.

De vrees bestaat dat de jeugdafdeling van de regeringspartij CNDD-FDD bewapend is en betrokken was bij aanvallen op privéradiozenders. De jeugdafdeling Imbonerakure zou omgevormd zijn tot een soort militie om de bevolking in de aanloop naar de verkiezingen te intimideren.

President Nkurunziza (M) Beeld reuters
President Nkurunziza (M)Beeld reuters

Angst voor etnisch conflict

President Nkurunziza bevond zich tijdens de couppoging in Tanzania voor overleg met de buurlanden over de crisis. Hij besloot woensdag direct terug te keren naar Burundi, maar zijn vliegtuig moest naar verluidt omkeren omdat het vliegveld van Bujumbura gesloten was. Het was gisteren niet duidelijk waar Nkurunziza zich bevond. Volgens Tanzaniaanse bronnen van Reuters was hij weer terug in Dar-es-Salaam. Volgens de BBC is hij na zijn mislukte landing in Burundi naar een onbekende bestemming doorgevlogen.

De buurlanden van Burundi maken zich grote zorgen over de crisis. President Jakaya Kikwete van Tanzania veroordeelde de coup en riep op tot terugkeer naar de constitutionele orde. De Afrikaanse Unie riep gisteren op tot dialoog. Dat hadden woensdag ook de Verenigde Staten al gedaan, die het leger van Burundi trainen en uitrusten.

De angst is dat het politieke conflict in Burundi omslaat in een etnisch conflict zoals de burgeroorlog die het land tot 2005 verscheurde. Het door een Tutsi-minderheid gedomineerde leger vocht toen tegen rebellengroeperingen uit de Hutu-meerderheid, waaronder één onder leiding van Nkurunziza. Sinds 2005 is getracht de voormalige rebellen in het leger te integreren, maar dat is maar ten dele gelukt. Overigens zijn zowel Nkurunziza als coup-pleger Niyombare van Hutu-komaf.

Demonstranten tegen president Nkuruziza, die zich kandidaat stelde voor een derde termijn Beeld REUTERS
Demonstranten tegen president Nkuruziza, die zich kandidaat stelde voor een derde termijnBeeld REUTERS

Negatief reisadvies

Buitenlandse Zaken heeft gisteren voor Burundi een negatief reisadvies afgegeven. Wie er al is, kan het beste binnenblijven en ver uit de buurt blijven van demonstraties. Bij de Nederlandse ambassade in de hoofdstad Bujumbura zijn zeventig Nederlanders geregistreerd. Dat zijn zowel toeristen als mensen die er wonen en/of werken. Zij hebben het advies gekregen voorbereid te zijn op een overhaast vertrek: ze moeten hun paspoort bij de hand houden en een gepakte koffer hebben klaarstaan.

Mannen bij een barricade in Bujumbura Beeld REUTERS
Mannen bij een barricade in BujumburaBeeld REUTERS
Mannen vluchten bij het horen van geweerschoten in Bujumura Beeld REUTERS
Mannen vluchten bij het horen van geweerschoten in BujumuraBeeld REUTERS
Er zijn rookpluimen te zien tussen verschillende gebouwen in Bujumbura, Burundi. Gevechten zijn opnieuw losgebarsten na een avond van geweld. Beeld afp
Er zijn rookpluimen te zien tussen verschillende gebouwen in Bujumbura, Burundi. Gevechten zijn opnieuw losgebarsten na een avond van geweld.Beeld afp
Een demonstrant tegen president Pierre Nkurunziza Beeld REUTERS
Een demonstrant tegen president Pierre NkurunzizaBeeld REUTERS
null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS
Een gesneuvelde militair, loyaal aan President Pierre Nkurunziza Beeld REUTERS
Een gesneuvelde militair, loyaal aan President Pierre NkurunzizaBeeld REUTERS
Mensen lopen in een straat in Bujumbura Beeld REUTERS
Mensen lopen in een straat in BujumburaBeeld REUTERS
Een brandende barricade in de straten van Bujumbura Beeld afp
Een brandende barricade in de straten van BujumburaBeeld afp
Meer over