Nederland raakt vol, met toeristen

Economische groei leidt vroeg of laat tot de wens te reizen, zoals blijkt uit de wassende stroom toeristen uit Azië....

OP Koninginnedag is Amsterdam vol. Uit het hele land stromen zes à zevenhonderdduizend Nederlanders naar de hoofdstad om daar de verjaardag van hare majesteit te vieren. Het afgelopen jaar verliep dit allemaal prima omdat het weer tegenzat en er iets minder mensen kwamen.

Stel je voor dat er elke dag 600 á 700 duizend toeristen in Amsterdam zouden rondlopen, die zich met het openbaar vervoer willen verplaatsen, de musea bezoeken, in het Vondelpark de benen willen strekken en allemaal nog willen blijven slapen ook! Dan is de chaos compleet en is Amsterdam voor de Amsterdammers onleefbaar geworden.

Inkomend toerisme is van groot economisch belang en wordt al jaren op alle mogelijke manieren door de overheid bevorderd. Nederlanders zelf reizen op grote schaal naar het buitenland. Dit uitgaande toerisme kost handen vol deviezen en het inkomend toerisme slaagt er al jaren niet meer in dit in evenwicht te brengen.

Het begon allemaal pas echt eind jaren zestig. De gestage economisch groei in de decennia daarvoor had inmiddels in Nederland voor zoveel materiële welvaart gezorgd dat de weg openstond voor andere zaken dan de aanschaf van een koelkast. De buitenlandse vakantie werd ontdekt. In 1969 maakten voor het eerst honderdduizend Nederlanders een vliegvakantie naar een Zuid-Europese bestemming. Binnen tien jaar was dit aantal gegroeid tot een miljoen. Exact dezelfde cijfers gelden voor het aantal Nederlanders dat in die jaren op wintersport ging.

De economische groei in een land wordt vroeg of laat vertaald naar de wens om te reizen. De economische groei in grote delen van Azië zal niet leiden tot een verlangen naar de zon. Het reisgedrag lijkt zich veel meer te richten op de grote steden in de oude wereld en dat is absoluut een opsteker voor onze economie, maar kan tegelijkertijd dodelijk uitpakken voor ons welzijn.

Elk procent economische groei in Azië zal goed zijn voor een massa extra toeristen. De economie in China bijvoorbeeld is booming. Als slechts 1 procent van de Chinese bevolking gaat reizen heb je het over een massaverplaatsing van twaalf miljoen mensen. Inmiddels is dit aantal al bereikt: het staatspersbureau Nieuw China melde onlangs dat het afgelopen jaar bijna tien miljoen Chinezen naar het buitenland reisden. Dit jaar wordt een stijging verwacht met 30 procent!

Amsterdam hoort zonder meer thuis in het rijtje oude en interessante wereldsteden en zal bij de selectie van de reisdoelen door buitenlandse vakantiegangers volwaardig meedoen. Er is echter een probleem: Amsterdam is in vergelijking met andere Europese steden een dorp. Niet alleen qua aantal inwoners, maar ook de omvang van dat deel van Amsterdam waar de toeristen op afkomen. Amsterdam zal als eerste en in tijd vér voor andere Europese steden moeten afhaken als internationaal reisdoel wil het voor de Amsterdammers leefbaar blijven.

Toeristenstromen zijn in goede banen te leiden als je de ruimte hebt. Het dorpje Benidorm in Spanje kon uitgroeien tot een toeristenstad met honderdduizenden bedden en dat geldt eigenlijk voor alle toeristische ontwikkeling in gebieden waar ruimte is. Neem Las Vegas. Noch Amsterdam noch andere historische steden zoals Delft, Leiden en Gouda kan een dergelijke toeristenstroom aan.

De overheid zal daarop moeten anticiperen. Er staat geen hek om Nederland heen. Als onderdeel van Europa en het daarbij behorende vrije personenverkeer is het niet mogelijk per land individueel maatregelen te nemen. Er zal dus in Europees verband besproken moeten worden welke beschermende maatregelen mogelijk zijn om het vrije verkeer binnen Europa zo te kunnen reguleren dat de leefbaarheid en welzijn van de bevolking op peil kunnen blijven.

Nu niets doen is kiezen voor de extra inkomsten, maar is ook kiezen voor een onomkeerbare chaos. Onomkeerbaar omdat in de komende jaren automatisch allerlei aanpassingen plaats zullen vinden om de wassende stroom toeristen op te vangen. Dat proces is feitelijk al lang aan de gang. Promotie van toerisme gaat door. We breiden Schiphol uit.

Het nieuwe kabinet zou er goed aan doen op het ministerie van Binnenlandse Zaken een staatssecretaris voor Toerisme te benoemen met als taak, het zo snel en nauwkeurig mogelijk prognosticeren van internationale toeristenstromen in de komende tien jaar en op basis daarvan een pakket van maatregelen voorstellen waarmee de verschillende departementen kunnen anticiperen op die ontwikkelingen.

Meer over