Nieuws

Nederland geeft verzet tegen levering defensieve wapens in Oekraïne-crisis op

Nederland zal ‘welwillend’ kijken naar een Oekraïens verzoek aan de Navo om defensieve wapens te leveren. Ook wordt een bilateraal Oekraïens verzoek aan Den Haag om zulke wapens, dat donderdag binnenkwam, ‘niet op voorhand uitsluiten’. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra donderdag tegen de Tweede Kamer gezegd.

Arnout Brouwers
Wopke Hoekstra: ‘De situatie is nu zo veranderd dat als er een nieuw verzoek zou komen, we daar welwillend naar zullen kijken.’  Beeld ANP
Wopke Hoekstra: ‘De situatie is nu zo veranderd dat als er een nieuw verzoek zou komen, we daar welwillend naar zullen kijken.’Beeld ANP

Minister Hoekstra (CDA) erkende dat Nederland in maar 2021 in Navo-verband, samen met Duitsland, zulke wapenleveranties heeft geblokkeerd uit vrees dat dit zou kunnen bijdragen aan escalatie. Hoekstra: ‘De situatie is nu zo veranderd dat als er een nieuw verzoek zou komen, we daar welwillend naar zullen kijken.’

Premier Rutte en Hoekstra reizen binnenkort naar Kiev. De minister zei helemaal aan het einde van het debat dat Nederland donderdag een verzoek uit Kiev heeft ontvangen om levering van defensieve wapens. Hij wilde eerder in het debat niet uitsluiten dat een eventueel verzoek uit Kiev om bilaterale leverantie van defensieve wapens zal worden ingewilligd. Maar hij erkende, hiertoe aangespoord door Jasper van Dijk (SP), dat hiervoor dan de toetsingscriteria voor wapenleveranties zouden moeten worden nagelopen.

Met de dag meer zorgen

Hoekstra: ‘Daarvan vind ik ook dat je in deze situatie niet op voorhand kunt zeggen: dat doen we sowieso niet. De toetsingscriteria staan wel overeind, waarbij je ook daar kunt voorstellen dat onderdelen van de weging daarvan anders zullen uitvallen dan vier of acht of zestien weken geleden, omdat we bijna met de dag meer zorgen hebben over de situatie in Oekraïne.’

Ook in de Tweede Kamer bestaat – onder meer bij de coalitiepartijen VVD, D66 en CDA – de bereidheid om eventuele verzoeken om defensieve wapens serieus te bekijken. ‘In principe zegt mijn fractie niet per definitie nee’, zei ook Kati Pari (PvdA).

In december zei Hoekstra’s voorganger Ben Knapen nog dat Nederland geen wapens levert aan Oekraïne, maar hij voegde er direct aan toe dat hij goed begreep dat andere landen ‘wel die ruimte benutten’ omdat ‘een land als Oekraïne de mogelijkheid moet hebben zichzelf te verdedigen’.

De Verenigde Staten hebben al langer een programma om Oekraïne te voorzien van defensieve wapens, vooral Javelin-antitankraketten. Deze week stuurde ook het Verenigd Koninkrijk defensieve wapens naar Oekraïne, waarbij het Duitse luchtruim ontweken werd – volgens militair specialisten om praktische redenen. Ook de Baltische landen willen snel defensieve wapens naar het land sturen. Canada kijkt ook naar de mogelijkheden daartoe. Het gaat in alle gevallen om wapens die de militaire balans tussen Rusland en Oekraïne niet wezenlijk veranderen, maar Oekraïne in staat stellen zich iets beter te verdedigen tegen sommige vormen van agressie.

Meer over