nieuws

Nederland en andere financiële haviken bereid tot versoepeling begrotingsregels EU

Nederland en zeven andere financiële ‘haviken’ in de EU openen de deur naar versoepeling van de Europese begrotingsregels in het Stabiliteitspact. De door de coronapandemie sterk opgelopen overheidstekorten en staatsschulden, laten geen andere keuze.

Met de hardliners in de EU valt nu te praten over versoepeling van de Europese begrotingsregels in het Stabiliteitspact, blijkt uit een nog vertrouwelijk document. Beeld Reuters
Met de hardliners in de EU valt nu te praten over versoepeling van de Europese begrotingsregels in het Stabiliteitspact, blijkt uit een nog vertrouwelijk document.Beeld Reuters

In een document dat vrijdag in Slovenië door de ministers van Financiën van alle EU-landen wordt besproken, schrijven de acht ‘open te staan voor een debat’ over verbetering van het economisch bestuur, het begrotingsbeleid ‘inclusief het Stabiliteits- en Groeipact’. De befaamde plafonds in het pact – maximaal 3 procent tekort, maximaal 60 procent staatsschuld – moeten blijven bestaan, maar over hoe snel landen weer onder die maxima moeten zitten, is nu met de hardliners in de Unie te praten. Zo lang de nieuwe aanpak de financiële stabiliteit van de EU maar niet in gevaar brengt en vermindering van de schuld het doel blijft.

Zuidelijke eurolanden als Spanje, Italië en Portugal, pleiten al jaren voor versoepeling van de begrotingsregels. Deels is dat ook al gebeurd, niet de regels zelf zijn veranderd (die zijn vastgelegd in het Europees Verdrag) maar wel de striktheid bij de toepassing ervan. De acht – Nederland, Oostenrijk, Denemarken, Letland, Slowakije, Tsjechië, Finland, Zweden – fungeerden daarbij als rem.

Sanering

De economische recessie door de coronapandemie en de financiële steunpakketten voor bedrijven en burgers, hebben de staatsschulden en tekorten echter hoog laten oplopen. Dat mocht omdat vanwege de pandemie de Europese begrotingsregels tot 2023 in de ijskast zijn gezet. De gemiddelde staatsschuld in de EU bedraagt dit jaar ruim 94 procent van het bruto binnenlands product, met uitschieters als Griekenland (209 procent), Italië (160 procent) en Portugal (127 procent). Toepassing van de begrotingsregels vanaf 2023, zou deze landen tot zeer zware bezuinigingen dwingen. Een harde sanering op het moment dat economisch herstel en omvangrijke groene investeringen nodig zijn.

De zuidelijke landen, geholpen door Europees Commissaris Gentiloni (Economie), sturen dan ook aan op een nieuw debat over de begrotingsregels. De versoepeling die zij voorstaan, zou al in 2023 (als de pauze in de financiële discipline wordt opgeheven) moeten ingaan. Dat betekent beslissingen over de regels in het voorjaar van 2022.

Dat gaat de groep van acht veel te snel. Staatssecretaris Vijlbrief (Financiën) die namens Nederland in Slovenië aanschuift - minister Hoekstra is verhinderd wegens een CDA-congres - zal voor meer tijd pleiten. Betrokken ambtenaren uit de noordelijke eurolanden voorzien geen besluit voor 2023. Spanje en Italië nemen daar vooralsnog geen genoegen mee.

Meer over