Nederland blijft hard voor Servië

Alleen als Mladic wordt uigeleverd, zullen Nederland en België het EU-samenwerkingsakkoord met Servië tekenen.

Van onze correspondenten Bart Dirks en Bert Lanting

‘We hebben heel duidelijk gemaakt dat de sleutel bij Servië ligt. De Serviërs kunnen morgen over de drempel stappen, als ze volledig meewerken en Mladic in Den Haag afleveren’, zei minister Verhagen van Buitenlandse Zaken. Volgens Verhagen moet Mladic ook echt in Den Haag zijn. ‘Dat is het beste bewijs van samenwerking.’

Andere landen drongen er tijdens de top op aan Servië tegemoet te komen om de bittere pil van de naderende onafhankelijkheid van de provincie Kosovo te vergulden. Op aandringen van Nederland spraken de leiders echter af dat van een versneld kandidaat-lidmaatschap voor Servië alleen sprake kan zijn als het aan alle toetredingsvoorwaarden voldoet. ‘Er kan niet gesjoemeld worden’, aldus Verhagen.

De minister noemde het een ‘volstrekte illusie’ te denken dat Servië zich zal laten afkopen met de belofte dat het versneld de status van kandidaat-lid van de EU zal krijgen. Hij verwees naar de neerbuigende reactie van de Servische minister van Buitenlandse Zaken Vuk Jeremic, die het idee afdeed als een ‘oneerbaar voorstel’.

Politiemacht
De EU-leiders besloten wel een politiemacht van ongeveer 1.600 man naar Kosovo te sturen. Aanvankelijk was Cyprus daartegen. De Cypriotische president Tassos Papadopoulos zinspeelde er achteraf op dat zijn land alsnog kan gaan dwarsliggen als er geen duidelijke volkenrechtelijke basis voor de EU-missie gevonden wordt. De EU wil daarvoor Veiligheidsraadresolutie 1244 gebruiken, op grond waarvan de Verenigde Naties de provincie nu bestuurt. Maar volgens Cyprus is dat niet mogelijk.

De EU is ook van plan een civiele missie van ongeveer 250 man naar Kosovo te sturen die de Kosovaarse regering de eerste tijd moet bijstaan. Die missie wordt waarschijnlijk geleid door de Nederlandse diplomaat Pieter Feith. De EU gaat ervan uit dat Kosovo voorlopig niet compleet onafhankelijk kan zijn, maar hoe lang Kosovo onder toezicht van de EU zal komen staan is nog onduidelijk.

Kostunica woedend
De Servische president Vojislav Kostunica reageerde vrijdag woedend op het besluit van de EU- leiders een politiemissie naar Kosovo te sturen. Hij beschuldigde de leiders ervan dat ze een ‘marionettenstaat’ op Servisch grondgebied willen vormen.

Joost Lagendijk (GroenLinks), Kosovo-rapporteur voor het Europees Parlement, vindt het jammer dat de Nederlandse regering niet bereid is zich soepeler op te stellen tegenover Servië. ‘Het is een duivels dilemma. Ik heb veel sympathie voor het standpunt dat Servië eerst Mladic moet uitleveren, maar ik zou zelf zeggen: Breng dat punt op een later moment in.’

Volgens Lagendijk is er nu een ‘groter belang’: ‘Het gaat er nu om te voorkomen dat de zaak niet uit de hand loopt in Servië. Een versneld uitzicht op lidmaatschap zou een steuntje in de rug zijn van de gematigde Servische politici.’

Meer over