nieuwsprotesten avondklok

Na ingaan avondklok rellen en vernielingen in zeker tien gemeenten

Rond het ingaan van de avondklok zijn zondagavond in zeker tien gemeenten rellen uitgebroken. In Eindhoven en Amsterdam zijn verboden demonstraties tegen de coronamaatregelen uitgelopen op gewelddadige confrontaties tussen betogers en politie, en in Enschede werd het Medisch Spectrum Twente (MST) bekogeld met stenen. 

Bij het station Eindhoven Centraal werd een auto van ProRail in brand gestoken door relschoppers.  Beeld BSR Agency
Bij het station Eindhoven Centraal werd een auto van ProRail in brand gestoken door relschoppers.Beeld BSR Agency

Politiechef Willem Woelders, landelijk commandant handhaving coronaregels, heeft laten weten dat sprake was van ‘geweld van een intensiteit die we in jaren niet meer hebben gezien’. Dat zei hij in NRC. Bij de mobiele eenheid en de Koninklijke Marechaussee wordt de komende dagen extra menskracht vrijgemaakt om te kunnen optreden.

Burgemeester John Jorritsma van Eindhoven liet zondagavond weten dat ‘alle grenzen hier zijn overschreden. Van demonstreren was geen sprake, geweld tegen de politie was van begin af aan het doel’. Ook in onder meer Den Haag, Tilburg, Venlo, Helmond, Breda, Arnhem en Apeldoorn waren er rellen. ‘Dit is geen demonstreren’, reageert voorzitter Hubert Bruls van het Veiligheidsberaad in Op1. ‘Ik zou dit coronahooligans noemen.’ 

Ramen ingooien ziekenhuis

Volgens een woordvoerder van ziekenhuis Medisch Spectrum Twente heeft een groep mensen tegen 23.00 uur geprobeerd ramen in te gooien. ‘Vervolgens heeft de politie opgetreden en het plein schoongeveegd’, aldus een woordvoerder. Op het moment van de aanval waren de deuren op slot en was beveiliging aanwezig. ‘Het was wel een hoop lawaai, dus personeel en patiënten hebben ongetwijfeld wat meegekregen van de actie.’

Later op de avond is extra beveiliging ingeschakeld en werd het rustig. Ook de afwisseling van de avond- en nachtploeg van het medisch personeel is probleemloos, maar onder extra bewaking verlopen. De afdeling spoedeisende hulp, die werd belaagd, is open gebleven.

In Den Haag werd zondagavond in de Schilderswijk brand gesticht, reden auto’s toeterend rond en werd de politie bekogeld met stenen. In Venlo en Apeldoorn werd de politie op dezelfde manier bestookt met stenen en vuurwerk. 

Ook in steden als Tilburg en Roermond was ’s avonds sprake van samenkomsten, vernielingen en vuurwerkexplosies. In Tilburg werden vernielingen aan winkels aangericht en een verslaggever van het Brabants Dagblad werd belaagd. ‘Tijdens een poging om te vluchten dook hij een brandgang in, waar hij werd ingesloten door een groep van zo’n vijftien man’, schrijft de krant. ‘Via een tuin van een aangrenzende woning kon hij zichzelf in veiligheid brengen.’ 

Eerder werd in Tilburg een noodbevel uitgevaardigd, dat de politie extra bevoegdheden geeft om te kunnen optreden tegen bijeenkomsten en onrust rond de avondklok. Ook in Almelo werd zo’n noodbevel van kracht.

Wanorde in Eindhoven

Vooral in Eindhoven was de wanorde zondagmiddag en -avond groot. Enkele honderden relschoppers, veelal gehuld in zwarte kleding met capuchon, bekogelden de politie met stenen en vuurwerk. Daarnaast werden vernielingen aangericht aan camera’s, winkels, auto’s en scooters. Op verschillende plekken werd brand gesticht. Een wagen van spoorwegbeheerder ProRail werd op zijn kant gezet en in brand gestoken. Van het station werden onder meer ramen ingegooid, de piano in de hal vernield en een vestiging van Jumbo geplunderd.

 Politie inzet rond het 18 septemberplein, centraal station Eindhoven waar een auto van de NS in brand werd gestoken. Beeld BSR Agency
Politie inzet rond het 18 septemberplein, centraal station Eindhoven waar een auto van de NS in brand werd gestoken.Beeld BSR Agency

De politie van Eindhoven was voorbereid op onrust. Vooraf was een noodbevel afgegeven om op te kunnen treden, mochten er toch mensen afkomen op de verboden demonstratie tegen het coronabeleid. Daarbij speelde een rol dat er ‘signalen’ binnenkwamen dat personen met wapens naar de binnenstad zouden komen en geweld wilden gebruiken.

De politie gebruikte traangas en een waterkanon om de meute uiteen te drijven. Tot in de avond joeg de mobiele eenheid in de binnenstad op kleine groepjes relschoppers, die de agenten bleven bestoken met onder meer rookbommen.

‘Lijkt wel oorlog’

Tegenover het Eindhovens Dagblad toonden lokale politici zich al eerder ontzet. ‘Ik herken mijn stad niet terug’, aldus Hafid Bouteibi (PvdA). ‘Het lijkt wel oorlog’, zei Robin Verleisdonk (D66). Voor VVD en GroenLinks was het onduidelijk of het betrokkenen ging om een protest of vooral om de rellen. Susan Lammers (GroenLinks): ‘Op de beelden zag ik in ieder geval een flink aantal van die relschoppers.’

Ook vanuit kabinet en Tweede Kamer kwamen geschokte reacties. Volgens minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid (CDA) is geen sprake van demonstranten maar van relschoppers en ‘simpelweg crimineel gedrag’. Gert-Jan Segers (ChristenUnie) noemde op Twitter de beelden uit Eindhoven ‘beklemmend. (...) Dit is óók het werk van ophitsers die totaal misplaatste WO2-vergelijkingen maken (over de avondklok in de Tweede Wereldoorlog, red.). Onze woorden doen ertoe. Want ze kunnen daden worden.’

Volgens politiechef Woelders lijkt het erop ‘dat iedereen zich verenigt die uit is op rellen en ellende. Voor politiemensen en ME’ers is het buitengewoon heftig om mee geconfronteerd te worden.’

In Amsterdam kwamen naar schatting 1.500 mensen af op een oproep om te demonstreren op het Museumplein, ondanks een verbod van die demonstratie. Rond 15 uur werden zij op basis van een noodbevel gesommeerd het plein te verlaten. Toen zij daar geen gehoor aan gaven werden paarden en een waterkanon ingezet. De mobiele eenheid werd rond het plein bekogeld met stenen en vuurwerk. Ruim honderd mensen werden aangehouden.

Een betoger op het Museumplein in Amsterdam wordt gegrepen door een politiehond. Beeld EPA
Een betoger op het Museumplein in Amsterdam wordt gegrepen door een politiehond.Beeld EPA
Meer over