Reportage

Na de vloed volgt de grote schoonmaak langs de Maas: ‘Er ligt gigantisch veel afval’

 Wiel Withoot is z'n caravan kwijt - en dat was z'n huis. Van de hele camping Hatenboer is weinig meer over. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Wiel Withoot is z'n caravan kwijt - en dat was z'n huis. Van de hele camping Hatenboer is weinig meer over.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De Maas is gekalmeerd. Het water stroomt weer rustig door de bedding van de rivier. Maar langs de oevers en in de uiterwaarden heeft het natuurgeweld zijn sporen nagelaten. ‘Het meeste afval moet met de hand worden verwijderd, zoals het plastic dat in bomen hangt.’

‘Mijn caravan is weg, meegesleurd door het water’, zegt Wiel Withoot (57) op camping/jachthaven Hatenboer in Roermond. ‘Het was mijn huis, mijn hele hebben en houwen, al mijn kleren, alles lag erin. Ik moest nieuwe kleren kopen in de stad.’

De Roermondenaar is afgekeurd en leeft van een WAO-uitkering. Zeven maanden vertoeft hij op de camping aan de Maas, vijf maanden ‘overwintert’ hij op een camping net over de grens in Duitsland. Sinds de verwoestende overstroming eind vorige week is hij alles kwijt. ‘Ik woon al elf jaar zo’, mompelt hij. ‘En toen zag ik mijn hele huis zomaar verdwijnen in de Maas.’

Niet alleen op camping Hatenboer in Roermond, maar overal langs de Maas is de grote schoonmaak begonnen. Want de hoogwatergolf die door Limburg denderde (en later in mindere mate door Brabant en Gelderland), heeft heel wat rommel in en langs de rivier neergekwakt, van koelkasten en caravans tot hele boomstammen, fietsen, jerrycans (met chemicaliën) en enorme lappen plastic.

Rijkswaterstaat, dat daarvoor meerdere kraanschepen heeft ingezet, meldt halverwege woensdag dat in ieder geval de vaargeul van de Maas vrij is gemaakt van obstakels. Maar de uiterwaarden liggen nog bezaaid met allerhande afval, van groot tot klein.

Drijfzand

In Roosteren, zo’n 20 kilometer stroomopwaarts, staart Jan (69) ’s morgens op de dijk naar de rivier, die nu weer onschuldig in de bedding stroomt. ‘De rommel hoopt zich altijd op tegen die hekken beneden’, vertelt hij, terwijl hij rustig een sjekkie rolt. Maar het is nog te gevaarlijk om de uiterwaarden te betreden. ‘Ze waarschuwen voor drijfzand ofwel slib op zand’, legt hij uit. ‘Als je daar tot je middel inzakt, dan zuig je vast en kom je er niet meer uit.’

Het gevaar schuilt ook in de mogelijke aanwezigheid van chemicaliën en scherpe obstakels in het gebied. Daarom willen Rijkswaterstaat, waterschap, Natuurmonumenten en andere partners de situatie in de uiterwaarden eerst inspecteren.

‘Nu het water is gezakt, wordt duidelijk hoe groot de ravage is’, zegt Rob van Schijndel, gebiedsmanager van Natuurmonumenten in Midden-Limburg. ‘Er ligt gigantisch veel afval, van kadavers tot vaten met chemicaliën. Er hangen ook zware houten constructies in de bomen.’

Veel vrijwilligers hebben zich al bij de natuurorganisatie gemeld om te komen helpen. Maar eerst gaan de ‘professionals’ de zware en gevaarlijke objecten in de uiterwaarden opruimen, veelal met machines. ‘Daarna kunnen de vrijwilligers aan de slag’, aldus Van Schijndel. ‘Het meeste afval moet handmatig worden verwijderd, zoals veel plastic dat in bomen en struiken hangt.’

Tuinhuisje

Misschien wordt bij die grote schoonmaak ook wel de caravan van Roermondenaar Withoot gevonden. Hij toont een Facebook-foto van een caravan die half boven het water tegen de pijler van een brug ligt: ‘Die lijkt op de mijne, maar waar ligt die brug?’

Restanten van het vakantieleven op camping Hatenboer. Beeld Marcel van den Bergh/VK
Restanten van het vakantieleven op camping Hatenboer.Beeld Marcel van den Bergh/VK

Op blote voeten en met blote bast staat hij het gebutste tuinhuisje op de camping uit te ruimen. De airco, kachel, grasmaaier, een tas met spullen, ja zelfs het houten kistje met twee Dominicaanse sigaren, alles is nat en zit onder het slib.

Hij had alles netjes op orde, vertelt hij: terrasje gelegd, gras gezaaid. ‘Ik heb vorige week nog nota bene voor 80 euro bloemetjes gekocht. Ook allemaal weg’, aldus Withoot. ‘Misschien kunnen jullie via de krant een girorekening voor me openen’, grapt hij. Voorlopig moet hij bij zijn moeder in Roermond wonen.

De camping aan de Maas, recht tegenover de binnenstad van Roermond, oogt als een oorlogsgebied. Caravans die de overstroming hebben overleefd, staan schots en scheef. De meeste tuinhuisjes liggen op hun kant of ondersteboven. Overal liggen puinhopen met vernield huisraad. ‘Alles kaputt’, zegt een Duitse vrouw voor de zwaar beschadigde voortent van hun ondergelopen caravan.

Drie meter

Frans Massy (72) heeft zijn caravan nog net op tijd naar een hogere plek in de omgeving kunnen verplaatsen. Maar sommigen waren te laat. ‘Dat water kwam zo snel, dat wil je niet weten’, zegt hij. ‘Dit hebben we nog nooit meegemaakt. De hele camping is naar de kloten. Het duurt nog zeker vier of vijf weken voordat het hier droog is.’

Massy is gekomen om zijn buren te helpen bij de grote schoonmaak. Hij is achteraf heel blij dat een kennis hem bijtijds belde: ‘Frans, haal je caravan weg, want er komt zeker drie meter water aan.’ Toen hij de voortent begon af te breken, verklaarden sommigen hem nog voor gek.

‘De Maas doet wat ze wil, dat is altijd al zo geweest’, zegt de rokende Jan, die geboren is in een wit dijkhuisje aan de Maas in Roosteren. ‘De rivier stond een paar dagen geleden zeker zes meter hoger. Hoe snel als het water opkomt, zo snel zakt het ook weer.’

Hij wijst naar een bocht verderop in de rivier. ‘Daar lag een koelkast met 260 blikken Alfa-bier erin’, grinnikt hij. ‘Iemand uit het dorp heeft die hele koelkast uit het water gevist en meegenomen op de wagen. Opgeruimd staat netjes, toch?’

Van camping Hatenboer is weinig over. Een man wordt getroost als hij ontdekt dat zijn caravan er niet meer staat. Beeld Marcel van den Bergh/VK
Van camping Hatenboer is weinig over. Een man wordt getroost als hij ontdekt dat zijn caravan er niet meer staat.Beeld Marcel van den Bergh/VK
Meer over