Bellen metOnze techredacteur

‘Na aankondiging van die verschrikkelijke appathon was ik sceptisch over CoronaMelder, nu best positief’

Dinsdagmiddag stemt de Eerste Kamer over de Tijdelijke wet notificatieapplicatie covid-19, beter bekend als de veelbesproken CoronaMelder. Techredacteur Laurens Verhagen volgt de livestream van het debat. 

Eerste Kamerleden arriveren in de Eerste Kamer voor het debat over de corona-app.Beeld ANP

Hé Laurens, hoe belangrijk is vandaag voor de corona-app?

‘De Eerste Kamer stemt over de wet die de app mogelijk moet maken. Voor de toekomst ervan is een meerderheid cruciaal. Als een meerderheid tegen stemt, komt de app er gewoon niet.

‘Enkele fracties, PVV, de Partij van de Dieren en Forum voor Democratie, hebben al aangegeven bij voorbaat tegen te stemmen. VVD en CDA zijn sowieso voor. De andere fracties zitten ertussenin en willen nog een paar garanties hebben, voordat ze voor willen stemmen. Maar dat komt wel goed, verwacht ik.’

Wat zijn de belangrijkste punten van discussie?

‘Allereerst privacy. Er verscheen vorige week een kritisch rapport over de privacyaspecten van de app, maar de daarin beschreven problemen zouden inmiddels zijn opgelost. Het ministerie heeft altijd gesteld dat privacy voorop staat bij het bouwen van de app. Daar geloof ik ze wel in. Van alle apps zal dit wat betreft privacy een van de vriendelijkste van allemaal zijn. Zeker in vergelijking met andere apps die iedereen op zijn telefoon heeft staan, die van Facebook en Google bijvoorbeeld.

‘In het verlengde van privacy stellen sommige senatoren in de Eerste Kamer vragen over de afhankelijkheid van de grote techbedrijven. Ze willen toezeggingen van de minister dat Google of Apple meer inzage zullen geven in hun software. Maar de afhankelijkheid van deze twee bedrijven is op dit moment hoe dan ook een gegeven. Dat probleem is veel breder dan je met deze app kan oplossen.

‘De andere bezwaren zijn iets fundamenteler. Er was maandag een lange ethische discussie over de vrijwilligheid. Minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge heeft altijd gezegd de app niet te willen verplichten: je mag nergens geweigerd worden omdat je hem niet hebt gedownload. Alleen zijn senatoren bang voor een zekere morele verplichting. Peter Nicolaï van de Partij van de Dieren maakte zelfs een vergelijking met de Tweede Wereldoorlog: als jij dadelijk de app niet downloadt, word je aan de schandpaal genageld. Erg extreem, maar het is zeker een punt dat leeft.

En tot slot het in mijn ogen belangrijkste punt: de relatie tot het testbeleid. Het idee was altijd dat als je dicht bij iemand met een besmetting was gekomen, je een waarschuwing zou krijgen en je zou kunnen laten testen. Ik sprak vorige week epidemioloog Carl Moons, die voorzitter is van de begeleidingscommissie van de app. Die stelt dat 40 tot 50 procent van de besmettingen plaatsvindt vóór iemand symptomen krijgt. Maar het ministerie heeft dat beleid nu losgelaten: je kan jezelf alleen laten testen bij klachten. Dat is voor de werking van de app heel zonde. Het grote pluspunt valt weg.’

Welk nut heeft de CoronaMelder dan nog?

‘De Jonge had daar gisteren een beetje dubbelzinnig antwoord op. Enerzijds zei hij dat de GGD’s in november het grootschalig testen willen oppakken. Dus ook voor mensen die een melding hebben gekregen via de app. Anderzijds zei hij dat testen bij mensen zonder klachten weinig zin heeft. Ik ben dan toch geneigd om Moons te geloven, die stelt dat het wel zin heeft.

‘Tot november kun je je misschien niet laten testen zonder klachten, maar geeft een melding wel kennis voor jezelf. De app geeft een notificatie als je langer dan vijftien minuten binnen 1,5 meter van iemand bent geweest, die zelf heeft ingevoerd dat hij of zij corona heeft. Dan kun je ervoor kiezen om zelf in quarantaine te gaan. Of, als je bijvoorbeeld in de dagen erna een loopneus krijgt, ben je misschien iets scherper dan anders.’

Ben je zelf in de afgelopen maanden positiever geworden over de app?

‘Zoals bijna iedereen, was ik in het begin heel sceptisch. Na de grootse aankondiging van De Jonge en die verschrikkelijke appathon. Daarna dacht een aantal grote dienstverleners met weinig verstand van zaken wel even veel geld binnen te kunnen harken. Het had alles in zich voor een groot fiasco.

‘Uiteindelijk was het een hele goede beslissing om de app zelf te gaan maken. Daarbij heeft het ministerie een aantal critici van het eerste uur, zoals it-expert Brenno de Winter, benaderd om mee te werken. Daarna zijn ook nog andere partijen ingehuurd om er kritisch naar te kijken. Het ministerie heeft veel vooruitgang geboekt en ik geloof dat overal naar gekeken is. Dus ik ben nu best positief over de app.

‘Hoeveel meldingen er komen, zal in de praktijk moeten blijken. Inmiddels is de app al 1,3 miljoen keer gedownload. Dat is krankzinnig veel voor een app die alleen nog maar werkt in een paar testregio’s. Enig nut gaat hij zeker hebben.’

Tot slot een ander onderwerp: Facebook heeft een reactie gegeven op de kritische documentaire The Social Dilemma, die onder andere stelt dat de consument het product van het sociale medium is in plaats van andersom. Wat viel jou daaraan op?

‘Ik vond dat wel grappig. Facebook zit de laatste tijd enorm in de verdediging. Deze maand wordt van een onderzoekscommissie van de Amerikaanse Senaat een rapport verwacht over de machtspositie van grote techbedrijven. Wat boven de markt hangt, is dat Whatsapp, Instagram en Facebook van elkaar moeten worden gesplitst, iets wat Facebook totaal niet ziet zitten. Het benadrukt juist dat ze innig met elkaar zijn vervlochten. Dus voelt het bedrijf nu een noodzaak om zelfs op een kritische documentaire te reageren. Ik kan me niet herinneren dat het dat eerder heeft gedaan.’

Lees verder:

In de huidige versie van CoronaMelder blijken zorgmedewerkers te kunnen zien of besmette personen daadwerkelijk in de app melding maken dat ze zijn besmet. Patiënten zouden zo onder druk kunnen worden gezet. In de definitieve versie zal dit probleem verholpen zijn, belooft Brenno de Winter.

Hoe effectief is de corona-app? En hoe zit het met de privacy?

Meer over