Na 42 tellen wordt zout water opeens zoet

ROLF BOS

HADERA - Ruim een kilometer landinwaarts, aan het eind van een lange installatie vol buizen, staat een paal met een kraantje. Avshalom Felber houdt er een plastic bekertje onder en reikt het gevuld aan de bezoeker. 'Drink!'

Achter ons ligt de Middellandse Zee. We drinken water dat een klein uurtje geleden uit dat enorme wateroppervlak werd opgepompt.

Van enige zoute smaak is geen sprake meer, sterker, het water uit het kraantje proeft naar niks. Felber: 'Klopt. We hebben hier alles uit het water gehaald, ook de mineralen. Die voegen we later weer toe. We maken het water dan eigenlijk weer een beetje vuil.'

Dat is nodig ook, zegt de president-directeur van IDE Technologies, het Israëlische bedrijf dat in grote delen van de wereld ontziltingsinstallaties bouwt. 'Een mens kan niet goed tegen neutraal water. Er moet wat in, anders raakt ons lichaam ontregeld. Onze nieren moeten wat te doen hebben.'

In principe kunnen we, zegt Felber, van dit neutrale water allerlei soorten water maken, door toevoeging van mineralen en sporenelementen. 'Wilt u Pellegrino, Spa of Perrier? Met de juiste toevoegingen zouden we die hier perfect kunnen maken.'

Het is een verhaal dat Felber met plezier aan de bezoeker vertelt, maar het kopiëren van exclusieve en peperdure bronwatermerken behoort niet tot zijn taken. Hij heeft de simpele opdracht van het zeewater achter ons 'gewoon' zoet water te brouwen, water dat geschikt is voor menselijke consumptie of voor gebruik in de landbouw.

Zijn ontziltingsinstallatie in Hadera is de grootste ter wereld. Jaarlijks produceert Felber 127 miljoen kubieke zoet water. Samen met de twee andere desalinatie- fabrieken aan de Israëlische Middellandse Zeekust (nabij Ashkelon en Palmachin) komt 30 procent van al het zoete water in Israël nu al uit zee. Felber: 'Volgend jaar moet dat 45 procent zijn. We hebben de opdracht van de regering dat het aan het eind van dit decennium 80 procent moet zijn. Nog de komende maand, zo heeft de politiek ons onlangs gevraagd, gaan we al naar een hogere productie.'

Zijn bedrijf bouwt in Soreq daartoe een nieuwe ontziltingsinstallatie, die nog groter wordt dan deze in Hadera. Een kuub (1.000 liter) water zal, wanneer die fabriek eenmaal klaar is, dan nog zo'n 40 eurocent kosten. Dat is veel minder dan in de pioniersdagen van het commercieel ontzilten van zeewater. Een gemiddeld Israëlisch gezin is nu zo'n 15 euro per maand aan gedesalineerd water kwijt. Felber: 'Voor deze regio is dat een zeer acceptabel bedrag.'

Ooit, vertelt Felber, kostte een kuub anderhalve euro. Dat het gemiddelde bedrag naar beneden kon is te danken aan voortschrijdende technologieën. Ook is er steeds minder energie nodig voor het ontzilten van zeewater, al is de 'ecologische footprint' van een ontziltingsinstallatie nog steeds aanzienlijk. In Israël is 2 procent van alle geproduceerde energie gereserveerd voor het ontziltingsproces.

Kolencentrale

De ontziltingsinstallatie in Hadera staat strategisch naast een kolencentrale die de energie levert. Felber: 'We gebruiken net zoveel stroom als een middelgrote stad. Maar we ontdekken wel steeds betere technieken om energiezuiniger te opereren. Wij zijn zuiniger in ons proces dan veel omringende landen, die voorlopig nog olie hebben.' Hij verwacht in de toekomst veel van zonnenergie.

Felber gaat voor in zijn fabriek, die als een lange meccanodoos oogt, vol witte membraanpijpen en leidingen. Een stuk voor de kust wordt het zeewater opgezogen, bij binnenkomst stroomt het met enorme kracht door verschillende bakken, waarbij vissen en kwallen - opmerkelijk véél kwallen - in bakken achterblijven.

Bij de eerste schoonmaak komen ook filterbakken met zand kijken, daarna stroomt het water door een stelsel van lange buizen. Felber: 'Wij gebruiken als ontziltingstechniek reverse osmosis. Daarbij wordt water door drukverschil door een membraan geperst, waarbij het zout achterblijft.' De techniek is geheim, binnen in de fabriek mag slechts met mate worden gefotografeerd.

Voor elke liter drinkwater wordt twee liter uit de Middellandse Zee opgepompt. Het achtergebleven zout wordt met de tweede liter teruggepompt. Wordt de zee dan niet veel zouter? Felber zegt dat het niet het geval is. Ook de waterspiegel van de Middellandse Zee daalt niet door de inname van het water, zegt hij.

Aan het eind van het 1.2 kilometer lange complex staat de paal met het kraantje. Felber schenkt een koel glas water, dat in precies 42 minuten van zout zoet is geworden. 'Ik werk hier nu al jaren, maar ik blijf het verbazingwekkend vinden.'

Achter ons buldert de branding.

Israël loopt voorop met bouw en exploitatie van ontziltingsinstallaties

'Hightech-natie' Israël is pionier op het gebied van de ontziltingsindustrie. Het land produceert dagelijks meer dan 1.3 miljoen kubieke meter zoet water, en is veruit koploper in de wereld. Het land is zich al lang bewust van het belang van het ontzilten van zeewater in een regio waar zoet water schaars is. David Ben Goerion, de eerste premier van Israël, voorzag al meteen bij de stichting van de staat problemen over de beschikbaarheid van water.

Israël haalt van oudsher irrigatie- en drinkwater uit het Meer van Tiberias, dat sinds de oorlog van 1967 geheel in Israëlische handen is. Voordien maakte een deel van de oostkust van dat meer nog deel uit van Syrië. Het is een kwetsbare bron, want een deel van dat water stroomt uit riviertjes uit de voor Israël vijandige landen Libanon en Syrië. En de immer slinkende Jordaanrivier, een andere zoetwaterbron, vormt de grens met Jordanië, een grens die deels over het door Israël bezette gebied van de Westoever loopt.

undefined

Meer over