Muzikaal en afstandelijk

DE culturele nalatenschap van André Delvaux, die vrijdag op 76-jarige leeftijd aan een hartaanval overleed, is klein maar bijzonder. De Belgische regisseur maakte zeven speelfilms, korte films, twee documentaires (waaronder To Woody Allen from Europe with love), en tv-producties....

Ronald Ockhuysen

Delvaux' werk is met opvallend veel zorg vormgegeven. Als uitgangspunt greep hij vaak naar onverfilmbaar geachte literatuur. Hij maakte boekverfilmingen naar het werk van Johan Daisne (zijn debuut De man die zijn haar kort liet knippen, en Un soir, un train), Julien Bracq (Rendez-vous à Bray), en Marguerite Yourcenar (Hermetisch zwart).

De structuur van zijn films ontleende Delvaux aan de klassieke muziek. 'De ademhaling van een film is een soort muzikale ademhaling, tot stand gebracht in de montage.'

Muziek speelde een grote rol in zijn leven. Naast zijn studies aan de universiteit (Germaanse taalwetenschap en rechten) studeerde Delvaux piano en compositie aan het conservatorium. Toen hij nog leraar was op een middelbare school, begeleidde hij in de avonduren in het Brusselse filmmuseum op de piano stille films. Later, in de jaren tachtig, regisseerde hij enkele opera's.

Tijdens het begeleiden van de stille films laaide de passie voor film op . 'Ik ben bij de film uitgekomen zoals men in de religie geraakt, en in het klooster treedt.'

Zijn unheimliche werk, vol met literaire en filosofische referenties, ontbeert emotionaliteit. Als gevolg daarvan werden zijn films vaak als 'intellectualistisch' afgedaan. Betekenisvol en knap, maar ook afstandelijk. Volgens Delvaux was de keuze voor een ontoegankelijke stijl 'een kwestie van natuur'. Hij was nu eenmaal geen barok type. 'Maar de emotie kan ook heel diep zijn wanneer zij een deel intellectualiteit in zich heeft.'

Meer over