Musketiers boeken succes in het Duitse Carré

Wat in Nederland niet lukte, lukte wel in Berlijn: van 3 Musketiers een goede musical maken. Avond aan avond zit het Theater des Westens stampvol....

Van onze verslaggever Hein Janssen

'Is Pia bij jullie in Holland nou ook zo'n grote ster?', vragen de twee musicalfans op rij 1 van het eerste balkon zich af. Ze hebben uitzinnig staan klappen en joelen nadat Pia Douwes in de tweede acte van de musical 3 Musketiere het lied Wo is der Sommer? ten gehore heeft gebracht.

Is Pia Douwes in Nederland een ster? Natuurlijk, zeker bij het nog steeds groeiende musicalpubliek. Maar in Duitsland en Oostenrijk is haar bekendheid misschien nog wel groter, nadat zij eerst jarenlang de rol van keizerin Sissi heeft gespeeld in de musical Elisabeth en nu in Berlijn 3 Musketiere aan een succesvolle doorstart helpt.

Vorige maand is 3 Musketiere in het Theater des Westens in première gegaan. Het is een productie van Stage Holding, het internationale theaterbedrijf van Joop van den Ende. Het Berlijnse publiek loopt er bepaald warm voor. Op zo maar een doordeweekse avond is het bomvol. Opmerkelijk, want in Nederland werd 3 Mu s k e t i e r s weliswaar redelijk bezocht, maar door de kritiek genadeloos afgeserveerd. Kitscherige overdaad, een mengelmoes aan stijlen, gebrek aan een heldere dramaturgie - dat waren de steekwoorden destijds in de persreacties.

En zie: in Berlijn heeft 3 Musketiere zich als een sterke, rechttoerechtaan-musical ontpopt - opnieuw gearrangeerd, van een betere choreografie voorzien, met mooiere decors, een strakke verhaallijn en stuk voor stuk uitstekende artiesten. En dat allemaal gemaakt door eenzelfde team als in Nederland, met Paul Eenens als regisseur.

'Had ik in Nederland maar een maand extra tijd gehad, dan hadden we nog voldoende kunnen sleutelen. Maar het theater was besteld, het publiek had zijn kaartjes gekocht en dus moest er gespeeld worden.' Dat zegt producent Joop van den Ende, opgelucht dat de show waarin hij zoveel energie en geld gestoken heeft, in Berlijn succesvol aan een tweede leven is begonnen. Van den Ende: 'Na de première in Nederland wilde ik van geen kritiek weten, het is op zo'n moment allemaal zo teer en breekbaar. Maar na een maand of zo hebben wij onszelf gevraagd: zit er meer in? En het antwoord was ja.'

Het Theater des Westens aan de Kantstrasse in Berlijn (1700 stoelen, in 1894 gebouwd in een merkwaardige mengeling van renaissance en jugendstil, podium voor onder anderen Maria Callas, Josephine Baker en Hildegard Knef) mag met recht het vlaggenschip van de Duitse divisie van Stage Holding worden genoemd. Dertien theaters heeft Van den Ende nu in Duitsland. Dit is onmiskenbaar het mooiste. 'Het Carré van Duitsland' zoals de producent het zelf noemt, werd twee jaar geleden van de gemeente Berlijn voor vijftig jaar gehuurd, nadat het enkele jaren een zieltogend bestaan had geleid. Van buiten opnieuw in de verf gezet, van binnen volledig gerenoveerd - kroonluchters uit Tsjechië, stoelen volgens het originele model gemaakt in het voormalige Oost-Duitsland. Moderne kunst aan de muur, een imposante spiegelfoyer, overal voldoende ruimte, nergens gedrang, niet bij de jassen, niet bij de bar.

'Ja, daar is Joop dus ontzettend goed in, in het creëren van sfeer, zodat het publiek een avond op niveau te gast is.' Uschi Neuss - chief operation officer bij Stage Holding - legt uit dat Van den Ende zich tijdens de voorbereidingen van de show 34 dagen lang onafgebroken met van alles en nog wat heeft bemoeid, van die ene dansbeweging op het podium tot dat lampje in de b ar.

Berlijn is niet echt een makkelijke stad als het gaat om musical. Het publiek heeft anders dan in steden als Hamburg, Stuttgart of Essen iets chics: het houdt van toneel, literatuur, opera en ballet en als het verstrooiing wenst, zijn er de cabarets en de stadsrevues. Maar de marketingmachine van Stage Holding draait ook hier inmiddels op volle toeren. Op het vliegveld, op de bussen, in de metrostations, in dagbladen en uitkranten - overal komt men het te weten: de drie musketiers zijn in de stad gearriveerd. En ze zullen er nog wel een tijdje blijven. Anderhalf jaar, hoopt Van den Ende. 'Daarna gaat de show naar Hamburg of Stuttgart, in totaal zal hij vier tot zes jaar op repertoire blijven. Dat hadden na de première in Nederland weinig mensen gedacht.'

Twintig jaar geleden is Van den Ende heel voorzichtig in Duitsland begonnen, met Cats in Hamburg. Inmiddels is Duitsland na Amerika en Engeland wat omzet en bezoekcijfers betreft het derde musicalland ter wereld. Om dat feit te vieren, brengt de Duitse Post volgend jaar een serie postzegels uit met daarop afbeeldingen van succesvolle musicals - die zullen natuurlijk vooral van Stage Holding zijn.

Bij de artiesteningang staan als iedere avond trouwe fans te wachten op handtekeningen. Natuurlijk van een van die mooie jongens die aan 3 Musketiere meedoen. Maar ook van Pia - 'unsere Pia'.

Meer over