‘Munir moordenaar’, roepen de betogers

Vier jaar na de moord op de Indonesische mensenrechtenactivist Munir stond zijn moordenaar donderdag terecht...

Demonstranten voor het hek van de rechtbank van Zuid-Jakarta zetten de wereld op zijn kop. Binnen staat een hoge functionaris van de Indonesische geheime dienst terecht voor de moord op de mensenrechtenactivist Munir.

Buiten roepen zo’n vijftig ‘actievoerders’ in fonkelnieuwe T-shirts: ‘Munir Moordenaar!’

De armoedige gezichten van de demonstranten passen duidelijk niet bij de schone nieuwe T-shirts. Die hebben ze net gekregen, zegt een van de mannen. T-shirts, een gratis busrit en 40 duizend rupiah, zo’n 3 euro. Zij zijn door ‘iemand’ ingehuurd om steun te betuigen aan Muchdi Purwopranjono, oftewel Muchdi PR, die vandaag voor het eerst terechtstaat voor zijn rol in de moord op de mensenrechtenactivist Munir Said Thalib in 2004.

Munir werd in september 2004 vergiftigd tijdens een vlucht van Jakarta naar Amsterdam. Een meereizende piloot van vliegtuigmaatschappij Garuda, Pollycarpus Budihari Priyanto, gaf Munir een glas jus d’orange met daarin een dodelijke dosis arsenicum. Pollycarpus is daarvoor onlangs tot twintig jaar gevangenisstraf veroordeeld.

Muchdi was onderdirecteur van de Indonesische geheime dienst ten tijde van de moord. Hij heeft in de periode kort voor en kort na de moord tientallen telefoontjes met Pollycarpus gevoerd. Daaruit, en uit enkele getuigenverklaringen, concludeert het Openbaar Ministerie dat Muchdi de organisator en bedenker van de moord is geweest. Volgens een van de officieren van justitie was wraak de vermoedelijke drijfveer van Muchdi.

Munir was een zeer charismatische en invloedrijke mensenrechtenactivist, die zijn pijlen vooral richtte op het Indonesische leger en de geheime dienst. Voordat hij bij de geheime dienst terechtkwam, was Muchdi commandant van het elitekorps Kopassus, een legereenheid die verantwoordelijk wordt gehouden voor tal van ontvoeringen en moorden.

Munir beschuldigde Muchdi van de verdwijning van dertien jonge activisten in 1997 en ’98, de nadagen van dictator Soeharto. Als gevolg van Munirs acties werd Muchdi ontheven en overgeplaatst naar de geheime dienst.

De rechtszitting van donderdag roept veel herinneringen op aan het recente donkere verleden van Indonesië. Terwijl mensenrechtenactivisten en Munirs weduwe Suciwati er zijn om toe te zien dat Munirs moordenaar daadwerkelijk achter slot en grendel gaat, staat het ‘oude’ Indonesië klaar om dat te verhinderen.

De ingehuurde demonstranten dragen T-shirts van de Beweging Rood-Wit (de kleuren van de Indonesische vlag), een nationalistische organisatie met een schimmige achtergrond. Ook leden van de, al even notoire knokploeg Forum Betawi Broederschap (FBR) zijn er om de orde te bewaken.

Een speciaal ploegje sterke mannen uit Ambon is ingehuurd om te zorgen voor Muchdi’s veiligheid. Bovendien wordt Muchdi hier ook openlijk gesteund door de politieke partij Gerindra. Dat is de partij van ex-generaal Prabowo, schoonzoon van de voormalige dictator Soeharto en eveneens ooit commandant van Kopassus.

Prabowo doet in 2009 een gooi naar het presidentschap en hij belooft de orde van zijn schoonvader te herstellen. De rechtszaak tegen Muchdi PR wordt gezien als een ultieme test voor de democratie.

De ex-generaal werd twee maanden geleden gearresteerd: dat was een unicum in Indonesië. Nooit eerder was daar een zo hoge officier opgesloten in een cel. Als hij wordt veroordeeld zal dat eveneens een primeur zijn. Hoge officieren gingen tot nu toe altijd vrijuit. Bij een veroordeling wacht Muchdi minimaal veertien jaar celstraf en maximaal levenslang.

Meer over