Muisstil

Waar blijven de intellectuelen die in het openbaar het optreden van de Amerikaanse regering bekritiseren? Niet alleen Nederlandse schrijvers houden zich stil over de Amerikaanse agressie....

Ad Lagendijk

Voor wetenschappelijke bladen als Science en Nature is het alsof er helemaal geen oorlogsdreiging is. Ook de American Physical Society houdt zich muisstil. Ik verwacht niet dat dat gebrek aan aandacht zal veranderen nu de oorlog daadwerkelijk is uitgebroken.

Dat is anders als de belangen van Israël geschaad worden. Afgelopen zomer riepen enkele honderden Europese wetenschappers op tot een boycot van geleerden uit de joodse staat. De gehele Amerikaanse establishment was er als de kippen bij om dit initiatief in de kiem te smoren. Daarbij gebruik makend van veel hoogdravende argumenten.

Als ik dit schrijf zijn de eerste bommen gegooid. Geen gewone bommen natuurlijk. Nee, precisiebommen. Dat hebben we eerder gehoord. En de media blijven kritiekloos de Amerikaanse propaganda slikken. Missers in de Golfoorlog. Missers in Soedan. Missers in Kosovo (Chinese ambassade). Missers in Afghanistan. Ook nu zullen we veel later horen dat de bommen veel minder precies waren. Tegen de verwachting en expliciete bedoeling in, schijnen de precisiebommen Saddam Hussein nog niet geraakt te hebben.

Amerikanen hebben een heilig geloof in techniek en spionage. Elke verkeerde maatschappelijke ontwikkeling wordt te lijf gegaan met meer techniek, meer bewaking, meer bewapening en met het verzamelen van nog meer gegevens.

Amerikaanse wetenschappers werken voluit mee aan de ontwikkeling van de meest verschrikkelijke wapens. Tegenwoordig vinden Amerikaanse wetenschappelijke genootschappen het belangrijk om ethische gedragscodes voor wetenschappers te ontwikkelen. Niets is daarin te vinden over het wel of niet mogen meewerken aan de ontwikkeling van massavernietigingswapens.

Voor Europese wetenschappers is het vaak een schok om te merken hoe zeer het Amerikaanse defensieapparaat is verweven met het wetenschappelijk onderzoek. Geleerden uit de Verenigde Staten maken graag gebruik van subsidies van leger of marine. Met dat geld wordt naast fundamenteel onderzoek, ook zeer op defensie toegepast, onderzoek ondersteund.

De belangstelling van Amerikaanse onderzoekers om mee te werken aan wapenontwikkeling neemt alleen nog maar toe. Het nieuwe ministerie van Homeland Security nodigt wetenschappers uit om mee te gaan werken aan de bestrijding van terroristen. Wetenschappers zien hun kans schoon voor meer geld en doen graag mee.

Voor onderzoekers uit West-Europa is het wennen als ze voor het eerst met Amerikaanse onderzoekers te maken krijgen. Amerikanen zijn uiterst chauvinistisch en eenkennig. Per definitie is voor een Amerikaan, wetenschapper of niet, Amerikaanse wetenschap de beste die er is.

Grofweg is de bijdrage van Verenigde Staten aan de mondiale wetenschap ongeveer een derde van het totaal. Met die minderheidsbijdrage domineren ze de wetenschap volledig. Naar Europese wetenschappers wordt weinig geluisterd. Amerikanen citeren Amerikanen. Europees onderzoek wordt niet serieus genomen. Ze vinden Europees onderzoek wel cute, wat dodelijk bedoeld is.

West-Europa zal ook ongeveer een derde bijdragen aan de totale wetenschap. De invloed van West Europa is echter veel geringer dan die bijdrage mogelijk zou maken. Net als in de politiek trekken Europese wetenschappers nooit één lijn.

Meer over