Moordende computer

Behalve misschien in een stripverhaal heeft zich bij mijn weten nog nooit een computer ontpopt als seriemoordenaar. De primeur is voor Philip Kerr, en gezien de manier waarop hij het onderwerp in Gridiron aanpakt, zullen niet veel collega-schrijvers zich voorlopig aan hetzelfde onderwerp wagen....

Gridiron is een meesterwerk, nagelbijtend spannend, fantasierijk en tegelijk geloofwaardig. Fascinerend, ook voor wie niets van science fiction wil weten of a-technisch is. En dan te bedenken dat Kerr al zoveel moois op zijn naam heeft staan. Drie prachtige thrillers over de nazi-tijd en privé-detective Bernie Gunther, A Philosophical Investigation waarin de geavanceerde techniek al een rol speelt, en ten slotte Dead Meat over de mafia van St Petersburg, wat minder van niveau, maar nog altijd een boek dat menige schrijver graag op zijn naam zou hebben.

Dit alles verbleekt bijna bij Gridiron (zo heet het patroon op een American football-veld). Architect Ray Richardson - beroemd, rijk en uiterst onprettig in de omgang - bouwt in 1997 voor een Japanse firma in Los Angeles het 'kantoor van de toekomst'. Een computer met de naam Abraham bestuurt dit gebouw; van de toegangen tot de liften, van het wassen der ramen tot het afvegen der billen van toiletgangers.

De mens lijkt vrijwel overbodig geworden totdat vlak voor de opening twee doden vallen, van wie één - een nachtwaker - vrijwel zeker is vermoord. Dat vraagt om een menselijke ingreep. Twee agenten nemen het onderzoek op zich en raken met de architect en een aantal stafleden in het gebouw opgesloten. Waarna een ware nachtmerrie begint alsmede het aloude verhaal van de tien negertjes. Meer vertellen zou een doodzonde zijn.

Het knappe van Kerr is dat hij tweederde van Gridiron (de filmrechten zijn al verkocht) opbouwt uit dialogen. Het geeft het boek een enorme vaart en de gebeurtenissen vaak een extra diepgang. Tevens rekent hij meedogenloos af met de moderne architectuur, die duidelijk niet des schrijvers smaak is.

Terecht heeft de uitgever het over 'the brainy chiller of the year'. Na de laatste bladzijde van Gridiron kijk je voortaan met andere ogen naar je computer, ook al is die van het huis-, tuin- en keukenformaat. FvS

Philip Kerr: Gridiron.

Chatto & Windus, import Nilsson & Lamm; ¿ 29,95.

ISBN 0 7011 6503 0.

Meer over