Moord op tv-held in Mexico is startsein politieke hetze

Maandag werd in Mexico-stad een van de populairste tv-presentatoren van het land doodgeschoten. De twee belangrijkste tv-zenders grepen de moord aan om burgemeester Cárdenas met een lastercampagne kansloos te maken voor de presidentsverkiezingen van volgend jaar....

Met de moord op een populaire televisiepresentator in Mexico-stad zijn maandag onverwacht vroeg de campagnes voor de Mexicaanse presidentsverkiezingen begonnen.

Hoewel de Mexicanen pas over ruim een jaar gaan bepalen wie de opvolger van president Ernesto Zedillo wordt, zijn de twee belangrijkste televiziezenders een media-oorlog begonnen om Cuauhtémoc Cárdenas, de belangrijkste presidentskandidaat van de linkse PRD, zwart te maken.

Televisa en TV Azteca, de spreekbuizen van de regeringspartij PRI, stellen Cárdenas, de burgemeester van Mexico-stad, rechtstreeks verantwoordelijk voor de moord omdat hij geen einde heeft gemaakt aan de criminaliteit in de Mexicaanse hoofdstad.

Francisco 'Paco' Stanley (57) werd maandagmiddag na een bezoek aan het restaurant El Charco de las Ranas in zijn zwarte Lincoln met automatische geweren geliquideerd. De drie of vier daders gingen ervandoor. Twee verdachten, een vader met zijn zoon, werden enkele uren later aangehouden.

Stanley had 0,5 gram cocaïne bij zich. Mexicaanse kranten vermoeden dat hij door drugshandelaren is vermoord. Het slachtoffer zou bevriend zijn geweest met kartelleider Amado Carrillo, die twee jaar geleden tijdens een liposuctie in een privékliniek op mysterieuze wijze overleed.

Arturo Cruz Bárcenas, alias 'Paco' Stanley, was een van de populairste Mexicaanse gastheren van muziek- en spelletjesprogramma's. Hij werkte ruim twintig jaar voor Televisa en sinds 1998 voor TV Azteca. Met politiek hadden zijn programma's niets te maken. Vertier voor de grote massa was zijn handelsmerk.

Onmiddellijk na de moord - op de Dag van de Persvrijheid - sloegen bij Televisa en TV Azteca de stoppen door. Ze begonnen een lastercampagne tegen burgemeester Cárdenas, alsof hij persoonlijk de trekker had overgehaald. Beide zenders zijn altijd sterk op de hand van de PRI - de langst regerende partij ter wereld - geweest en vormen voor de overgrote meerderheid van de bevolking de belangrijkste bron van informatie.

Uur na uur werden maandag alle reguliere programma's op Los Simpson na geschrapt om plaats te maken voor de nasleep van de moord. 'Cárdenas is verantwoordelijk', riep de directeur van TV Azteca. 'Wat doet het gemeentebestuur? Waarom betalen we belasting? U moet aftreden, ingenieur Cárdenas, u bent verantwoordelijk.'

Televisa haalde zijn gepensioneerde anchorman en PRI-adept Jacobo Zabludovsky uit de mottenballen om Cuauhtémoc Cárdenas de schuld in de schoenen te schuiven. 'Hij moet aftreden en het bestuur overdragen aan mensen die ons wel kunnen beschermen. Het geweld is hier erger dan in Kosovo.'

Beide zenders zonden tussen de urenlange demagogie slechts tien seconden van Cárdenas' persconferentie uit. De burgemeester die in 1988 en 1994 de presidentsverkiezingen verloor omdat hij niet opgewassen was tegen de PRI-machinaties, zei precies te weten waarom de tv-zenders hem 'met leugens en een haatcampagne' zwart proberen te maken. 'Ze hebben politieke bedoelingen. Ze zijn nauw verbonden met de PRI. Ze willen geen democratische omwenteling.'

Cuauhtémoc Cárdenas hoopt volgend jaar wel tot president te worden gekozen, omdat Mexico en de PRI de laatste jaren democratischer zijn geworden. Dat hij in 1997 tot burgemeester van Mexico-stad kon worden gekozen en de oppositie in het Lagerhuis zelfs de meerderheid verwierf, waren de eerste tastbare bewijzen dat de almacht van de PRI begon af te brokkelen. Zelfs Televisa en TV Azteca begonnen onpartijdiger te berichten.

De bekroning van het democratiseringsproces zou volgend jaar moeten plaatsvinden: voor het eerst sinds de Mexicaanse Revolutie van begin deze eeuw hoopt de oppositie een eerlijke kans te hebben bij de presidentsverkiezingen.

Cynici zeiden het in 1997 al: de PRI laat het onbestuurbare Mexico-stad aan Cuauhtémoc Cárdenas. Tegen de tijd dat er weer presidentsverkiezingen zijn, is hij opgebrand, omdat hij in een paar jaar tijd niet in staat is de onmetelijke problemen - corruptie, criminaliteit, luchtverontreiniging, armoede - van de metropool op te lossen.

Dat de criminaliteit na de peso-crisis in 1995 onder zijn PRI-opvolger al uit de hand was gelopen, zouden de kiezers allang zijn vergeten. De burgemeester van een van de onveiligste steden ter wereld zou in 2000 geen schijn van kans maken tegen de PRI. Criminaliteitsbestrijding en veiligheid worden volgend jaar de hoofdthema's van de verkiezingen.

De federale regering zou Cárdenas laten aanmodderen door hem tegen te werken en te weinig geld te geven. Ongeveer een jaar voor de verkiezingen zou er een campagne beginnen om het falen van de burgemeester uit te vergroten. En zodra PRD-kandidaat Cárdenas was afgeserveerd, zou een PRI-kandidaat met gemak de presidentsverkiezingen kunnen winnen.

'Met deze moord is de PRD ook gesneuveld', schreef een columniste gisteren in de linkse krant La Jornada. De cynici lijken gelijk te krijgen. Als Cárdenas de moord niet snel oplost, kan hij de verkiezingen in 2000 vergeten.

Meer over