Moord op Munir komt voor de rechter

De moord op de Indonesische mensenrechtenactivist Munir heeft na ruim tien maanden de rechtbank bereikt. Een piloot van de Indonesische luchtvaartmaatschappij Garuda zal volgende week in Jakarta voor de rechter verschijnen voor zijn aandeel in de moord....

Van onze correspondent Michel Maas

De piloot, Pollycarpus Budhari Priyant, is de eerste en vooralsnog enige verdachte in een zaak die wordt beschouwd als een lakmoesproef voor het mensenrechtenbeleid van president Susilo Bambang Yudhoyono.

Munir, een internationaal befaamd criticus van de Indonesische militairen, stierf op 7 september tijdens een vlucht van Jakarta naar Amsterdam. In zijn lichaam werd een dodelijke dosis arsenicum aangetroffen.

Pollycarpus zat als passagier in hetzelfde toestel. Hij moest voor Garuda naar Singapore, maar het doel van zijn reis was uiterst vaag. Hij bleek bovendien vóór de vlucht telefonisch contact te hebben gezocht met Munir. Tijdens de vlucht bood hij Munir zijn stoel in de business class aan.

Pollycarpus wordt medeplichtigheid aan de voorbereiding en de uitvoering van de moord op Munir ten laste gelegd. Hij kan de doodstraf krijgen.

De rechtszaak is een nieuwe stap in een onderzoek dat zich al meer dan tien maanden voortsleept. Een door president Yudhoyono ingesteld onderzoeksteam heeft de zaak niet kunnen oplossen. In zijn eindrapport stelt het team vast dat veel indicaties wijzen in de richting van de Indonesische geheime dienst, de BIN.

Verder dan dat is het team niet gekomen, doordat de BIN haar archieven gesloten heeft gehouden voor de onderzoekers en doordat hoge BIN-functionarissen botweg weigerden te getuigen. Pollycarpus blijkt vóór de moord tientallen telefoontjes te hebben gepleegd met een onderdirecteur van de geheime dienst.

Een advocaat van de piloot zegt te vrezen dat Pollycarpus tot zondebok wordt gemaakt. Hij laat doorschemeren dat de piloot zich niet als enige zal laten veroordelen en tijdens de rechtszaak wel eens volledige opening van zaken zou kunnen geven. Dat zou een dramatische wending geven aan de zaak.

Activisten, onder wie Munirs weduwe Suciwati, hebben meer dan eens de vrees geuit dat de waarheid nooit boven water zal komen. De werkelijke daders van de moord moeten volgens hen worden gezocht bij de geheime dienst.

Ook president Yudhoyono is er tot dusver niet in geslaagd die dienst tot medewerking te dwingen. Dat wijst erop dat de BIN nog altijd oppermachtig is en boven de wet staat. Een openbare bekentenis van Pollycarpus zou de voortsukkelende zaak kunnen openbreken.

Een datum voor de eerste zitting is nog niet vastgesteld, maar een woordvoerder van de rechtbank heeft vrijdag laten weten dat die binnen een week zal plaatshebben.

Meer over