Reportage

Moord op bestelling: ‘Allemaal de deur uit, die smerige kankerratten’

Het rechtszaaltje zit volgepropt met negentien verdachten en evenzoveel advocaten. Het Eris-proces wordt het vervolg op Marengo: vijf liquidaties, elf pogingen of opdrachten daartoe, de naam Ridouan T., en verdachten die over een moord praten alsof ze een worstenbroodje bestellen.

De verdachten in het Eris-proces. Volgens de officieren van justitie stuk voor stuk kille moordenaars, voor wie een mensenleven niets betekent. Beeld Adrien Stanziani
De verdachten in het Eris-proces. Volgens de officieren van justitie stuk voor stuk kille moordenaars, voor wie een mensenleven niets betekent.Beeld Adrien Stanziani

‘Nee hoor, verkeerde gebouw, hier is niets te zien’, lacht Inez Weski tegen een fotograaf. Met een zwart mondmasker dat haar markant opgemaakte ogen accentueert, staat ze maandagochtend al vroeg op het stenen trapje voor de deur van de Bunker, de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam-Osdorp. Tegen de journalisten in de rij beneden haar vervolgt ze: ‘Het is toch van de gekke dat wij in coronatijd met z’n allen hier in dit veel te kleine gebouw worden geperst?’

Weski is de advocaat van Jermaine B., een van de hoofdverdachten in Eris, het strafproces over een reeks moorden op bestelling. ‘Alsof het om Brabantse worstenbroodjes ging’, zo zouden de verdachten onderling over liquidaties hebben gesproken, zei een officier van justitie hierover tijdens een voorbereidende zitting.

De zaak Eris gaat verder waar het Marengo-proces stopt – zodra Marengo-kroongetuige Nabil B. begin 2017 naar justitie overstapte, was hij niet meer bij de vermeende moordorganisatie betrokken, en kon hij geen verklaringen geven over wat er na die tijd gebeurde.

Kroongetuige

Eris-kroongetuige Tony de G. doet dat wel. Hij zit maandag in de afgeschermde getuigenbox in de Bunker, en zal vanaf dinsdag publiekelijk worden gehoord over vijf liquidaties en verscheidene pogingen daartoe, die plaatsvonden tussen januari en september 2017.

In de Bunker is het met 19 verdachten en evenzoveel advocaten zo druk, dat de rechters sommige raadslieden achter in de zittingszaal nauwelijks kunnen zien zitten. Rechtbanktekenaars zitten zo ver achterin dat een van hen met een verrekijker aan het werk is en op zijn stoel gaat staan om te kunnen zien wat voor in de zaal gebeurt. Beveiligers sjouwen met ‘tafelverhogers’ zodat advocaten op hun plek blijven en toch kunnen staan als ze iets bepleiten.

‘De officieren van justitie mogen niet worden opgenomen, gefotografeerd of getekend, en hun namen mogen niet in journalistieke verslagen worden vermeld’, opent de rechtbankvoorzitter de zitting. Net als in Marengo geldt hier de strengst mogelijke beveiliging. En net als in Marengo wordt een groot deel van de liquidatieopdrachten door de officieren aan Ridouan T. toegeschreven, de hoofdverdachte in het aanpalende Marengo-proces.

‘De rechtbank heet ook alle betrokkenen welkom die, noodgedwongen, dit proces vanwege ruimtegebrek via een Skypeverbinding moeten volgen’, besluit de voorzitter haar inleiding. Ze zegt dat Eris ten minste 64 zittingsdagen zal beslaan, en verwacht op 5 juli 2022 een vonnis te kunnen uitspreken.

Een van de vier aanklagers staat in zijn openingswoord stil bij de nabestaanden van doodgeschoten slachtoffers. ‘Zij zijn geconfronteerd met een plotseling verlies van hun geliefde man, zoon, broer of vader, die op gruwelijke wijze om het leven is gekomen’, benadrukt hij. ‘Nog steeds hebben zij geen duidelijkheid over wie verantwoordelijk is voor de dood van hun dierbare. Dat maakt het heel moeilijk om zo’n immens verdriet te verwerken.’

Film

Vervolgens wordt op alle beeldschermen die in de zittingszaal hangen een film van de aanklagers vertoond. Gedurende een kwartier komen daarin alle beschuldigingen aan bod jegens de verdachten. ‘We nemen u mee langs feiten en gebeurtenissen die een beeld schetsen van wat zich tussen januari en september 2017 afspeelde’, zegt een vriendelijk klinkende, begeleidende vrouwenstem. ‘In de korte periode van een half jaar worden vijf moorden gepleegd. Ook is geprobeerd een huis, waarin een onschuldig gezin met kinderen woont, te beschieten met een raketwerper’, vervolgt de vriendelijke stem. ‘Waarschijnlijk was dit een vergissing, die een dag later werd rechtgezet.’

Het proces gaat over zeventien delicten, waaronder vijf voltooide liquidaties, elf pogingen en opdrachten daartoe, bedreiging, afpersing, vuurwapenbezit, mishandeling en deelname aan een criminele organisatie. ‘Een koelbloedige organisatie’, vervolgt de film-stem. ‘De ene moord volgt de andere op.’

Die koelbloedigheid blijkt uit chatberichten uit de telefoon die het rechercheteam toeschrijft aan hoofdverdachte Delano R.:

– ‘Als je hem dit weekend nog of maandag geef ik je 80 snel zonder gezeik!!! (80 duizend euro voor een snel uitgevoerde liquidatie, red.)

– ‘Hoessein, neus, die salim, slang bende, Pjotr. Allemaal de deur uit die smerige kankerratten!’ (‘de deur uit’ zou ‘liquideren’ betekenen, red.)

En na een voltooide liquidatie:

– ‘Hahahaha, u maakt my eindelijk bly.’

Zoontje van 10

Als de advocaten het verdedigingsstandpunt van de verdachten mogen toelichten, neemt Greg R., een bekende en meervoudig veroordeelde drugshandelaar, zelf het woord. ‘Ik ben onschuldig. Voortdurend wordt door de kroongetuige en de recherche een grotere rol aan mij toebedeeld dan die feitelijk is. Ik heb in het verleden in drugs gehandeld en daarvoor straffen uitgezeten waarover ik nooit heb geklaagd. Maar moord is voor mij een brug te ver.’

Zijn advocaat Christian Flokstra vult aan dat Greg R.’s aanhouding onnodig spectaculair verliep, met veel kabaal, waarbij diens zoontje van 10 jaar ‘onnodig een uur in zijn onderbroek in een politieauto werd vastgehouden’, en beelden van de arrestatie ‘meteen naar de pers gingen, nog voordat ik zelf hoorde dat mijn cliënt was aangehouden’.

In het daaropvolgende uur ontkennen vrijwel alle verdachten betrokkenheid bij beschuldigingen, of onthouden ze zich – vooralsnog – van commentaar.

Als de rechters zich laat in de middag terugtrekken om over verzoeken van advocaten te beraadslagen, installeert een camerateam van RTL Boulevard naast de koffieautomaat in de hal van de Bunker een statief met camera, geflankeerd door grote studiolampen.

‘Wat vindt het Openbaar Ministerie nou het ergst aan deze zaak?’ vraagt de verslaggever aan de persofficier, die een grote oranje Boulevard-microfoon voor zijn neus krijgt geschoven.

‘Dat is het onthutsende gemak’, antwoordt de officier, ‘waarmee deze organisatie beslist over leven en dood.’

Meer over