Montfoortse wethouder was goedwillende amateur

Van corruptie kunnen de inwoners van Montfoort (Utrecht) hem nu niet meer beschuldigen. Maar of oud-wethouder Rob Jonkers verder blij moet zijn met het onderzoeksrapport naar de bestuurscultuur in Montfoort? Hij wordt toch een beetje afgeschilderd als een amateur. Een goedwillende, maar wel één die onduidelijkheid veroorzaakte.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Jonkers is niet de enige, dat scheelt. Het rapport, opgesteld door het kantoor van landsadvocaat Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn, is een soort handboek dorpspolitiek. Bestuurders, ambtenaren en burgers, overal komen ze elkaar tegen. De ene keer met de ene pet op, een dag later met een andere. Werk- en privéverhoudingen lopen door elkaar: 'Het regen e-mails tussen burgers, bestuurders en ambtenaren.'

Incident of machtscultuur? Gemeenten sluiten vaker akkoordjes met belanghebbenden, maar in Monfoort kostte het een wethouder de kop en hij sleurde het college mee in zijn val. Lees hier (+) wat er aan het onderzoeksrapport naar Jonkers vooraf ging.

Machtsmisbruik

Aanleiding voor het onderzoek was een uitspraak van de rechter eind vorig jaar over een affaire tussen een lokale dierenarts en het lokale bestuur. De dierenarts had de gemeente gevraagd op te treden tegen zijn buurman, een melkveehouder die in 2010 een nieuw bedrijf naast zijn huis bouwde. Die buurman bouwde niet één, maar twee woningen. Dat mocht niet volgens het bestemmingsplan. De dierenarts stapte naar de gemeente, maar die wuifde de bezwaren weg en wilde niet ingrijpen. De zaak eindigde bij de rechter in Utrecht.

Die concludeerde dat de nieuwbouw van de boer inderdaad niet strookte met de vergunning. De boer gaf toe dat hij dat wist, maar dat hij dit mondeling met de gemeente had afgesproken. Een geheime deal, oordeelde de rechtbank. Dat was machtsmisbruik.

Geen harde bewijzen

De onderzoekers stellen echter vast dat er 'geen harde bewijzen' zijn voor de 'geheime afspraak'. Ze bekeken ook vijf andere dossiers waarbij sprake zou zijn van gerommel, zoals het gedoe met een lokale kerk. Die kocht vorig jaar een deel van het kantoor van de Rabobank, met tuin, voor verenigingsactiviteiten, maar moest nog een vergunning krijgen van de gemeente voor de activiteiten. Daar ging wethouder Jonkers over. Die had tegen de kerk gezegd dat hij de vergunning alleen zou verstrekken als hij de tuin aan de gemeente zou verkopen, die hem als stadstuin wilde openstellen. De kerk riep 'chantage', de gemeenteraad 'weer een kwestie'. Jonkers en twee collega-wethouders stapten op, omdat de integriteit van het college 'boven elke twijfel' verheven moest zijn.

Volgens de onderzoekers is er ook in de andere dossiers geen sprake geweest van corruptie, of 'niet-integer handelen'. Het probleem zit soms in de bestuursstijl, zoals Jonkers die regelmatig gesprekken met partijen voerde zonder ambtenaren, waarvan geen verslag werd gemaakt. In een kleine gemeenschap als Montfoort kan dat leiden tot roddels en kinnesinne of verkeerde verwachtingen. De onderzoekers adviseren de gemeente onder meer om voortaan 'professioneler' te opereren. De gemeenteraad vergadert volgende week over het rapport.

Meer over