Moldavië krijgt wellicht pro-westerse regering

De vier pro-westerse oppositiepartijen in Moldavië hebben donderdag toegezegd samen een regeringscoalitie te vormen. Ze deden dat één dag nadat ze de Communistische Partij (CP) in de parlementsverkiezingen hadden verslagen. Het waren de tweede verkiezingen in vier maanden tijd in Moldavië, dat zich in een politieke en economische crisis bevindt.

Met de coalitie komt een einde aan de laatste communistische regering in Europa en aan de macht van aftredend president Vladimir Voronin. Die zag zichzelf als een ‘Moldavische Deng Xiaoping’, en wilde officieus de macht blijven uitoefenen, net als Deng in China na diens aftreden in 1989.

De CP behaalde woensdag 45 procent van de stemmen. Daarmee blijft ze de grootste partij van Moldavië, maar is ze wel minder groot dan na de vorige verkiezingen. Bovendien was de CP voor regeringsdeelname afhankelijk van een van de vier oppositiepartijen, die samen 51 procent behaalden.

Even was het spannend of de Democratische Partij van Marian Lupu, die in juni uit de CP stapte, met de communisten zou samenwerken. Maar Lupu sloot dat donderdag uit, toen hij zei dat dat ‘de bestaande situatie in het land in stand zou houden, een situatie die verre van goed is’.

Moldavië is politiek verlamd sinds de verkiezingen in april, waar de CP een grote zege haalde maar volgens de oppositie massaal fraude werd gepleegd. Er braken zware rellen uit, waarbij drie doden vielen. Uit wraak boycotte de oppositie de benoeming van de nieuwe president, waarvoor drievijfde van de stemmen in het parlement nodig is. Voronin was daardoor verplicht een nieuwe verkiezing uit te roepen.

Waarnemers zien in de huidige verkiezingsuitslag een bevestiging dat de vorige verkiezingen vervalst waren. Volgens de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) verliepen de verkiezingen van woensdag rustig en eerlijk, ‘op de subtiele intimidatie en bevooroordeelde media na’.

De overwegend liberale en pro-Roemeense oppositiepartijen willen toenadering zoeken tot de Europese Unie en NAVO. Ook willen ze de banden aanhalen met buurland Roemenië, waarmee ze een lange geschiedenis en taal delen. Onder Voronin bevond Moldavië zich veeleer onder Russische invloedssfeer, en werd Roemenië afgeschilderd als een bedreiging.

Waarnemers waarschuwen dat Moldavië met de nieuwe regering nog niet uit de problemen is. Door de economische crisis is Moldavië, een van de armste landen van Europa, afhankelijk van financiële steun van onder meer Rusland. De vier oppositiepartijen beschikken bovendien evenmin over drievijfde van de zetels in het parlement, waardoor ook hun presidentskandidaat geboycot kan worden.

‘De waarheid is dat degene die aan de macht komt, op de een of andere manier tot een vergelijk met de communisten zal moeten komen’, zei Sam Greene, vicedirecteur van het Carnegie Moscow Center. ‘De communisten zullen een geduchte oppositie vormen.’

Meer over