Mokhtar Belmokhtar: een legende onder jihadisten

Terroristenleider Mokhtar Belmokhtar is een man van vele bijnamen. Zijn entourage noemt hem 'de prins', anderen refereren aan hem als 'Eenoog', omdat hij een oog heeft verloren door een granaatscherf. Belmokhtar wordt ook de 'Marlboro Man' genoemd vanwege de sigarettensmokkel waarmee hij zijn jihad financiert, en 'de Ongrijpbare' omdat hij vaak is dood verklaard, maar altijd weer bleek te zijn ontsnapt. Het zou kunnen dat hij die naam weer eer aandoet.

Sacha Kester
Mokhtar Belmokhtar in een video. Beeld screenshot
Mokhtar Belmokhtar in een video.Beeld screenshot

Het Pentagon durft dan ook niet te zeggen of Belmokhtar daadwerkelijk is omgekomen bij een gerichte Amerikaanse aanval dit weekeinde. Er is in elk geval één extremist die tegen persbureau AP heeft gezegd dat Belmokhtar helemaal niet aanwezig was op de plek van de aanval: het plaatsje Ajdabiya, op 850 kilometer ten oosten van Tripoli.

Mokhtar Belmokhtar werd begin jaren zeventig geboren in de Algerijnse woestijnstad Ghardaïa. Toen hij 19 jaar oud was reisde hij naar Afghanistan om tegen de Russen te vechten. In deze tijd legde hij contacten met mensen die later de top van Al Qaida zouden vormen, wat hem later tijdens persoonlijke conflicten met het regionale Al Qaida in de Islamitische Maghreb (AQIM) nog goed van pas zou komen.

null Beeld epa
Beeld epa

Ambiteus en eigenwijs

Want Belmokhtar was ambitieus en eigenwijs. Dat bleek wel uit de brieven die persbureau AP in 2013 Timboektoe vond. Leiders van AQIM klaagden hierin dat Belmokhtar geen orders opvolgt, niet reageert op telefoontjes, weigert om administratieve en financiële rapportages in te leveren en niet bij besprekingen op komt dagen.

Belmokhtar besloot dat hij liever voor zichzelf werkte en richtte in 2012 zijn eigen groepering op: het 'Getekend met Bloed-bataljon', dat direct werd omarmd door de leiding van Al Qaida. De nieuwe organisatie kwam snel in actie. In januari 2013 viel Belmokhtar het Amenas-gasveld in Algerije aan en gijzelde honderden mensen. Toen het Algerijnse leger het complex vier dagen later bestormde, kwamen er 39 gijzelaars om het leven, onder wie één Algerijn en verder alleen buitenlanders.

Ongrijpbaar en schatrijk

Enkele maanden later klaagden de Verenigde Staten Belmokhtar aan voor samenzwering met Al Qaida, ontvoering en samenzwering met tot doel het gebruik van massavernietigingswapens. Er werd een prijs van vijf miljoen dollar op zijn hoofd gezet.

Desondanks blijft Belmokhtar actief in de Sahara en steekt hij moeiteloos grenzen over. Zo bleef de extremist buitenlanders ontvoeren voor losgeld en zat hij achter een bomaanslag op een bar in Mali, waarbij onder anderen een Belg omkwam. Tegelijkertijd verdiende hij een fortuin met sigarettensmokkel. De afgelopen jaren is de man uitgegroeid tot een legende onder jihadisten: ongrijpbaar en schatrijk.

Belmokhtar is getrouwd met vier vrouwen uit lokale Arabische- en Toeareg-gemeenschappen. Dat verklaart voor een groot deel zijn succes: hij kent de woestijn door en door en is, ondanks zijn eigenzinnigheid, een man met goede connecties. Niet alleen met Al Qaida, maar ook in de Sahara zelf.

Het Amenas gasveld in Algerije Beeld ap
Het Amenas gasveld in AlgerijeBeeld ap
Meer over