Nieuws

Mokerslag voor regeringspartij bij verkiezingen Marokko: van 125 naar 12 zetels

De grootste partij van Marokko, de Partij van Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (PJD), heeft een enorme verkiezingsnederlaag geleden. Twee liberale partijen, die loyaal zijn aan het koningshuis, profiteren van het verlies van de gematigde partij.

De Marokkaanse premier Saadeddine El Othmani brengt zijn stem uit. Hij is de grote verliezer van de verkiezingen. Beeld EPA
De Marokkaanse premier Saadeddine El Othmani brengt zijn stem uit. Hij is de grote verliezer van de verkiezingen.Beeld EPA

Uit de voorlopige verkiezingsuitslag blijkt dat de PJD, die bij de vorige verkiezingen in 2016 nog 125 zegels kreeg, slechts 12 zetels overhoudt.

Na tien jaar aan de macht stevent de PJD af op de oppositiebankjes, want de Nationale Vereniging van Onafhankelijken (RNI), een van de huidige regeringspartijen, wordt met 97 zetels de grootste. Ook de Partij van Authenticiteit en Moderniteit (PAM), opgericht door een boezemvriend van de Marokkaanse koning Mohammed VI, trok met 82 zetels meer stemmen dan de PJD. Zelfs de centrum-rechtse islamitische Istiqlal Partij haalde de PJD in met 78 zetels.

Dat de PJD is weggevaagd, betekent een een klap voor Marokkanen die hoopten dat de islamisten tijdens de tien jaar dat ze regeerden de vriendjespolitiek en corruptie zouden aanpakken. Politieke hervormingen en sociale en economische ongelijkheid waren belangrijke thema’s tijdens de protesten in 2011, toen de PJD opkwam in het kielzog van de democratiseringsbeweging in tal van Arabische landen. Eenmaal aan de macht slaagden zij er echter niet in hun politieke agenda door te voeren, omdat sleutelposities in het kabinet in handen bleven van de gevestigde orde. Bovendien nam het koningshuis een keur van beslissingen die ingingen tegen de ideeën van de PJD, zoals de erkenning van Israël en het legaliseren van cannabis voor medicinaal gebruik.

Loyaal aan de koning

De partijen die gewonnen hebben, zijn loyaal aan het Marokkaanse koningshuis. Neem de RNI, die wordt geleid door Aziz Akhannouch, de rijkste man van Marokko en tevens minister van Landbouw. Akhannouch zat de afgelopen 23 jaar in vrijwel alle regeringscoalities. Als oudgediende in de politiek heeft hij nauwe banden met het Marokkaanse koningshuis: belangrijk, want in de parlementaire monarchie die Marokko is, kiest koning Mohammed VI een premier en hij praat ook mee over de benoemingen van de belangrijkste ministers.

De politieke invloed van de koning op het regeringsbeleid is groot: Mohammed VI heeft een plan dat de kwakkelende economie nieuw leven moeten inblazen. Dat wordt door alle partijen gesteund. Ministers zijn in Marokko vooral uitvoerders.

Moedeloosheid onder kiezers

De PJD hield al rekening met een nederlaag vanwege nieuwe regels rond de zetelverdeling, die in maart zijn ingevoerd en erop gericht lijken de macht van politieke partijen te verzwakken ten gunste van het koningshuis. De stagnatie van het democratiseringsproces in Marokko leidt tot moedeloosheid bij de 37 miljoen Marokkanen: op wie ze ook stemmen, ze zien weinig verbetering in hun dagelijkse leefomstandigheden. 12,8 procent van de Marokkaanse beroepsbevolking heeft geen werk en met ruim 30 procent jeugdwerkeloosheid is de economische positie van jongeren nog minder rooskleurig.

Slechts 50,3 procent van de 18 miljoen geregistreerde kiezers ging stemmen. Volgens analisten werd die opkomst alleen gehaald omdat de landelijke verkiezingen voor het eerst in de geschiedenis waren gekoppeld aan plaatselijke en regionale verkiezingen, waarin de kiezer meer interesse heeft.

De steenrijke zakenman en huidige minister van Landbouw Aziz Akhannouch lijkt met zijn partij de Nationale Vereniging van Onafhankelijken (RNI) de grote winnaar te worden van de verkiezingen. Beeld AP
De steenrijke zakenman en huidige minister van Landbouw Aziz Akhannouch lijkt met zijn partij de Nationale Vereniging van Onafhankelijken (RNI) de grote winnaar te worden van de verkiezingen.Beeld AP
Meer over