Moet Ahold 50.000 banen creëren?

Als het creëren van een baan 40 duizend euro per jaar kost, kan Ahold voor 2 miljard euro 50 duizend jongeren een jaar aan een supermarktbaan helpen. Of 5.000 jongeren tien jaar.


Die nieuwe werknemers zouden bijvoorbeeld een andere reclamecampagne kunnen verzinnen nu supermarktmanager Harry over de houdbaarheidsdatum begint heen te gaan. Of ze zouden mensen kunnen helpen hun boodschappen in te pakken en naar de auto te brengen zoals in de VS gebruikelijk is. Of ze zouden kunnen adviseren wat de beste witte wijn is in het ruime assortiment van de grootgrutter.


Ahold geeft 2 miljard euro aan overtallig kasgeld echter terug aan de aandeelhouders. Hoewel ze dit jaar al een fikse winst op hun pakket hebben gemaakt, kunnen die rekenen op een extra douceurtje dat wordt bewerkstelligd door eigen aandelen in te kopen en zo belastingvrije koerswinst te creëren. De verschillen tussen rijken en armen nemen in het Westen snel toe, zoals de arbeidsorganisatie ILO van de VN deze week wrang constateerde.


Ahold is niet het enige beursfonds dat op deze wijze de aandeelhouders paait. Sinds 2000 is het bedrag dat Nederlandse beursfondsen besteden aan aandeleninkoop vertienvoudigd van 2 naar 20 miljard euro per jaar. KPN, Philips, Heineken, Randstad en AkzoNobel gingen Ahold al voor. KPN kocht alleen al tussen 2004 en 2012 voor 13 miljard euro aandelen in tegen een gemiddelde koers van 10 euro. Nu noteert een aandeel KPN 1,60 euro, hetgeen aandeelhouders bijzonder moet behagen.


Het bedrag dat beursfondsen in heel Europa teruggeven aan aandeelhouders is voldoende om alle bezuinigingen overbodig te maken. In twee jaar tijd zouden Griekenland en Portugal van hun hele staatsschuld kunnen worden verlost.


Maar beursfondsen hebben geen maatschappelijke functie. De werkloosheid, de staatsschuld en de bezuinigingen zijn zaken van de overheid. Beursfondsen moeten aandeelhouderswaarde creëren, zoals de code-Tabaksblat voorschrijft. Dat het multipliereffect van een salaris voor 50 duizend werkenden oneindig veel groter is dan van de koersstijging van de aandelen, is ook geen zorg voor Ahold of een ander beursfonds.


Daarom besloot Apple onlangs 100 miljard euro aan de aandeelhouders terug te geven, terwijl het bedrijf bijna geen belasting betaalt. Als de douceurtjes niet kunnen worden wegbelast, zouden bedrijven zelf hun verantwoordelijkheid moeten nemen en die bedragen moeten gebruiken om te investeren in werk door expansie, innovatie of service, zodat ze op lange termijn betere overlevingskansen hebben in de wereld.


Inmiddels dringt dat ook door tot sommige economen. De hoogleraren Arnoud Boot en Kees Cools riepen in Het Financieele Dagblad de bedrijven op te stoppen met de inkoop van eigen aandelen. Ze hadden het beter tien jaar geleden kunnen doen.


Dan was het misschien geregeld.


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over