Moeders van Srebrenica hopen op Europees proces

DEN HAAG De nabestaandenorganisatie Moeders van Srebrenica deed donderdag een ultieme poging om de Verenigde Naties voor de rechter te slepen voor hun rol tijdens de genocide....

Leen Vervaeke

De Moeders van Srebrenica vinden dat de Nederlandse blauwhelmen in juli 1995 te weinig hebben gedaan om de genocide in Srebrenica te voorkomen. Bosnische Serviërs vermoordden toen ongeveer achtduizend Moslimmannen en -jongens, zonder enige weerstand van Dutchbat.

Dus dienden de Moeders, die zesduizend nabestaanden vertegenwoordigen, een aanklacht in tegen de VN en de Nederlandse staat. In eerste aanleg verklaarde de rechtbank in Den Haag zich onbevoegd om te oordelen over de VN – wegens de immuniteit. Maar de Moeders gingen in beroep. Donderdag vonden de eindpleidooien in de beroepszaak plaats.

De VN hebben het Genocideverdrag geschonden, beweerden de advocaten van de Moeders daarin, daarom vervalt hun immuniteit. ‘De wereld op zijn kop’, reageerde de Nederlandse landsadvocaat, die de VN vertegenwoordigde. ‘De Bosnische Serviërs hebben de genocide gepleegd, en niemand anders.’

Het team van de Moeders zei daarop dat de immuniteit van de VN in strijd is met het recht op toegang tot de rechter, een fundamenteel mensenrecht. Zonder immuniteit, bracht de landsadvocaat daartegen in, zou geen enkel land nog troepen ter beschikking stellen voor VN-vredesmissies.

Tijdens de drie uur durende rechtszaak werd duidelijk hoe weinig vertrouwen de Moeders nog hebben in de Nederlandse rechters. Ze kijken vooral uit naar een rechtszaak op Europees niveau.

De Moeders verzochten het Haagse gerechtshof zelfs om formeel advies in te winnen bij het Europees Hof van Justitie – een uitzonderlijke praktijk. ‘Het is een grote stap voor een nationale rechtbank om iets te zeggen over de VN. Op Europees niveau liggen de machtsverhoudingen iets anders’, zei advocaat Axel Hagedorn.

Meer over