Moeder en kind ***

Keurige voorstelling over een van elkaar vervreemde moeder en zoon.

theater


Van Jon Fosse, door Toneelgroep Maastricht. Regie: Suze Milius. Bordenhal, Maastricht, 25/5


Daar t/m 2/6. 10 en 11/6 in Compagnietheater, Amsterdam. Toneelgroepmaastricht.nl


De toneelstukken van de moderne Noorse dichter en toneelschrijver Jon Fosse zijn extreem minimalistisch. Er is nauwelijks verschil tussen zijn gedichten en toneelwerk. Weinig woorden en personages, veel stiltes en herhalingen. Het is de kunst, bij het opvoeren ervan, alle pauzes en de vele éénwoordszinnen van betekenis te voorzien. Daarvoor dienen de acteurs en regisseur van goeden huize te komen.


Toneelgroep Maastricht laat de vorig jaar afgestudeerde regisseur Suze Milius de Fossetekst Moeder en kind (1997) ensceneren. Met Marlies Heuer in de rol van de moeder. En Lowie van Oers als haar zoon. Milius' afstudeervoorstelling werd genomineerd voor de Ton Lutz Award. Nu presenteert Toneelgroep Maastricht haar als een van de 'jonge wilden'. Zo heet hun talentontwikkelingsproject.


Jong klopt. Milius is van 1986. Wild valt wel mee. Moeder en kind is een keurige voorstelling geworden. Volgens het boekje, als er een boekje was. In een compleet wit decor, met in het midden een minuscuul bankje, laat Milius de twee acteurs onwennig om elkaar heen draaien.


Het toneelspel is verre van realistisch. Eerder een beetje grotesk en telkens proberend, als op een repetitie. Bewegingen en toenaderingen worden gemaakt en vaak hoofdschuddend weer ingetrokken.


Het is passend gedrag voor deze twee personages, die nooit geleerd hebben met elkaar te communiceren. Moeder en zoon zijn van elkaar vervreemd. Na jaren zoekt hij haar weer op om erachter te komen of het klopt dat hij een ongewenst kind was. Het lukt de zoon lang deze vraag níét te stellen. Er komen enkel krampachtige bewegingen uit. De moeder is dan al begonnen aan een lange egocentrische apologie voor haar afwezigheid.


Voor Lowie van Oers biedt de tekst van de zoon te weinig aanknopingspunten. Hij loopt vast in een paar maniertjes. Marlies Heuer is hier de trekpleister. Zij beschikt over een arsenaal aan gezichtsuitdrukkingen en stemmetjes, die van de moeder een fascinerend enigma maken. Met een lieflijke stem vraagt ze aan haar zoon: 'Ben jij soms een homomannetje?' Tegelijk klinkt het ook veroordelend. Overigens is de prima vertaling uit het Noors van Anna Rottier.


Heuer had voor deze rol ook wel een perfecte voorbereiding. Onlangs speelde ze eenzelfde soort moedermonster in Thomas Bernhards Am Ziel. Daarvoor won ze de Theo d'Or. Bij Fosse mag het kind aan mama's gemene klauwen ontsnapt zijn, haar tirannie is er niet minder om.

Meer over