Mister Beard: 'Ik weet dat ik vervelend ben'

Advocaat Pestman vindt dat ex-Rode Khmerleider Nuon Chea geen eerlijk proces krijgt. Zijn optreden tijdens het proces wekt irritatie. Kranten noemen hem de 'verachtelijke Mister Beard'.

DOORCOR SPEKSNIJDER

T ijd voor bezinning. Advocaat Michiel Pestman vraagt zich af of hij moet doorgaan met de verdediging van Nuon Chea, hoofdverdachte in het Rode-Khmerproces. 'Daar ga ik in de vakantie over nadenken.' Hij heeft bij de rechters van het tribunaal in Cambodja zoveel weerstand opgeroepen dat hij begint te twijfelen of hij nog wel de aangewezen persoon is om de belangen van Nuon Chea te behartigen. 'Er komt een moment dat ik mijn cliënt met mijn aanwezigheid meer dwarszit dan dat hij er iets aan heeft. Ik heb de grenzen opgezocht en dat heeft niet zoveel opgeleverd.'

Pestman liet de afgelopen maanden weinig kansen onbenut om af te geven op het internationale tribunaal waar de belangrijkste leiders van de Rode Khmer terecht staan. Volgens hem verloopt het proces niet eerlijk, bemoeit de regering in Phnom Penh zich met de rechtsgang, zijn de Cambodjaanse rechters niet onafhankelijk en staat de veroordeling van zijn cliënt al bijvoorbaat vast. 'Ik wil duidelijk maken dat deze rechtszaak een ongelooflijke farce is.'

Zijn kritiek en zijn optreden tijdens de rechtszittingen wekten zoveel irritatie bij de rechters, dat die zich in een brief aan de Orde van Advocaten in Amsterdam beklaagden over het 'voortdurende wangedrag' van de Nederlander. Pestman zou onethisch en onprofessioneel optreden, minachting tonen voor het hof, procedures doorkruisen, irrelevante vragen stellen aan getuigen, vertrouwelijke stukken in de openbaarheid brengen, namen noemen van getuigen en slachtoffers die anoniem moeten blijven en zijn cliënt aanmoedigen het hof te misleiden.

Pestman, voor enkele weken in Nederland, is niet onder de indruk van de waslijst. 'Ik weet dat ik vervelend ben. Ik zoek de grenzen op om te laten zien hoe ongelukkig ik ben met dit tribunaal', zegt hij op zijn kantoor in Amsterdam.' Hij is blij met de klacht en hoopt dat een tuchtrechter zich erover zal uitspreken.

Hij mag dan overwegen te stoppen als raadsman van Nuon Chea, Pestman staat nog steeds achter de wijze waarop hij de verdediging van de Rode-Khmer-ideoloog heeft aangepakt . 'Had ik dan moeten meedoen aan het spel en lijdzaam moeten toezien hoe mijn cliënt wordt veroordeeld? Zodat de internationale gemeenschap kan zeggen: we hebben een beetje juridisch ontwikkelingswerk gedaan? Ik ben naar Cambodja gegaan omdat ik vind dat ook iemand die 1,7 miljoen doden op zijn geweten zou hebben, recht heeft op een eerlijk proces.'

Volgens Pestman geeft het tribunaal zijn cliënt geen kans de bloedige gebeurtenissen in de jaren tussen 1975 en 1979 in een bredere, historische context te plaatsen. Vrijwel alle getuigen a décharge die de verdediging wilde oproepen zijn afgewezen. Als Nuon Chea het woord wil nemen wordt hij afgekapt en ook Pestman wordt veelvuldig door de rechters onderbroken. 'Als we vragen stellen over de onafhankelijkheid van de rechters worden die als irrelevant afgedaan. We mogen geen verzoeken meer indienen, alleen nog maar getuigen ondervragen. Er wordt bijna alleen nog maar via memo's en e-mails gecorrespondeerd.'

Mikpunt van Pestmans ongenoegen is vooral Nil Nonn, president van het hof. 'De website van het tribunaal meldt dat hij veel publicaties op zijn naam heeft staan. Ik heb een Cambodjaanse stagiair opdracht gegeven die stukken te verzamelen, omdat ik wil nagaan of hij bevooroordeeld is. Maar er werd niets gevonden. De mail waarin ik schreef dat ik denk dat Nil Nonn niets heeft gepubliceerd, heb ik aan de media doorgespeeld. Ik vermoed dat dit een van de belangrijkste redenen is dat ze zo boos zijn.'

De ergernis over Pestman beperkt zich niet tot de rechtszaal. Premier Hun Sen beschuldigde de Amsterdammer publiekelijk van arrogantie. Dat gebeurde nadat Pestman aangifte had gedaan tegen de regeringsleider, omdat deze had gezegd dat het tribunaal wat hem betreft kon inpakken. Voor media die banden hebben met het regime is Pestman steevast de 'verachtelijke Mister Beard.'

Maar ook uit andere hoek klinkt kritiek. Youk Chhang, hoofd van het Documentatiecentrum van Cambodja dat feiten verzamelt over de misdaden van de Rode Khmer, moet niets hebben van de onrust die Pestman veroorzaakt. 'De strategie van het verdedigingsteam van Nuon Chea is erbarmelijk. Als ik Nuon Chea was zou ik mijn advocaten vragen of ze kunnen uitleggen of hun aanpak in mijn belang is', zegt hij over de telefoon. Hij stelt dat het tribunaal er niet is voor de advocaten, maar om de daders van de genocide te veroordelen en de slachtoffers genoegdoening te geven.

Pestman staat niet alleen met zijn beschuldiging dat de Cambodjaanse machthebbers, onder wie veel voormalige leden van de Rode Khmer, het tribunaal beïnvloeden om de huidige verdachten zo snel mogelijk veroordeeld te krijgen en nieuwe aanklachten te voorkomen. Twee buitenlandse onderzoeksrechters bij het tribunaal stapten op nadat ze tegenwerking hadden ondervonden bij hun pogingen onderzoek te doen naar andere verdachten dan degenen die al worden berecht.

Omdat de Verenigde Naties, die het hof ondersteunen, niets doen met de beschuldigingen over politieke inmenging bestaat het gevaar dat 'Zaak 002' tegen Nuon Chea wordt ondermijnd, meent juriste Clair Duffy, die voor de organisatie Open Society Justice Initiative het proces in Phnom Penh volgt. Daardoor zal altijd kunnen worden geclaimd dat het hof niet onafhankelijk was. Volgens haar zijn Pestman en zijn team in de rechtszaal soms over de schreef gegaan, maar 'als hun verdediging is dat Nuon Chea geen eerlijk proces kan krijgen, zijn ze verplicht dat naar voren te brengen'.

Pestman: 'De internationale gemeenschap heeft geaccepteerd dat een klein beetje recht beter is dan geen recht. Daar wil ik me niet bij neerleggen'.

undefined

Meer over