Misschien krijgt Den Haag weer een onbekende CDA'er

Midden jaren tachtig moest de nieuwe Haagse burgemeester 'gezaghebbend' zijn. En prompt werd in de derde stad van Nederland een toen nog onbekende man benoemd, de burgemeester van Doetinchem, Ad Havermans....

AUKJE VAN ROESSEL

Van onze verslaggeefster

Aukje van Roessel

DEN HAAG

In de profielschets die de gemeenteraad dinsdag heeft gepubliceerd, nu Havermans na elf jaar vertrekt, heet het in jaren-negentig-jargon dat de nieuwe burgemeester zijn 'wijdvertakte netwerk - zowel binnen het openbaar bestuur, ''het andere Den Haag'', als daarbuiten - effectief inzet voor de stad'. En opnieuw is het niet uitgesloten dat Den Haag een burgemeester krijgt van wie velen zullen zeggen: 'Wie zei u? Nooit van gehoord.'

Nog voordat de overstap van Havermans naar de Algemene Rekenkamer definitief was, werd in de stad al volop gespeculeerd over de vraag wie hem gaat opvolgen. Gezien de politieke kleur van de vertrekkende burgemeester waren het vooral CDA-namen die de ronde deden. Maar uit een enquête van het Haagse weekblad De Posthoorn kwam VVD-minister Erica Terpstra als favoriet uit de bus. Deze was zeer vereerd, maar liet weten dat ze toch iemand anders moesten zoeken.

De Haagse bevolking hoefde bij haar 'verkiezingen' geen rekening te houden met de politieke kleur; toch leek een burgemeester van een andere partij dan het CDA er enige tijd in te zitten. De VVD zit landelijk gezien enorm in de lift en is in Den Haag bovendien de grootste partij. De liberale Haagse gemeenteraadsfractie sprak dan ook direct haar voorkeur uit voor een VVD'er.

Als Den Haag een VVD-stad zou worden, moet deze partij daarvoor wel Utrecht inleveren. De naam van Ivo Opstelten, de huidige burgemeester van Utrecht, viel dan ook prompt. Hij zou gewoon met de politieke verschuiving meekomen naar Den Haag. Het ziet er nu echter niet meer naar uit dat de ruil doorgaat. Ook al zit het CDA niet in de regering, het is nog altijd de tweede partij van het land. De huidige coalitie zou er niet aan willen de christen-democraten voor het hoofd te stoten door hen Den Haag af te nemen.

Dus komen de CDA-kopstukken weer in zicht. De relatieve buitenstaander hoort al snel Elco Brinkman noemen. Gewoon, omdat zijn naam al heel lang circuleert. En omdat hij bij de organisatie van de bouwwerkgevers tòch geen volledige dagtaak heeft.

Maar op het stadhuis wordt de naam van Tweede-Kamervoorzitter Wim Deetman het meest genoemd. Hij is tenslotte een Hagenaar en heeft zelfs de Haagse wijk Transvaal geadopteerd. Deetman zou prima voldoen aan de profielschets. Toch zitten aan zijn benoeming wat haken en ogen.

Het CDA heeft problemen met het politiek leiderschap. De partij wil de mogelijkheid openhouden om bij de verkiezingen van 1998 een beroep te kunnen doen op Deetman om de christen-democraten van dat probleem af te helpen. En er is nog een andere reden waarom Deetman op de stoel van de kamervoorzitter moet blijven zitten.

Als het CDA die positie nu afstaat, komt de PvdA daarvoor in aanmerking, aangezien deze partij de grootste kamerfractie heeft. Maar de PvdA begeert het voorzitterschap van de Tweede Kamer op dit moment helemaal niet. Want de sociaal-democraten verspelen daarmee de kans op het vice-voorzitterschap van de Raad van State. En ze willen juist dat Herman Tjeenk Willink, de huidige voorzitter van de Eerste Kamer, de nieuwe 'onderkoning' van Nederland wordt.

De PvdA'ers in de Haagse gemeenteraad èn vele vrouwelijke raadsleden riepen direct na het aangekondigde vertrek van Havermans dat ze een vrouwelijke burgemeester wilden. Ze zijn er evenwel van geschrokken dat de naam van christen-democrate Yvonne van Rooy zo prominent de ronde doet. Van haar prestaties als staatssecretaris op Economische Zaken in het vorige kabinet zijn ze niet echt onder de indruk. Het vertrek van Van Rooy uit het fractiebureau van de partij duidt erop dat de CDA-fractie haar zelf ook niet zo ziet zitten.

Van Rooy stamt uit een echte bestuurdersfamilie, zoals ook de familie Houben vele bestuurders levert. Ook die naam is in Den Haag gevallen. Alleen is het onduidelijk of hier de burgemeester van Maastricht dan wel de commissaris van de koningin in Noord-Brabant wordt bedoeld.

Voor al deze CDA'ers geldt dat ze nooit zullen solliciteren op de vacature voor de burgemeester (m/v). Ze willen worden gevraagd. Maar wil het CDA Brinkman nog wel vragen, gezien zijn - voorzichtig gezegd - niet geheel vlekkeloos verlopen carrière? Datzelfde geldt voor Van Rooy, waarbij het CDA ook nog rekening moet houden met weerstand in de stad.

Dus loopt Den Haag opnieuw de kans een burgemeester te krijgen waarvan de meesten nog nooit hebben gehoord. Die van Doetinchem kan dit keer niet. Dat is een

PvdA'er.

Meer over