Misère, maar met waardigheid gebracht

De Oekraïense fotograaf/kunstenaar Boris Mikhailov neemt het consequent op voor de zwaksten, zoals daklozen en alcoholisten. Ondanks hun misère weet hij de stakkers metgrote waardigheid te portretteren....

De foto's in het pas verschenen Salt Lake stammen uit 1986, de jaren waarin de Oekraïne nog deel uitmaakte van de Sovjet-Unie, en waarin Mikhailov dit werk nooit had kunnen publiceren. Het is een tegelijk triest en vrolijk makend verslag van de manier waarop de bevolking van Sjavjansk tijdens de hete zomer verkoeling zoekt in een bij de stad gelegen meer. Rond het meer staan fabrieken voor sodawater. Door het afvalwater van de fabriek is het water van het meer zout geworden. Vandaar de titel van het boek: Salt Lake.

Behalve verkoeling zoeken veel Oekraïners het meer vanwege de veronderstelde geneeskrachtige werking. De herstellenden en toeristen ontspannen zich overduidelijk in het zilte water - kletsend in groepjes, hoofddoekjes en hoeden op tegen de fel brandende zon.

De zomerse aanblik, toeristische idylle, staat in schril contrast met de omgeving. De oevers liggen bezaaid met afval, grote fabriekscomplexen en opslagtanks ontsieren de horizon, lozingsbuizen reiken tot in het water, de toeristen leunen er loom tegenaan.

Salt Lake is een monument voor een volk dat iets moois van het leven probeert te maken, terwijl het overduidelijk aan zijn lot is overgelaten door de overheid. Die heeft geen cent uitgegeven om de treurige omgeving een klein beetje toonbaar te maken. Geen boom om het uitzicht op te fleuren, geen schoonmakers om de rommel op te ruimen.

Mikhailovs foto's zijn insepiakleur gedrukt. Het wekt een mooie associatie met het soda dat het weerkerend element vormt in het boek. Maar de kleurstelling is iets te nadrukkelijk, alsof hij ons iets te nadrukkelijk wil doen geloven dat deze beelden van een voorbije tijd zijn.

Meer over