Ministers van EU botsen om Turkije

De 25 ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie botsten maandag in Brussel over toetreding van Turkije tot EU....

Van onze verslaggevers Bart Dirks Marc Peeperkorn

In Frankrijk, Denemarken en Oostenrijk leven de grootste bedenkingen. Ze willen dat op de EU-top van donderdag en vrijdag wordt onderstreept dat het proces lang gaat duren en geen garantie vooraf op succes biedt. Maar Spanje, Italië, België en Groot-Brittannië vrezen juist dat Turkije zwaardere eisen krijgt opgelegd dan andere kandidaat-leden krijgen of hebben gekregen.

Minister Bot, die de vergadering voorzat, probeerde gisteravond in Brussel beide kampen tegemoet te komen. Enerzijds zei hij dat er 'geen plan B' is, anderzijds beklemtoonde hij dat de onderhandelingen een 'open einde' zullen krijgen. Maar dat open einde ligt juist gevoelig in Ankara.

Donderdag en vrijdag nemen de Europese staats- en regeringsleiders een besluit over toetredingsonderhandelingen met Turkije. Die zouden in de herfst van 2005 kunnen beginnen, zo was het voorstel dat gisteren rouleerde.

Vandaag is premier Balkenende in Wenen bij premier Schüssel. Gisteren sprak hij in Berlijn vijftig minuten met de Duitse bondskanselierSchröder. Die heeft 'alle vertrouwen in een goede afloop' en gaat ervan uit dat de onderhandelingen 'tien tot vijftien jaar' gaan duren.

In Parijs sprak Balkenende bijna twee uur met president Chirac. 'Het ligt daar erg gevoelig', aldus de premier na afloop. 'Elke regering let nu erg op de gevoeligheden in eigen land.' 'We moeten de bevolking uitleggen dat er eind deze week geen definitief besluit valt', zei de Franse minister Barnier van Buitenlandse Zaken. Dat stelde ook minister Bot. 'Uiteindelijk hebben de nationale parlementen het laatste woord.'

'Ik sluit moeilijkheden niet uit', aldus Balkenende in Parijs. 'Het zou donderdagavond nog wel eens flink laat kunnen worden.' 'Er resten nog een paar punten', zei Bot, 'en niet de onbelangrijkste: het formele ja of nee, waartoe alleen de Europese Raad kan besluiten. Zo ja, over de aanvangsdatum van die onderhandelingen en over het karakter, het ''open einde'' ervan.'

Cyprus verlangt dat Turkije het land erkent. Maar Bot is 'zeer overtuigd' dat er een positieve uitkomst is. De Cypriotische president Papadopoulos heeft gezegd geen veto uit te spreken. Hij verwacht dat Turkije de onderhandelingen afrondt over een douane-unie met de tien nieuwe EU-lidstaten, waaronder Cyprus. Dat is een stilzwijgende erkenning .

De Franse minister Barnier eiste gisteren dat Turkije de moord op Armeniërs, tussen 1915 en 1923, erkent als genocide. Die eis staat niet in de toetredingscriteria die aan Turkije zijn opgelegd, gaf Barnier toe. Balkenende en Chirac spraken niet over deze kwestie.

Meer over