Nieuws

Ministerie van Volksgezondheid moet mogelijk miljoenen coronatests weggooien

Het ministerie van Volksgezondheid (VWS) moet vanaf september mogelijk miljoenen coronatests weggooien, omdat de houdbaarheidsdatum is verstreken. Er zijn veel minder sneltests nodig voor Testen voor Toegang dan de overheid heeft ingeschat.

Reageerbuisjes voor coronatests in een laboratorium in Rijswijk. Beeld ANP
Reageerbuisjes voor coronatests in een laboratorium in Rijswijk.Beeld ANP

Een woordvoerder van het ministerie bevestigt dit naar aanleiding van een nieuwsbericht in Trouw. In september verloopt de houdbaarheid van twee miljoen antigeentests die bij VWS op de plank liggen. Het is niet zeker of de tests voor die tijd nog gebruikt zullen worden door de bedrijven die Testen voor Toegang aanbieden. Het ministerie heeft 9,31 euro per test betaald, dus met het ‘doordraaien’ van twee miljoen sneltests zou bijna 19 miljoen euro overheidsgeld verloren gaan.

Het departement van minister Hugo de Jonge heeft vorig jaar 38 miljoen antigeensneltests besteld in de verwachting dat Nederland enorme aantallen nodig zou hebben voor onder meer Testen voor Toegang (culturele instellingen, horeca en evenementen), de GGD-teststraten en het onderwijs.

VWS bestelde bewust ver vooruit om er zeker van te zijn dat er genoeg tests voorhanden zouden zijn als het testregime van kracht zou worden. Op het moment van bestelling, in oktober vorig jaar, dacht het ministerie gemiddeld 225 duizend antigeentests per dag nodig te hebben tot het einde van de vaccinatiecampagne (die toen nog moest beginnen).

Benodigde capaciteit overschat

Er zijn inmiddels 38 miljoen antigeentests geleverd, maar daarvan zijn er maar 6 miljoen gebruikt. De rest ligt stof te verzamelen in een opslagplaats. VWS heeft de benodigde testcapaciteit grotelijks overschat doordat Nederland veel langer in een gedeeltelijke lockdown bleef dan het ministerie had voorzien.

Evenementen waren er niet in het eerste halfjaar van 2021 en uitgaansgelegenheden als discotheken moesten in juli na een paar weken hun deuren alweer sluiten. Ook het fysiek onderwijs lag veel langer plat dan waar de overheid op had gerekend. De meeste GGD-teststraten gebruiken de veel betrouwbaarder PCR-test, dus ook daar kan het ministerie zijn voorraad niet (meer) kwijt.

Het parlement gaf pas eind mei – later dan verwacht – zijn goedkeuring aan de wet die Testen voor Toegang verplicht stelt. Nederlanders die niet (volledig) gevaccineerd zijn, moeten sindsdien een negatieve sneltest laten zien om sportwedstrijden en kleinschalige evenementen te kunnen bezoeken. Testen voor Toegang vergde eind juli 50 duizend tests per week. Dat is een fractie van het geraamde aantal.

Tests voor reizigers

Terwijl VWS met een enorme voorraad beperkt houdbare tests zit, hebben de bedrijven die gratis tests voor reizigers verzorgen in juni nog miljoenen antigeentests extra ingekocht. Die tests worden namelijk niet door VWS vergoed, maar door het ministerie van Infrastructuur (I&W) à raison van 19,25 euro per test (inclusief de kosten van afnemen en analyseren). Het kabinet besloot in mei om vakantiegangers die in juli of augustus naar het buitenland willen reizen een gratis antigeentest voor vertrek aan te bieden.

De woordvoerder van VWS zegt dat de sneltests voor reizigers niet uit de VWS-voorraad geleverd konden worden, omdat VWS er in mei nog van uitging deze tests zelf nodig te hebben voor Testen voor Toegang. Die verwachting is niet uitgekomen door het nieuwe verbod op grote festivals en de verplichte sluiting van discotheken en nachtclubs. Toen het kabinet op 10 juli de coronamaatregelen weer aanscherpte, hadden de Testen voor Reizen-bedrijven zelf al volop sneltests ingeslagen. In juli zijn er 670 duizend antigeentests opgegaan aan Nederlanders die naar het buitenland gingen.

VWS bekijkt nu of het een deel van zijn voorraad vanaf september aan Testen voor Reizen kan doorschuiven. Zo ja, dan biedt dat waarschijnlijk niet veel soelaas, omdat het vakantieseizoen dan voorbij is en de meeste Nederlanders volledig gevaccineerd zijn. Om dezelfde reden zal ook de vraag naar Testen voor Toegang structureel afnemen, tenzij het kabinet zo’n sneltest ook voor gevaccineerden verplicht stelt. Van de antigeentests die bij VWS in de opslag liggen, zijn er 2 miljoen houdbaar tot in oktober, 3 miljoen tot in november en 6 miljoen tot in december. 19 miljoen tests hebben een houdbaarheidsdatum die in 2022 verstrijkt.

Meer over