Nieuws

Minister De Jonge komt met plannen om op hol geslagen huizenmarkt in het gareel te krijgen

Minister Hugo de Jonge van Volkshuisvesting zint op stevige maatregelen om de op hol geslagen woningmarkt in het gareel te krijgen. Hij wil de komende jaren ‘een regierol’ nemen om meer betaalbare huizen te realiseren. ‘Veel te lang is gedacht dat de markt tot een oplossing zou komen.’

Natalie Righton
Hugo de Jonge, minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, donderdag tijdens een commissiedebat over zijn nieuwe beleidsterrein.  Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Hugo de Jonge, minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, donderdag tijdens een commissiedebat over zijn nieuwe beleidsterrein.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Een betaalbare woning voor iedereen, of je nu koopt of huurt. Die belofte in het regeerakkoord is fors, erkent minister De Jonge donderdag tijdens zijn eerste woondebat in de Kamer. De ambitie om de woningbouw te versnellen tot 100 duizend woningen per jaar voelt als ‘een grote opdracht’.

‘Er is geen quick fix’, waarschuwt De Jonge alvast. Hij kan niet toveren, zegt hij, maar zal alles op alles zetten om te zorgen dat er meer gebouwd gaat worden. ‘In tijden van schaarste geldt het recht van de sterkste en dat moeten we niet laten gebeuren.’

Lege gereedschapskist'

De hamvraag is: hoe gaat hij het woningtekort oplossen? Het kan dan wel een ‘prioriteit’ zijn voor het kabinet-Rutte IV om te zorgen dat Nederlanders niet meer ‘wakker liggen’ van de vastgelopen woningmarkt, dat betekent nog niet dat De Jonge veel mogelijkheden heeft om het probleem op te lossen.

‘Dat klopt’, erkent De Jonge na afloop van het debat. Natuurlijk, de verhuurdersheffing wordt afgeschaft, waardoor woningcorporaties meer geld overhouden voor sociale woningbouw. En hij kan afspraken maken met gemeenten en provincies over de aantallen die gebouwd gaan worden.

Maar wat als zij die afspraken niet nakomen? Heeft hij dan een stok om mee te slaan? ‘Op dit moment zitten daarvoor nog onvoldoende instrumenten in mijn gereedschapskist’, geeft De Jonge toe. ‘Maar als we ervan overtuigd zijn dat de overheid meer regie moet nemen, moeten we onszelf van de instrumenten voorzien om extra woningbouw mogelijk te maken.’ Hij wil ‘meer doorzettingsmacht’ creëren.

Bouw versnellen

Begin maart komt de minister met een ‘bouw- en woonagenda’ waarin de concrete maatregelen staan om de woningmarkt uit het slop te trekken. Een tipje van de sluier licht hij alvast op.

Het simpeler maken om een huis te bouwen is de eerste maatregel. Een woning bouwen kost nu gemiddeld zeven jaar. Twee jaar daarvan is echt bouwtijd, de andere vijf jaar gaan op aan procedures. ‘We zullen iets moeten doen om die procedures te versnellen’, zegt De Jonge. En ja, dat kan ten koste gaan van bijvoorbeeld inspraak.

De minister ziet ook veel heil in het versnellen van de bouwtijd door het stimuleren van de standaardisatie van woningen en fabrieksbouw. ‘Dat klinkt saai, allemaal dezelfde soort woningen’, zegt de minister, ‘maar dat is allang niet meer zo.’ De innovaties gaan snel; sommige huizen worden al bijna in zijn geheel in fabrieken gebouwd. De minister kijkt daar met veel interesse naar, al is het maar vanwege het grote tekort aan bouwvakkers.

Huren bevriezen of niet?

Onder andere de SP en de PvdA vrezen sterk dat de huren bij de jaarlijkse verhoging op 1 juli zullen exploderen, omdat ze meegroeien met de inflatie. Een huurstijging van 5 procent kan zo 40 tot 70 euro per maand extra betekenen, rekent PvdA-Kamerlid Henk Nijboer voor. ‘Gebeurt dat twee keer achtereen, dan zit je zo op meer dan 100 euro extra per maand. Dat is te veel voor een agent of een verzorgende.’

Minister de Jonge doet voorlopig geen toezegging om de huren te bevriezen vanwege hoge inflatie. Wel belooft hij hier voor half februari uitsluitsel over te geven.

Het kabinet wil sowieso ‘meer bescherming bieden’ aan huurders met middeninkomens. Hij wil ‘echt heel serieus kijken’ naar de mogelijkheid om een soort puntensysteem in te voeren waardoor er een maximum huurprijs gevraagd mag worden als een particuliere huurwoning vrijkomt. ‘Opdat er in deze tijden van schaarste geen misbruik van je kan worden gemaakt.’

WOONPLANNEN KABINET RUTTE IV OP EEN RIJ:

1. De prioriteit van het kabinet is een betaalbare woning voor iedereen, of je nu huurt of koopt. Belangrijk: de overheid gaat zelf niks bouwen, maar wil de regel- en belastingsdruk verlagen zodat er sneller gebouwd kan worden, en huren en kooprijzen betaalbaar blijven.

2. Doel is om woningbouw te versnellen tot 100 duizend woningen per jaar. Tot 2030 moeten er ongeveer 900.000 woningen zijn gerealiseerd.

3. Woningcorporaties worden door het afschaffen van de verhuurdersheffing aangespoord meer sociale huurwoningen te bouwen en op te knappen.

4.Meer woningen voor starters, senioren en middeninkomens moeten onder meer gerealiseerd worden door de bouw van 15 duizend tijdelijke woningen en door het vaker ombouwen van kantoren tot woningen.

5.De bouwlocaties worden niet beperkt tot de 14 eerder aangewezen woningbouwgebieden. Er mag door heel Nederland gebouwd worden. Daarbij wordt rekening gehouden met de natuur.

6.Koophuis bereikbaar maken: : bestaande huurders met een grondgebonden woning mogen onder bepaalde voorwaarden hun huurwoning kopen van een woningbouwcorporatie.

7.Hypotheek bereikbaarder: Voor starters geldt dat de actuele studieschuld bepalend wordt bij de aanvraag van een hypotheek. Voor senioren wordt het eenvoudiger een deel van de waarde van het huis op te nemen (en zo bijvoorbeeld hun kinderen te helpen bij de aankoop van een huis).

8.Middenhuurwoningen krijgen een vorm van huurprijsbescherming. Daarnaast wordt malafide verhuur tegengegaan door een meldplicht, registratieplicht en verhuurvergunning.

Meer over