Nieuws

Minimumloon, defensiebudget, en de spaartaksreparatie: hoe financiert Kaag de kabinetsplannen in de Voorjaarsnota?

Vrijdagmiddag stuurde minister Kaag van Financiën haar Voorjaarsnota naar de Tweede Kamer. In deze tussentijdse bijstelling van de begroting moet Kaag onder meer een verhoogd defensiebudget, spaartaksreparatie en een versnelde verhoging van het minimumloon financieren. Waar komt dat budget vandaan?

Yvonne Hofs
Sigrid Kaag, minister van Financiën, premier Mark Rutte, Attje Kuiken (Pvda) en Jesse Klaver (Groenlinks) voorafgaand aan een gesprek met de fracties van Pvda en Groenlinks, om steun te krijgen voor de Voorjaarsnota. Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Sigrid Kaag, minister van Financiën, premier Mark Rutte, Attje Kuiken (Pvda) en Jesse Klaver (Groenlinks) voorafgaand aan een gesprek met de fracties van Pvda en Groenlinks, om steun te krijgen voor de Voorjaarsnota.Beeld Jiri Büller / de Volkskrant

De belastingmeevaller die ruim 600 duizend vermogende Nederlanders krijgen dankzij het Hoge Raad-kerstarrest over de Box 3-belasting, gaat deels ten koste van andere vermogende Nederlanders. Het kabinet dekt de kosten van de verplichte belastingteruggaaf (3,6 miljard euro) gedeeltelijk met generieke lastenverzwaringen in Box 2 en Box 3. Dat staat in de Voorjaarsnota, de tussentijdse bijstelling van de rijksbegroting.

Een meerderheid in de Tweede Kamer vroeg het kabinet de meevaller voor vermogenden te financieren door de kosten te verhalen op dezelfde groep: vermogenden. Door de hoge inflatie komen veel huishoudens met een ondermodaal inkomen financieel in de knel. De Kamer vindt het daarom niet reëel om die groep nog zwaarder te belasten, om zo de meevaller voor Nederlanders met veel spaargeld en beleggingen te kunnen betalen. Het kabinet gaat dus mee in die wens. ‘Zorgen over de vermogensongelijkheid in Nederland worden breed gedeeld’, schrijft minister van Financiën Sigrid Kaag in haar toelichting bij de begrotingswijziging.

Grootaandeelhouders

De geplande verhoging van de fiscale vrijstellingsdrempel in Box 3 wordt geschrapt. Op dit moment ligt die drempel bij 50.650 euro per persoon (101.300 euro voor fiscale partners). De regeringscoalitie wilde dit vrijgestelde bedrag in drie stappen verhogen naar 80.000 euro per persoon. Door daar vanaf te zien, bespaart het kabinet 300 miljoen euro per jaar.

Ook het tarief in Box 2, dat grootaandeelhouders betalen, gaat omhoog. Wie jaarlijks meer dan 67.000 euro aan inkomsten uit zijn bedrijf (of bedrijven) geniet, betaalt daar vanaf volgend jaar 29,5 procent belasting over in plaats van de huidige 26,9 procent. Directeur-grootaandeelhouders (ondernemers die bestuurder zijn van hun eigen bedrijf) gaan daarnaast meer inkomstenbelasting (Box 1) betalen. Dit levert de schatkist de komende vijf jaar gemiddeld zo’n 350 miljoen euro extra belastinginkomsten op.

Minimumloon

Het kabinet honoreert in de Voorjaarsnota ook een andere breed gedeelde wens van het parlement: verhoging van het wettelijk minimumloon, met behoud van de koppeling met de AOW. ‘We zetten een eerste stap om tegemoet te komen aan de grote zorgen die er leven in beide Kamers over de inkomenspositie van lage inkomens en ouderen’, schrijft Kaag in haar Kamerbrief.

Het wettelijk minimumloon (op basis van een 36-urige werkweek) gaat vanaf volgend jaar in drie jaarlijkse stappen met 7,5 procent omhoog. Deze loonsverhoging stond al in het coalitieakkoord, maar zou toen in twee stappen vanaf 2024 worden doorgevoerd. De verhoging begint nu dus een jaar eerder. De koppeling met de AOW blijft, anders dan in het coalitieakkoord was afgesproken, gehandhaafd. Dat kost 2,4 miljard euro per jaar.

Ook die meevaller voor ouderen is deels een sigaar uit eigen doos. Om de kosten te dekken, ziet het kabinet namelijk af van de voorgenomen verhoging van de ouderenkorting met 376 euro. Deze maatregel verkleint de inkomensongelijkheid onder ouderen. Hij raakt AOW’ers met een relatief hoog inkomen, terwijl gepensioneerden met een laag inkomen er geen last van hebben. Verder wordt de inkomensondersteuning AOW per 2025 afgeschaft (en daarvoor al afgebouwd). De Fiscale Oudedagsreserve, waarmee ondernemers belastingvrij geld opzij kunnen zetten voor hun pensioen, verdwijnt eveneens. Deze lastenverzwaringen voor gepensioneerden tellen op tot een besparing van 1,8 miljard euro per jaar.

Defensiebudget

Het kabinet verhoogt het defensiebudget eerder dan gepland naar 2 procent van het bruto binnenlands product, de NAVO-norm. Ook dit is conform de wens van de Tweede Kamer. Dit komt neer op een structurele uitgavenverhoging met 2,2 miljard euro vanaf 2025.

De bovengenoemde lastenverzwaringen volstaan niet om alle extra uitgaven te dekken. Het kabinet doet in arren moede daarom een greep in zijn investeringsfondsen. Het budget van Nationaal Groeifonds, dat innovatie- en onderwijsprojecten financiert, wordt dit jaar met 660 miljoen euro gekort. Ook het Klimaatfonds (35 miljard euro) en het Stikstoffonds (25 miljard euro) moeten inleveren. Het kabinet verlaagt de budgetten van deze fondsen met respectievelijk 880- en 660 miljoen euro.

Het kabinet laat het begrotingstekort en de staatsschuld ook iets oplopen. Deze kabinetsperiode zal het begrotingstekort zo’n 0,2 procentpunt hoger liggen dan het kabinet bij zijn aantreden voorspiegelde.

Meer over